Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında, araç satışına ilişkin bononun bedelsiz kalması nedeniyle borçlu olunmadığına dair gerekçeli karar.
Özet: Vefat eden bir kişinin mirasçıları tarafından, davalının vefat eden adına başlattığı kambiyo senedine dayalı icra takibine konu 270.000 TL bedelli bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebiyle açılan bu menfi tespit davasında, mirasçılar bononun bir araç satışı karşılığı verildiğini ancak satışın tamamlanmaması ve aracın iade edilmesiyle bedelsiz kaldığını ileri sürerken, davalı ise bononun vefat edenin kendisine olan başka bir borcu nedeniyle düzenlendiğini savunmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2026/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
MÜTEVEFFA :
DAVACI/MİRASÇILAR :1-
2-
3-
4-
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/09/2025
KARAR TARİHİ : 10/07/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/08/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine ... 4. Genel İcra Dairesi 2025/... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin davalı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, keşidecisi ... ve lehtarı ... olan 05.01.2025 vadeli bononun haksız ve yersiz olarak takibe konu edildiğini, taraflar arasında ... plakalı aracın 290.000 TL bedelle satışı konusunda 18.11.2024 tarihli oto satış sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin 20.000 TL peşin ödeme yaptığını ve kalan tutar için 270.000 TL bedelli bonoyu davalıya teslim ettiğini, aracın noterde devir işlemleri yapılmamasına rağmen müvekkiline fiilen teslim edildiğini, müvekkili tarafından davalıya toplamda 58.000 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin 20.000 TL'sinin nakit, 25.000 TL'sinin ...'nın ... Bankası hesabından ve 13.000 TL'sinin ...'nın ... hesabından gerçekleştirildiğini, araç satış bedeli olarak yapılan ödemelerden sonra kalan tutarların ödenememesi üzerine müvekkilinin oğlu ... aracı 15.02.2025 tarihinde ... bulunan ... Otomotiv önünde davalıya iade ettiğini, aracın bu tarihten sonra kullanılmadığını, davalı tarafın aracı teslim aldıktan sonra bonoyu bir hafta içinde iade edeceğini beyan etmesine rağmen bonoyu teslim etmeyerek bedelsiz kalan senetle icra takibi başlattığını, bedelsiz bononun takibe konulmasının hukuken korunmasının mümkün olmadığını ve Türk Ceza Kanunu'nun 156. maddesi uyarınca suç teşkil ettiğini, davalı tarafça ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/ D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz talep edilerek müvekkilinin malvarlığı üzerine haksız şekilde haciz konulduğunu, müvekkilinin ekonomik durumunun kötü olması ve sağlık problemleri nedeniyle çalışamaz durumda bulunması sebebiyle telafisi imkansız zararların doğacağını, bu nedenle ... 4. Genel İcra Dairesi 2025/... E. sayılı dosyasının durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve mevcut hacizlerin fekkini, davalı ile yapılan arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını, adli yardım taleplerinin kabulünü, açılan menfi tespit davasının kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, icra takibinin iptalini, dava açıldıktan sonra icra borcunun ödenmesi halinde davanın istirdat davası olarak devamını ve ödenen paranın iadesini, davalının kötü niyetli olması sebebiyle %20 oranında tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER :
... 4.Genel İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, fatura,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık;davalı tarafından, davacı aleyhine, ... 4.Genel İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine konu 18/11/2024 tanzim tarihli 05/01/2025 vade tarihli 270.000,00.-TL bedelli bonodan kaynaklı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu görülmüştür. Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı borçlu, davalının (alacaklının) varlığının iddia ettiği hukuki ilişkiyi sadece inkar etmekle yetinmekte ise yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin varlığının iddia eden davalı olduğu için ispat yükü davalı alacaklıya düşer. (HMK Md. 190, TMK md.6) fakat menfi tespit davasını açan davacı borçlu davalı alacaklının iddia ettiği hukuki ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukuki ilişkinin geçersiz olduğunu ya da son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK'nın 6. Maddesi gereğince davacıya düşer. Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; davacılar vekilinin davaya konu 18/11/2024 tanzim tarihli 05/01/2025 vade tarihli 270.000,00.-TL bedelli bono'nun müteveffa ... tarafından davalıya araç alım satım ilişkisi sebebiyle verildiğini ancak araç alım satımı'nın gerçekleşmediğini bu nedenle bononun bedelsiz olduğunu iddia etmesi üzerine mahkememizce davalı tarafın isticvabına karar verilerek bononun düzenlenme amacı sorulmuş,davalı taraf isticvap duruşmasında bononun müteveffa ...'nın kendisine olan borcu nedeniyle düzenlendiğini ifade etmiştir.Davacı vekili her ne kadar bononun araç alım satımı nedeniyle düzenlendiğini araç alım satımının gerçekleşmemesi nedeniyle bononun bedelsiz kaldığını iddia etmiş ise de bu hususu ilişkin dosyaya yazılı bir sözleşme sunamadığı gibi bono üzerinde bu hususa ilişkin bir ibarede olmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 732,00TL karar ve ilam harcının peşin olarak alınan 6.036,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.304,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara İADESİNE,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-11,13 maddesi uyarınca 4.600,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... açık olmak üzere karar verildi. 10/07/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır