Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit davasında davacının çek üzerindeki imza aidiyeti ve borçluluk itirazlarına dair gerekçeli kararı.
Özet: Davacı, kendisine ait olmayan imza ile düzenlenen ve dayanağı ticari ilişki bulunmayan bir çek nedeniyle başlatılan icra takibinin iptalini, borçlu olmadığının tespitini ve icra tehdidiyle tahsil edilen 546.992,29 TLnin enflasyon dikkate alınarak iadesini talep ederken, davalı ise taraflar arasında araç satışı kaynaklı ticari ilişki olduğunu, çekin bu satış için verildiğini, davacının borcu daha önce ikrar ettiğini ve kötü niyetli olarak imza itirazında bulunduğunu ileri sürerek davanın reddini ve tazminat talep etmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/10/2025
KARAR TARİHİ : 09/07/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/08/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Alacaklı tarafın, ... 5.Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas (kapatılan ... 16. İcra Müdürlüğünün 2022/ ... E.) sayılı dosyayla 10 örnek icra takibi yaptığını, ödeme emrinin tebliğ olduğunu, müvekkilinin zamanında icra takibine itiraz edemediğini, müvekkillinin gayrimenkullerine icra dosyasından haciz konulduğunu, ... 3. Genel İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasından müvekkiline ait yerin yapılan satışı neticesinde ihale bedelinden 546.992.29 TL, ... 5.Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına 26.08.2025 tarihinde aktarıldığını ve 2022/... sayılı dosyanın infaz olduğunu, dava konusu ... Bankası ... şubesine ait 10.08.2022 tarih ve 230.000,00 TL bedelli çek üzerindeki keşideci borçlu imzasının ...’ ye ait olmadığını, alacaklı tarafla, müvekkilinin borçluluğunu gerektirecek hiçbir mal ve ticari alış -verişi de olmadığını belirterek fazlaya dair,başkaca talep, dava, tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla, çek üzerindeki borçlu keşideci ve ciro imzası ...’ye ait olmadığından ... 5. Genel ( Eski 16. ) İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyadaki ... Bankası ... şubesine ait 10.08.2022 tarih ve 230.000,00 TL bedelli çeke dayanan icra takibinin asıl ve ferileriyle müvekkili yönünden iptali ve borçlu olmadıklarının tespitiyle, icra tehditiyle icra dosyasından 26.08.2025 tarihinde tahsil edilen 546.992.29 TL tutarın (yaşanan yüksek enflasyon nazara alınarak); 26.08.2025 son ödeme tarihi dikkate alınarak, iade kapsamının hüküm tarihindeki denkleştirici adalet ilkeleri gereğince hesaplanacak ana alacak olarak davalıdan geri tahsiline (istirdatına), hüküm tarihinden itibarende ticari avans faizine hükmedilmesine, talepleri kabul olmadığı taktirde 26.08.2025 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte geri tahsiline (istirdatına), yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının, taraflar arasında davacının borçluluğunu gerektirecek bir alış verişin olmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, Davacı ... ile çekte cirosu olan diğer takip borçlusu ... ile kardeş olduğunu, ... ve ...'ın "..." isimli firmayı ortak işlettiklerini, resmiyette yetkili ... görünmekle beraber firmayı kardeşi ...'ın işlettiğini, müvekkili davalının galericilik yaptığını, müvekkilinin ... Oto. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den ... plakalı aracı satın aldığını ancak resmiyette ... Oto. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin üzerinde kaldığını, müvekkilinin ... aracını 24.05.2022 davacı ... ve ...'a sattığını, aracın resmiyette ...'ye devredildiğini, satış işleminde ... adına vekaleten diğer takip borçlusu ...'ın hareket ettiğini, bunun dışında da müvekkili tarafından davacı ve kardeşi ...'a satışlar olduğunu, yani davacının iddiasının aksine taraflar arasında alış- veriş bulunduğunu ve dava konusu çekin bu sebeple müvekkiline verildiğini, davacının, ... 9. İcra Ceza Mahkemesinin 2022/... E. sayılı dosyasında takip konusu çeki müvekkiline kendisinin verdiğini itiraf ederek borcu ödeyeceğini söylediğini, dava konusu çek sebebiyle ... 5. Genel İcra Müdürlüğü 2022/... E. Sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, ayrıca "çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme" suçundan ... 9. İcra Ceza Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyasında şikayette bulunulduğunu, davacının dava dilekçesinde açıkladığına göre imza itirazında bulunduğu bir çok çeki olduğunu, davacıya ait çok sayıda çekin piyasada dolaştığını, davacının ise sadece yasal yollara başvuran alacaklılara karşı imza itirazında bulunduğunu, davacının çek lehtarı kardeşi ... hakkında suç duyurusunda bulunmadığı gibi çeklerin ne şekilde elinden çıktığını da açıklamadığını, Davacının, kendi adına kardeşi ...'a imza attırarak çekleri piyasaya sürüp, daha sonra kötü niyetli olarak imza itirazında bulunduğunu belirterek davanın reddine, davacı aleyhine %20 den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 5.Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası, ... 3. Genel İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, fatura, ticari defter ve kayıtları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davalı tarafından, davacı aleyhine, ... 5.Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile 10 örnek ödeme emri ile başlatılan icra takibinde, takibe konu çek üzerindeki imzanın davacıya ait olmadığından ötürü icra dosyasında borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkin olduğu görülmüştür.Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı borçlu, davalının (alacaklının) varlığının iddia ettiği hukuki ilişkiyi sadece inkar etmekle yetinmekte ise yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin varlığının iddia eden davalı olduğu için ispat yükü davalı alacaklıya düşer. (HMK Md. 190, TMK md.6) fakat menfi tespit davasını açan davacı borçlu davalı alacaklının iddia ettiği hukuki ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukuki ilişkinin geçersiz olduğunu ya da son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK'nın 6. Maddesi gereğince davacıya düşer. Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; her ne kadar davacı tarafça davaya konu çekteki keşideci imzasının kendisine ait olmadığını belirterek çekten kaynaklı davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmişse de, kambiyo senedi olan çeke dayalı açılan menfi tespit davaları bakımından çek bağımsız borç ikrarını içeren bir belge olduğundan kural olarak menfi tespit davasında ispat yükü senedin geçersiz olduğunu ileri süren tarafa aittir, davacının ileri sürdüğü iddialarla alakalı olarak ... 9. İcra Ceza Mahkemesinin 2022/... E. sayılı dosyasında karşılıksız çek düzenlemekten kaynaklı görülen yargılamada dosyamız davacısı savunmasında"Borçlu şirketin yönetilmesi için kardeşim ...'a vekalet verdim. Çekteki imza bana ait değildir. Çek cirolanmadan çalınmıştı, daha sonra bize geri geldi. Tarihini değiştirerek ...'a ödedim. 9. Aydan itibaren hesap hareketleri incelendiğinde bu görülecektir. Buna ilişkin hesap hareketlerini Mahkemenize sunuyorum. Kalan borcu da ödeyeceğim. Süre istiyorum, suç işleme kastım yoktur beraatime karar verilsin"şeklinde beyanda bulunduğu ancak mahkememizde açmış olduğu iş bu davada ise çekteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia ederek çekten kaynaklı borçlu olmadığını belirtmektedir.Davacının icra ceza mahkemesindeki beyanında da belirtildiği üzere davacıya ait iş yerinin fiilen yönetimi ... tarafından gerçekleşmektedir.(nüfus kayıtlarına göre davacının kardeşi )Davalı ...'a, davaya konu çek davacının kardeşi olan ve işlerin yönetilmesi için vekalet verilen ... tarafından cirolanarak teslim edilmiştir.Davacı taraf işlerin yönetilmesi için kardeşi ...'a vekalet verdiğini beyan edip daha sonra kardeşi tarafından cirolanıp davalı ...'a teslim edilen çekteki imzanın kendisine ait olmadığını öne sürmesi hakkın kötüye kullanılması anlamına gelip Türk Medeni Kanunu madde 2'de belirtilen dürüstlük kuralına da aykırıdır.Bu nedenle mahkememizce davacının imza inkarı yeterli ve samimi bulunmadığından itibar edilmemiştir.Bunun yanında davacı vekili 17/05/2026 tarihli dilekçesi ile tam ıslah yaparak ilk dava dilekçesinde öne sürdüğü imza inkarının yanında davaya konu çekin araç alım satım ilişkisi sebebiyle verildiğini ancak aracın davacı üzerine tescil olmadığını iddia ederek çekin bedelsiz kaldığını öne sürüp borçlu olunmadığının tespiti talep etmiş ise de dosyaya yeni eklenen iddia ve vakıalarla ilgili zorunlu arabuluculuk süreci tamamlanmadığından mahkememizde ıslahla eklenen hususlarda inceleme yapılmaksızın ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 9.341,27 TL harçtan mahsubu ile bakiye 8.609,27 ‬TL'nin karar kesinleştikten sonra istemi halinde davacıya iadesine,
3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 4.600,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.göre belirlenen 87.518,77 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... açık olmak üzere karar verildi.09/07/2026
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır