Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin kara taşımacılığı kaynaklı tazminat davasında, biletsiz yolcu taşıma cezası nedeniyle cari hesaptan yapılan haksız kesinti iddiasına ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Davacı, kendi otobüsünün davalı şehirlerarası otobüs firması bünyesinde çalışırken, davalının Karayolları Taşıma Yönetmeliğinden kaynaklanan 88.650 TLlik bir uyarma cezasını ödeyip rızası dışında kendi cari hesabından tahsil etmesi üzerine tazminat davası açmış; davacı, cezanın haksız olduğunu ve davalının itiraz etmeyerek kesinleşmesine neden olduğunu iddia ederken, davalı ise cezayı taşıt sözleşmesinden doğan biletsiz yolcu taşıma yükümlülüğünün ihlali nedeniyle haklı bulduğunu ve kesintinin meşru olduğunu savunmuş, mahkeme ise tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar vermiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 17/11/2025
KARAR TARİHİ : 02/07/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/08/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı otobüsün davalı ... Otobüsleri A. Ş. bünyesinde şehirlerarası yolcu taşımacılığı yaptığını, Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nin 69/8. maddesi uyarınca düzenlenen ihlal tespit tutanağı ile 150 uyarma cezası verildiğini ve bu ceza tutarı olan 88.650,00 TL'nin davalı şirket tarafından ödendikten sonra müvekkilin cari hesabından rızası dışında tahsil edildiğini, söz konusu cezanın hukuka aykırı olduğunu ve itiraz edilmesi halinde iptal edilebileceğini davalıya bildirmelerine rağmen davalının itiraz etmeyerek cezanın kesinleşmesine sebebiyet verdiğini, tutanağın zorunlu unsurları içermediğini ve soyut gerekçelere dayandığını, tutanakta belirtilen 2. Bölge Müdürlüğü'nün tarihli yazının müvekkile tebliğ edilmediğini, araçta biletsiz yolcu taşındığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını ve şoförlerin yolcu kimliklerini kontrol etme yetkisi bulunmadığını, hırsızlık şüphelisi olduğu iddia edilen şahısların ... 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2024/... E. ve ... 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2025/... E. sayılı dosyalarında yargılandıklarını ve haklarında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığını, masumiyet karinesi gereği suçun sabit olmadığını, tutanağın olaydan yaklaşık bir yıl sonra tebliğ edildiğini, ... 4. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2025/... D. İş sayılı dosyasında yapılan itirazın sıfat yokluğu nedeniyle reddedildiğini ve bu kararın ... 5. Sulh Ceza Hakimliği'nce onanarak kesinleştiğini, davalının itiraz etmeyerek müvekkilin mülkiyet hakkını ihlal ettiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin ilgili maddelerinin hukuka aykırı olduğunu, davalının müvekkili zarara uğrattığını, 2025/ numaralı arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL tutarındaki alacağın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının ... plakalı otobüsü ile ... Otobüsleri A. Ş. bünyesinde şehirler arası yolcu taşımacılığı yaptığını, Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nin 69/8. maddesi uyarınca kesilen 88.650,00-TL tutarındaki 150 uyarma cezasının şirket tarafından ödendiğini, bu tutarın davacının cari hesabından rızası dışında kesildiğini, ancak davacının kısmi dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, alacak talebinin zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında imzalanan 27.12.2024 tarihli taşıt sözleşmesi uyarınca davacının biletsiz yolcu taşımama ve yolcu güvenliğini sağlama yükümlülüğü bulunduğunu, ... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü'nün 05.06.2024 tarihli yazısı ile 22.05.2024 tarihinde araçta biletsiz yolcu taşındığının tespit edildiğini, hırsızlık şüphelisi şahısların araçta bulunduğunun anlaşıldığını, davacının yolcu listesi ve kimlik kontrolü yapma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, sözleşmenin 'f' ve 'z' maddeleri gereği davacının müvekkil şirketin itibarını korumakla yükümlü olduğunu, cezanın kesinleşmiş mahkumiyet kararı olmasa dahi biletsiz yolcu taşıma fiili nedeniyle hukuka uygun olduğunu, sözleşmenin 'n' fıkrası uyarınca davacının yasalara aykırı eylemlerinden doğan sorumlulukların müvekkil şirkete rücu edilebileceğini, davacının cezanın iptal edilebileceğine dair iddialarının varsayıma dayalı olduğunu, haksız ve mesnetsiz olan davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Hasar dosyası,poliçe, bilirkişi raporu, ekspertiz raporu, Kaza Tespit Tutanağı, arabuluculuk dosyası
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasındaki cari hesap ilişkinde davalı tarafından yapılan haksız kesinti yapıldığı iddiasına dayalı olarak davacının davalıdan 100 TL kısmi alacak istemine ilişkin olduğu görülmüştür.Dava konusu olayda taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde inceleme yaptırılarak, davalı tarafından davacının cari hesabından herhangi bir kesinti yapılıp yapılmadığı yapılmış ise bunun miktarının belirlenmesi bedelinin tespiti amacıyla Mali Müşavir Bilirkişisinden rapor talep edildiği, 15/05/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dava dilekçesi, trafik kazası tespit tutanağı, fatura, hasar fotoğrafları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Bilirkişi raporunda; dava dosyası kapsamında sunulan belgelerin incelendiği, davacı şirketin 2025 yılı ticari defterlerinin elektronik ortamda tutulduğu ve berat oluşturma işlemlerinin tamamlandığı, defterlerin Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne uygun şekilde tutulduğu, davacı defterlerinin sahibi lehine delil vasfı taşıdığı, davacı defter kayıtlarının kendi içinde birbirini doğruladığı, davalı şirketin 2025 yılı ticari defterlerinin de elektronik ortamda tutulduğu ve berat işlemlerinin yapıldığı, davalı defterlerinin de usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil teşkil ettiği, dava konusu cezaya ilişkin faturanın her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, faturanın e-fatura niteliğinde bulunduğu, davacının Türk Ticaret Kanunu'nun 21/2 maddesi uyarınca 8 gün içerisinde yazılı itirazda bulunmadığı, dava dosyasında faturanın reddedildiğine dair bir bilgiye rastlanmadığı, davacının faturayı ticari defterlerine işlediği, bu sebeple fatura içeriğinin davalı şirket tarafından kabul edilmiş sayıldığı, tarafların ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde yapılan incelemeler neticesinde davacının dava tarihi itibarıyla davalı şirkete 88.650,00 TL tutarında borçlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği görüldü.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili mahkememizde açmış olduğu iş bu dava ile müvekkilinin ... plakalı otobüsü ile davalı ... firması bünyesinde şehirler arası otobüs taşımacılığı yaptığını,22.05.2024 tarihinde Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nin 69/8. maddesi uyarınca ... firmasına 88.650,00 TL idari para cezası uygunlandığı ancak davalı şirketin ilgili idari yaptırım kararına yasal süre içinde itiraz etmemesi üzerine cezanın kesinleştiği ve davalı firmanın bu cezayı ilgili kuruma ödedikten sonra müvekkilinin cari hesabından kestiğini belirterek haksız yapılan kesintinin iadesinin talep edildiği görülmüştür.Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu iddia edildiği gibi davalı şirket tarafından davacının cari hesabından 88.650,00 TL idari para cezası adı altında kesinti yapıldığı tespit edilmiştir. Karayolları Taşıma Yönetmeliği uyarınca düzenlenen idari yaptırım tutanağına davacı tarafından yapılan itiraz ... 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 2025/... Diş sayılı dosyası ile reddedildiği,red kararına karşı yapılan itirazın ise ... 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 2025/... Diş sayılı dosyası kesin olarak reddedildiği görülmüştür.Davaya konu edilen idari yatırım tutanağına yapılan itirazlar kesin olarak reddedildiğinden idari para ceza kesinleşmiş olup davalı şirket tarafından davacının cari hesabından yapılan kesintinin yasal olduğu anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin alınan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-11,13 maddesi uyarınca 4.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT göre belirlenen 100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... açık olmak üzere karar verildi. 02/07/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır