ankara fikri ve sınai haklar mahkemesinde, yerli mühendislik yazılımının izinsiz ve ticari kullanımı nedeniyle açılan fsek kaynaklı telif tazminatı davası.

Ankara Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde, yerli mühendislik yazılımının izinsiz ve ticari kullanımı nedeniyle açılan FSEK kaynaklı telif tazminatı davası.

Özet: Mühendislik alanında öncü, milli haritacılık yazılımı ...nin FSEK kapsamında tescilli tüm haklarına sahip olan davacı şirket, davalıların şantiyelerinde yapılan bilirkişi tespitiyle, ürünün birden fazla bilgisayarda, şifre kırma uygulamaları dahi kullanılarak lisanssız ve ticari amaçla izinsiz yüklendiğini, aktif olarak kullanıldığını ve programla oluşturulmuş binlerce dosya bulunduğunu tespit ettirerek, davalıların bu yasa dışı kullanımdan haksız kazanç elde ettiğini ve fikri mülkiyet haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek telif tazminatı talep etmektedir.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/449 Esas - 2026/72

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA"

ANKARA

4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR

HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2024/449 (Mahkememizin 2024/539 Esas sayılı Birleşen dosya dahil)

KARAR NO : 2026/72

DAVA : :Lisansız Bilgisayar yazılımı nedeniyle FSEK'e dayalı telif tazminatı

DAVA TARİHİ : 01/11/2024

KARAR TARİHİ : 25/02/2026 Yazım Tarihi: 16/03/2026

İDDİA:

Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE "Müvekkil Şirket mühendislik üzerine bilgisayar programları üreten ve lisans yoluyla bunların kullanımını üçüncü kişilere satan, alanında tanınmış bir şirkettir. 1989 yılında ...’da kurulan müvekkil şirket, mekansal verinin dijitalleşmesine öncülük eden ilk yerli yazılım firmasıdır ve yıllar içerisinde Türk mühendislerin, müşterilerin ve akademisyenlerin ortak katkılarıyla geliştirdiği ... isimli milli haritacılık yazılımı ...’nin mekansal veri ekosisteminin merkezinde yer almıştır. Kuruluşundan bugüne sektörün gelişmesine öncülük eden ..., bugün 92 üniversitenin 700’e yakın bölümünde ders olarak okutulmaktadır. ...’in sunduğu 30’dan fazla mühendislik çözümü, ...’de kadastro ve haritacılık, madencilik, şehir planlama ve altyapı uygulamalarında sektör standardı haline gelmiştir. ...’de hali hazırda 10 bakanlık, 1.000’e yakın kamu kurumu, 1.397 belediye ve 6.000’den fazla özel şirket ... ürünlerini lisanslı olarak kullanmaktadır.

Müvekkil şirkete ait ... isimli program, sahibinin hususiyetini taşıyacak şekilde şekillenmiş ve FSEK’te bulunan eser türlerinden fikri bir çabanın ürünü olması nedeniyle ilim ve edebiyat eseri vasfında olduğu kabul olunmuştur. Bilgisayar programı, sahibine eser üzerinde maddi ve manevi haklar sağlamakta olup ... isimli bilgisayar programının FSEK uyarınca tüm hakları müvekkil şirkettedir ve ... yazılım programı ... tarafından 24.05.2012 tarihinde tescil edilmiştir. Yazılım sektörünün kendine has özellikleri nedeniyle ... isim hakkının marka tescili de ... nezdinde gerçekleştirilmiştir.

Müvekkil şirket, tüm yasal hakları kendisinde bulunan bu programın kullanılması ve sair şekilde çoğaltılması, değiştirilmesi, işlenmesi, tersine mühendislik işlemine tabi tutulması, tamamının veya bir bölümünün başka bir şekilde kullanılması v.b. konularında yurt içinde veya yurt dışında hiçbir kişi ya da kuruluşa izin ya da yetki vermemiştir.

Deliller kısmında belirttiğimiz mahkeme dosyası ile müvekkile ait ... programının lisanssız olarak kullanılıp kullanılmadığının tespiti için mahkemece keşif / delil tespiti gerçekleştirilmiştir. İşbu tespit sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda da açıkça görüldüğü üzere; davalıların faaliyette bulunduğu ... şantiye sahasında 1 adet bilgisayarda, ... programının çeşitli modülleriyle birlikte lisanssız (kaçak) şekilde ticari amaç ile kullanıldığı tespit edilmiş ve davalılar tarafından hak sahibi olduklarına yönelik hiçbir evrak sunulmamıştır.

Lisanssız kullanım tespit edilen bilgisayar/lara ilişkin bilgiler aşağıdaki şekildedir:

1. Bilgisayar:

'' ...'' isimli ve ... Marka bilgisayarda,

... isimli bilgisayar programının ... sürümünün kurulu olduğu,

Programın ... olmadığı ve aktif olarak kullanıldığı ve program içerisinden erişilen lisans bilgilerinde davalılara ait bir lisans görünmediği, kullanımın lisanssız olduğu,

Programın ... (ana modül), .../ ... ve diğer modüller ile birlikte kurulu olduğu,

Bilgisayarda ... programı ile oluşturulmuş, ... uzantılı 11.002 adet öğe bulunduğu

Tespit edilmiştir.

2. Bilgisayar :

... ... marka bilgisayarda,

... isimli bilgisayar programının ... sürümünün programının daha önceden kurulmuş olduğu fakat programın aktif olarak kullanılamadığı (program dosyalarının eksik veya başka bir problemden dolayı) tespit edilmiştir.

Programın ... olmadığı ve silinmeden önce aktif olarak kullanıldığı ve programların şifrelerini kırmaya yarayan “...” isimli uygulamalara rastlandığı, ÖNCEKİ KULLANIMIN lisanssız olduğu,

Programın ... (Ana Modül), ... ve diğer modüller ile birlikte kurulu olduğu,

Bilgisayarda ... programı ile oluşturulmuş, ... uzantılı 1.175 adet öğe bulunduğu

Tespit edilmiştir.

3. Bilgisayar:

... ... marka bilgisayarda,

... isimli bilgisayar programının ... sürümünün kurulu olduğu,

Programın ... olmadığı fakat aktif olarak kullanılmadığı,

Programın ... (Ana Modül), ..., ve diğer modüller ile birlikte kurulu olduğu,

Bilgisayarda ... programı ile oluşturulmuş, ... uzantılı 59 adet öğe bulunduğu

Tespit edilmiştir.

İlgili bilirkişi raporu ile birlikte davalı/davalılar tarafından müvekkil şirket yazılımlarının izinsiz olarak, korsan diye tabir edilen biçimde yüklenmiş ve kullanılmakta olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda açıkladığımız üzere, davalı/ların ... isimli yazılımı herhangi bir sözleşme ve izne tabi olmaksızın, şifre kırmak suretiyle kullandığı, işi ve faaliyet alanı gereği bu programdan haksız kazanç elde ettiği açıkça ortaya çıkmıştır. Davalı kanunlara aykırı hareket etmek suretiyle Müvekkil Şirketin mali haklarına tecavüz etmiştir.

Müvekkilin sahibi olduğu yazılımları izinsiz çoğaltma yoluyla yarar sağlayan davalı, Müvekkil Şirketin mali haklarını açıkça ihlal etmiştir. Anılan nedenle, davalı aleyhine FSEK’İN 68. MADDESİ UYARINCA, DAVAYA KONU BİLGİSAYAR PROGRAMININ SATIMI KONUSUNDA SÖZLEŞME OLMASI HALİNDE BELİRLENECEK BEDELİN 3 KATI TUTARINDA TAZMİNAT TALEP ETMEKTEYİZ.

Müvekkil Şirketin sahibi olduğu bilgisayar programları, mühendislik alanında çözümler üreten, bu alanda veri tabanlarının oluşmasını sağlayan alanında yegane yazılımlar bütünüdür. Bu programlar, çok sayıda şirket tarafından kullanıldığı gibi, ... ve ilgili kamu kurumlarınca da kullanılmaktadır. ... bunlardan birkaçıdır. Müvekkil Şirketin uğradığı zararın büyüklüğünün ortaya çıkmasında ve Müvekkil Şirkete ait eserin sözleşme bedelinin belirlenmesinde bu hususların da göz önünde bulundurulmasını talep etmekteyiz.

Davalı taraf ile ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olan arabuluculuk görüşmesi de yapılmış ancak anlaşma sağlanamamıştır. İşbu arabuluculuk anlaşamama tutanağını da dilekçemiz ekinde paylaşıyoruz. Arabuluculukta herhangi bir anlaşma sağlanamadığıından davalı aleyhine işbu davayı açma zorunluluğu doğmuştur.

Müvekkil Şirkete ait bilgisayar programlarının davalı tarafından izinsiz ve lisansız kullanılması nedeniyle müvekkil şirketin mali hakları ihlal edildiğinden, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL telif tazminatının öncelikle programların yükleme tarihlerinin tespit edilmesi halinde yükleme tarihinden itibaren, mümkün olmaması halinde ise haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, " karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.

Davacı vekili 05/01/2026 tarihli dilekçesi ile " 21/10/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda, davaya konu etmiş olduğumuz FSEK m.68'de düzenlenen telif tazminatı tutarının (288.582,11-TL X 3 Kat) 865.746,33-TL olduğu tespit edilmiş olup dava dilekçemizde talep ettiğimiz 10.000,00-TL'lik telif tazminatının bilirkişi raporunda yapılan tespitler uyarınca 855.746,33-TL'sini ıslah yoluyla ayrıca talep etme zarureti doğmuştur.

Yukarıda belirttiğimiz sebeplerden ötürü davamızı ıslah etme zarureti doğmuştur.

Not: Bilirkişi raporunda hesaplaması yapılan, fakat "çalışmaz" diye nitelendirilen "... adresli bilgisayardaki hesaplama, ıslah dilekçesinde talep edilen miktarlara dahil edilmemiştir.

Netice ve Talep: Yukarıda kısaca açıklanan ve Sayın Mahkemenizce re'sen nazara alınacak nedenlerle;

Davamızın ve işbu ıslah dilekçemizin KABULÜNE,

Müvekkil Şirkete ait bilgisayar programlarının davalılar tarafından izinsiz ve lisansız kullanılması nedeniyle müvekkil şirketin mali hakları ihlal edildiğinden, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla dava dilekçemiz ve işbu ıslah dilekçemizdeki taleplerimizin birleşmesi neticesinde FSEK 68. maddesi uyarınca TOPLAM 865.746,33-TL telif tazminatının programların kurulum tarihi (haksız eylemin gerçekleştiği tarih) olan 18/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, " şeklinde bedel artırımında bulunmuştur.

SAVUNMA:

Davalı ... ŞİRKETİ Vekili 03/12/2024 tarihli cevap dilekçesinde ÖZETLE: Öncelikle mahkemeniz dosyasına sunulan dava dilekçesine dayanak teşkil ettiği iddia edilen ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası üzerinden alınan raporun hükme esas alınması mümkün değildir. Zira 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Delil Tespiti Talebi ve Karar" başlıklı 402. maddesinin 3. fıkrası; "Tespit talebi mahkemece haklı bulunursa karar, dilekçeyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir. Kararda ayrıca, delil tespitinin nasıl ve ne zaman yapılacağı, tespitin icrası esnasında karşı tarafın da hazır bulunabileceği, varsa itiraz ve ilave soruların bir hafta içinde bildirilmesi gerektiği belirtilir." şeklinde düzenlenmiştir.

İlgili madde hükmünde açıkça delil tespiti talebinin ve karar aşamasından sonra icra ve infazının aleyhinde delil istenen tarafa tebliğ edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak yerel mahkemede yapılan keşif ve neticesinde hazırlanan bilirkişi raporundan önce uyuşmazlık konusu olay ve taleple ilgili müvekkil şirkete herhangi bir tebligat yapılmamıştır. Her ne kadar ilgili mevzuat, acele delil tespitine olanak sağlasa da işbu usul asıl hükmün bir istisnası mahiyetinde olup, maddede yazılı acele tespiti gerektiren bir durum ve şartlar da bulunmadığı ortadadır. Zira müvekkil şirketin tespiti talep edilen hususu değiştirme, yok etme, keşfi imkansız kılma gibi imkanı ve durumu bulunmamakta olup, uyuşmazlık konusu hususun da aynı şekilde ortadan kalmasının mümkün olmadığı, telafisi güç ve imkansız zararlar doğurmayacağı açıktır. Ayrıca ilgili raporda talepte bulunan tarafça sunulan belgelerin yanında, mahalde inceleme yapıldığı belirtilmiş olmakla tarafımın ve/veya müvekkil firma yetkilileri ve görevlendireceği kişiler hazır bulunmadan, tespit isteminde bulunan tarafın iddialarına karşı beyan, bilgi ve belge sunma hakkı tanınmadığından, dolayısıyla adil yargılanma hakkı ihlal edilerek icra ve infaz edilen keşfin ve akabinde düzenlenen bilirkişi raporunun müvekkil şirket aleyhinde mahkemenizde açılan davaya dayanak gösterilmesi, kesin delil olarak sunulması ve hükme esas alınması mümkün değildir.

İşbu hususla birlikte davacının dava konusu iddialarına konu ... şantiye sahası ise müvekkil şirketin de içerisinde yer aldığı ... Taah. A.Ş.&... Ltd. Şti. İş Ortaklığının yüklenicisi olduğu ... İnşaatları İle ... İşine ait şantiye sahası olup davalı gerçek kişi ... ile ...'ün yetkilisi olduğu şirketin taraf olduğu bir sözleşmeden veyahut yetkilisi olduğu şirkete yöneltilecek haksız fiil sorumluluğu iddiasına dayalı herhangi bir talepten hukuken şahsi herhangi bir sorumluluğu olmadığından, ...'na ve ...'e husumet yöneltilerek açılan işbu davanın öncelikle pasif husumet yokluğundan dolayı reddi gerekmektedir.

Hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla- davacının talep ve dava konusu ettiği haksız alacak talebi zamanaşımına uğramış ve hakdüşürücü süre dolmuş olduğundan, zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süre itirazında bulunuyoruz.

Davacı tarafça açılan işbu haksız dava yetkisiz mahkemede açılmıştır. Zira; müvekkil şirket ... Şirketi ... sicil numarası kayıtlı bulunmakta olup .../... adresinde faaliyet göstermektedir. Bu hususla birlikte haksız fiilin işlendiği iddia olunan yer de .../... ilçesidir. Bu nedenle huzurdaki davada ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi yetkisiz olup, yetkili yer mahkemesi ayrı bir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi bulunmadığından gerçek kişi ve tüzel kişi müvekkillerimin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olan ... Asliye Hukuk Mahkemeleri ve haksız fiilin işlendiği iddia olunan yer mahkemesi olan ... Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Bu nedenle yetkisiz mahkemede açılmış olan işbu haksız davanın yetkisizlik kararı verilerek usulden de reddi gerekmektedir.

Davacı tarafça iddia edilen hususlar kapsamında ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Değişik İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığı beyan edilerek mahkemenizde görülmekte olan işbu davada delil tespiti sonrasında düzenlenen Bilirkişi raporuna delil olarak dayanılmış ise de; söz konusu delil tespitine ilişkin Bilirkişi raporunun müvekkillerim aleyhinde delil olarak kabulüne ve hükme esas alınmasına hukuken olanak yoktur. Söz konusu rapor yukarıda arz ve izah ettiğimiz hususlar çerçevesinde usule aykırı olduğu gibi, esas yönünden de hükme esas alınması mümkün değilidir. Zira anılan rapor müvekkil şirkete tarafından tebellüğ edilmemiş, beyan, itiraz ve cevap verme hakkı gözetilmemiştir. Müvekkil şirket yetkilisi hazır bulunmadan yokluğunda yapılmış olan, delil tespiti isteminde bulunan tarafın tek yanlı iddia ve beyanları üzerinden gerçekleştirilen, delil tespiti isteminde bulunan tarafın iddialarına karşı müvekkil şirkete savunma yapma, bilgi ve belge sunma hakkı tanınmadan ve dolayısıyla adil yargılanma hakkı ihlal edilerek icra ve infaz edilen keşif ve akabinde düzenlenen delil tespitine ilişkin Bilirkişi raporunun müvekkil şirket aleyhinde Sayın Mahkemenizde açılan işbu davaya dayanak gösterilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi işbu raporun müvekkil şirket aleyhinde delil olarak kabulüne ve hükme esas alınmasına da hukuken olanak yoktur.

Hiçbir şekilde kabul etmediğimiz ve mahkemenizde davalı taraf olarak gösterilen ... İnşaat tarafından itiraz edildiği tarafımızca ıttıla edilen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Değişik İş sayılı dosyasında yapılan keşif sonucunda düzenlenen 12.08.2024 tarihli Bilirkişi raporunda, müvekkil şirketin içerisinde yer aldığı adi ortaklığa ait inşaat şantiye alanı içerisinde bulunan ve 3 tanesi müvekkil şirkete ait olmayan toplam 4 adet dizüstü bilgisayar üzerinde gerçekleştirilen incelemelerde; 1 adet dizüstü bilgisayarda herhangi bir ... yazılımı veya dosyasının olmadığı, üzerinde inceleme yapılan 3 adet dizüstü bilgisayarda ... uzantılı dosyaların bulunmuş olduğu ve ... uzantılı dosyaların bulunmuş olduğu bu bilgisayarlardan 1 tanesinde ... yazılımının daha önce kurulduğu ve aktif olarak kullanılmadığı ve diğer 1 bilgisayarda ise ... yazılımının çalıştırılabilir bir durumda olmadığı ve aktif olarak kullanılmadığının tespit edildiği belirtilmişse de, müvekkil şirkete ait olmayan dizüstü bilgisayarlarda yüklü olan veya bu dizüstü bilgisayarlara önceden yüklenmiş olup aktif olarak kullanılmayan ve çalıştırılabilir bir durumda olmayan programlardan dolayı müvekkil şirkete lisanssız yazılım kullanıldığı iddiası yöneltilerek işbu davanın açılması haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bir durumdur.

Zira; müvekkil şirketin içerisinde yer aldığı adi ortaklığa ait inşaat şantiye alanı içerisinde bulunan incelemeye konu dizüstü bilgisayarlardan 3 adet dizüstü bilgisayar müvekkil şirkete ve yetkililerine ait değildir. Çok sayıda çalışanın bulunduğu müvekkil şirketin içerisinde yer aldığı adi ortalığa ait inşaat şantiyesine kendisine ait dizüstü bilgisayarları getirip kullanan inşaat mühendisleri ve diğer personeller bulunmaktadır. Bu bilgisayarlarda ne tür yazılımların ve programların yüklü olduğu da pek tabiidir ki müvekkil şirketçe bilinmesi mümkün olan bir durum değildir. Yapılan delil tespiti keşfi sırasında müvekkil şirket yetkilisi veya yetkili bir işyeri vekili hazır olmadığından dolayı yapılan delil tespitinin çalışan personelde yarattığı korku ve panik sebebiyle personelce kendilerine ait olan bilgisayarların varlığını söyleyip gösterememiş olmaları yapılan incelemelerin müvekkil şirkete ait olmayan bilgisayarlar üzerinde de yapılmış olmasına sebebiyet vermiştir. Şantiye alanında yapılan işlemler donanımları yüksek ve güçlü işlemcilere sahip bilgisayarlar gerektiğinden dolayı şantiyede yoğun bir şekilde masaüstü bilgisayarlar kullanılmaktadır. Şayet yapılan delil tespiti sırasında müvekkil şirkete ait olan masaüstü bilgisayarlarda ... yazılımı veya dosyası mevcut olsa idi, çok sayıda personel ve inşaat mühendisi istihdam eden ve bu bilgisayarları kullanan müvekkil şirket çalışanlarınca bu programın bilgisayarlara yüklenmiş olması gibi bir durumun varlığı da söz konusu olabilecekti ki, geçmiş dönemlerde inşaat mühendislerince bu programın bazı bilgisayarlara yüklendiği ve müvekkil şirketin şantiyesinde görevlendirilen yetkililerin fark etmesi üzerine ise bu program gibi lisanssız diğer her türlü bilgisayar programının da kullanımına son verilmesi ve hemen silinmesinin sağlanması gibi durumlar da yaşanmış bulunmaktadır. Müvekkil şirketin içerisinde yer aldığı adi ortalığa ait inşaat şantiyesinde bulunan bilgisayarlarda ... veya başkaca herhangi bir lisanssız yazılım kullanımı söz konusu olmadığından müvekkillerim aleyhinde açılmış olan işbu haksız davanın reddini " şeklinde talep etmiştir.

Davalı ... İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Müvekkillerimden ... tüzel kişiliği bulunan ve bir ticari şirket olan ... İnş. Gıd. İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisidir. Davacının dava konusu iddialarına konu ... şantiye sahası ise müvekkil şirketin de içerisinde yer aldığı ... Taah. A.Ş.&... Ltd. Şti. İş Ortaklığının yüklenicisi olduğu .... İşine ait şantiye sahası olup davalı gerçek kişi müvekkil ...'ın yetkilisi olduğu şirketin taraf olduğu bir sözleşmeden veyahut yetkilisi olduğu şirkete yöneltilecek haksız fiil sorumluluğu iddiasına dayalı herhangi bir talepten hukuken şahsi herhangi bir sorumluluğu olmadığından, müvekkilim ...'a husumet yöneltilerek açılan işbu davanın öncelikle pasif husumet yokluğundan dolayı reddi gerekmektedir.

Davacı tarafça açılan işbu haksız dava yetkisiz mahkemede açılmıştır. Zira; müvekkillerimden ... İnş. Gıd. İth. İhr. Paz. San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin kanuni yerleşim yeri ... olup müvekkil şirket ... ilinde faaliyet göstermektedir. Diğer müvekkilim ...'ın yerleşim yeri adresi de ... olup müvekkilim ... ilinde ikamet etmektedir. Yine haksız fiilin işlendiği iddia olunan yer de .../ ... ilçesidir. Bu nedenle huzurdaki davada ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi yetkisiz olup, yetkili yer mahkemesi ayrı bir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi bulunmadığından gerçek kişi ve tüzel kişi müvekkillerimin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olan ... Asliye Hukuk Mahkemeleri ve haksız fiilin işlendiği iddia olunan yer mahkemesi olan ... Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Bu nedenle yetkisiz mahkemede açılmış olan işbu haksız davanın yetkisizlik kararı verilerek usulden de reddi gerekmektedir.

Davacı tarafça iddia edilen hususlar kapsamında ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığı beyan edilerek mahkemenizde görülmekte olan işbu davada delil tespiti sonrasında düzenlenen Bilirkişi raporuna delil olarak dayanılmış ise de; söz konusu delil tespitine ilişkin Bilirkişi raporunun müvekkillerim aleyhinde delil olarak kabulüne ve hükme esas alınmasına hukuken olanak yoktur. Zira; müvekkillerimden sadece ... İnş. Gıd. İth. İhr. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhinde başvurulmuş olan ve delil tespiti yolu ile alınmış olan Bilirkişi raporuna tarafımızca itiraz edilmiş olup, delil tespitini yapmış olan mahkemenin, aynı Bilirkişiden ek rapor istemesi gerekir iken bu yönde alınmış olan herhangi bir Ek rapor tarafımıza tebliğ edilmemiş olduğundan itiraza uğramış olan Bilirkişi raporu, işbu davada delil olarak kullanılamaz. Müvekkil şirket yetkilisi hazır bulunmadan yokluğunda yapılmış olan, delil tespiti isteminde bulunan tarafın tek yanlı iddia ve beyanları üzerinden gerçekleştirilen, delil tespiti isteminde bulunan tarafın iddialarına karşı müvekkil şirkete savunma yapma, bilgi ve belge sunma hakkı tanınmadan ve dolayısıyla adil yargılanma hakkı ihlal edilerek icra ve infaz edilen keşif ve akabinde düzenlenen delil tespitine ilişkin Bilirkişi raporuna tarafımızca itiraz edilmiş ve mahkemesince Bilirkişiden ek rapor istenmemiş olması karşısında, işbu Bilirkişi raporunun müvekkil şirket aleyhinde Sayın Mahkemenizde açılan işbu davaya dayanak gösterilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi işbu raporun müvekkil şirket aleyhinde delil olarak kabulüne ve hükme esas alınmasına da hukuken olanak yoktur.

Hiçbir şekilde kabul etmediğimiz ve itiraz etmiş olduğumuz davacı tarafça açılan işbu haksız davaya dayanak kılınan ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Değişik İş sayılı dosyasında yapılan keşif sonucunda düzenlenen 12.08.2024 tarihli Bilirkişi raporunda, müvekkil şirketin içerisinde yer aldığı adi ortaklığa ait inşaat şantiye alanı içerisinde bulunan ve 3 tanesi müvekkil şirkete ait olmayan toplam 4 adet dizüstü bilgisayar üzerinde gerçekleştirilen incelemelerde; 1 adet dizüstü bilgisayarda herhangi bir ... yazılımı veya dosyasının olmadığı, üzerinde inceleme yapılan 3 adet dizüstü bilgisayarda ... uzantılı dosyaların bulunmuş olduğu ve ... uzantılı dosyaların bulunmuş olduğu bu bilgisayarlardan 1 tanesinde ... yazılımının daha önce kurulduğu ve aktif olarak kullanılmadığı ve diğer 1 bilgisayarda ise ... yazılımının çalıştırılabilir bir durumda olmadığı ve aktif olarak kullanılmadığının tespit edildiği belirtilmişse de, müvekkil şirkete ait olmayan dizüstü bilgisayarlarda yüklü olan veya bu dizüstü bilgisayarlara önceden yüklenmiş olup aktif olarak kullanılmayan ve çalıştırılabilir bir durumda olmayan programlardan dolayı müvekkil şirkete lisanssız yazılım kullanıldığı iddiası yöneltilerek işbu davanın açılması haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bir durumdur.

Zira; müvekkil şirketin içerisinde yer aldığı adi ortaklığa ait inşaat şantiye alanı içerisinde bulunan incelemeye konu dizüstü bilgisayarlardan 3 adet dizüstü bilgisayar müvekkil şirkete ait değildir. Delil tespitine konu dizüstü bilgisayarlardan sadece 1 adet dizüstü bilgisayar müvekkil şirkete ait olup bu bilgisayarda da herhangi bir ... yazılımı veya dosyası olmadığı zaten tespit edilmiştir. Çok sayıda çalışanın bulunduğu müvekkil şirketin içerisinde yer aldığı adi ortalığa ait inşaat şantiyesine kendisine ait dizüstü bilgisayarları getirip kullanan inşaat mühendisleri ve diğer personeller bulunmaktadır. Bu bilgisayarlarda ne tür yazılımların ve programların yüklü olduğu da pek tabiidir ki müvekkil şirketçe bilinmesi mümkün olan bir durum değildir. Yapılan delil tespiti keşfi sırasında müvekkil şirket yetkilisi veya yetkili bir işyeri vekili hazır olmadığından dolayı yapılan delil tespitinin çalışan personelde yarattığı korku ve panik sebebiyle personelce kendilerine ait olan bilgisayarların varlığını söyleyip gösterememiş olmaları yapılan incelemelerin müvekkil şirkete ait olmayan bilgisayarlar üzerinde de yapılmış olmasına sebebiyet vermiştir. Şantiye sahasında müvekkil şirkete ait 1 adet dizüstü bilgisayar ile 4 adet masaüstü bilgisayar mevcuttur. Şantiye alanında yapılan işlemler donanımları yüksek ve güçlü işlemcilere sahip bilgisayarlar gerektiğinden dolayı şantiyede yoğun bir şekilde masaüstü bilgisayarlar kullanılmaktadır. Şayet yapılan delil tespiti sırasında müvekkil şirkete ait olan masaüstü bilgisayarlarda ... yazılımı veya dosyası mevcut olsa idi, çok sayıda personel ve inşaat mühendisi istihdam eden ve bu bilgisayarları kullanan müvekkil şirket çalışanlarınca bu programın bilgisayarlara yüklenmiş olması gibi bir durumun varlığı da söz konusu olabilecekti ki, geçmiş dönemlerde inşaat mühendislerince bu programın bazı bilgisayarlara yüklendiği ve müvekkil şirketin şantiyesinde görevlendirilen yetkililerin fark etmesi üzerine ise bu program gibi lisanssız diğer her türlü bilgisayar programının da kullanımına son verilmesi ve hemen silinmesinin sağlanması gibi durumlar da yaşanmış bulunmaktadır. Müvekkil şirketin içerisinde yer aldığı adi ortalığa ait inşaat şantiyesinde bulunan bilgisayarlarda ... veya başkaca herhangi bir lisanssız yazılım kullanımı söz konusu olmadığından müvekkillerim aleyhinde açılmış olan işbu haksız davanın reddini talep etmiştir.

Davalılardan ...'ün "mernis adresine bakıldığında sadece " ... " yazdığından dava dilekçesi de tebliğ edilemediğinden bu davalı açısından dava dosyasının HMK 167. Maddesine göre TEFRİKİ ile ayrı esasa kayıt edilmesine" kararı verildiği; ... Esasa kayıt edilip bu esas üzerinden gerekli tebligat işlemi yerine getirilerek asıl dosya ile birleştirilmiştir.

Davalılar ... ile ... davaya cevap vermemişlerdir. Ancak Temhek firması ile birlikte vekil görevlendirdikleri görülmüştür.

MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

Pasif Husumet ve yetki itirazları ve zamanaşımı defi talepleri reddedilmiştir.

5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun " 2/1 maddesinde bilgisayar programlarının ilim edebiyat türünde "Eser" olduğu belirtildiği, eser sahibinin FSEK 14-17.nci maddelerde MANEVİ HAKLARI ( Umuma arz -Adın belirtilmesi Eserde değişiklik yapılmasını menetmek yetkileri - zilyed ve malike karşı hakları (bazı hallerde asıllarından geçici bir süre için yararlanmayı talep etme, eserin bozulmasını-,yok olmasını engelleme, eser tek ve özgün ise kendisine ait tüm dönemleri kapsayan çalışma ve sergilerde kullanmak amacıyla, koruma şartlarını yerine getirerek iade edilmek üzere eseri isteyebilme hakkı) ). 21-25.nci maddede ve 45.nci maddede ise MALİ HAKLARI (İşleme - Çoğaltma - Yayma - Temsil - Umuma İletim Hakkı ve Pay Alma Hakkı.) sayılmıştır.

(çoğaltma hakkı) Madde 22 "Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı münhasıran eser sahibine aittir.

Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması ya da eserin işaret, ses ve görüntü nakil ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan her türlü araca kayıt edilmesi, her türlü ses ve müzik kayıtları ile mimarlık eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanması da çoğaltma sayılır. Aynı kural, kabartma ve delikli kalıplar hakkında da geçerlidir.

Çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsar." 52.nci madde de "Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır." hükmü ile Madde 68/1 " Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan,çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir." hükmü yer almaktadır.

DELİLLER ve DEĞERLENDİRME:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;

... ASHM'nin ... D. İş delil tespiti dosyasına bağlı olarak davalı firmaların, sorumlu ve yetkili davalı şahısların faaliyet gösterdiği şantiye alanında davacıya ait ... adlı bilgisayar programının çeşitli modülleriyle birlikte lisanssız olarak davalı taraf şantiyesindeki bulunan bilgisayarlara yüklendiği ve ticari amaçla kullanıldığı iddiasına bağlı FSEK 68. Maddesine bağlı telif tazminat talebinin yerinde ve doğru olup olmadğı noktasında olduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya yansıtılan hak sahipliği belgeleri ve bilirkişi raporuna göre ... adlı bilgisayar proğramının davacı taraf ait olduğu tespit edilmiştir.

Dava açılmadan önce ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş delil tespiti dosyasına ... Bilgisayar Yüksek Mühendisi bilirkişi tarafından sunulan ve talimatla daha sonra açıklanan raporda " Keşif mahallinde 4 adet bilgisayarın bulunduğu tespit edilmiştir. Bir adet dizüstü bilgisayarda herhangi bir ... yazılımı tespit edilmemiştir. Bu bağlamda keşif mahallinde bulunan 3 adet bilgisayar incelenmiş ve buna ilişkin raporlar alt başlıklar halinde sunulmuştur.

2.1. ... Marka Bilgisayara İlişkin Tespitler

Bu bilgisayar üzerinde yapılan kontrollerde ... yazılımının kurulu aktif şekilde çalışır olduğu tespit edilmiştir. Çok sayıda ... uzantılı dosyanın olduğu gözlemlenmiştir. Bununla alakalı kök raporda çok sayıda görüntü mevcuttur. Bilirkişinin talep ettiği hususlara ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda sunulmuştur. (raporda gösterilen )

2.2. ... Marka Bilgisayara İlişkin Tespitler

Bu bilgisayar üzerinden yapılan kontrollerde ... yazılımının kurulmuş olduğu fakat çalıştırılabilir olmadığı tespit edilmiştir. Uygulamaya ait klasörlerin olmaması ve uygulamanın da çalıştırabilir olmaması sebebiyle yüklü modüllerin tespiti mümkün olmamıştır.(raporda gösterilen )

2.3. Diğer ... Marka Bilgisayara İlişkin Tespitler

Bu bilgisayar Üzerinde yapılan kontrollerde ... yazılımının kurulmuş olduğu fakat çalıştırılabilir olmadığı tespit edilmiştir. ... programına ait kalıntılar kök raporda sunulmuştur. Bilirkişinin talep ettiği hususlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.(raporda gösterilen )

SONUÇ, Bu bilirkişi raporu, Mahkemece verilen ara karar doğrultusunda talep edilen hususlara ilişkin detaylı bilgileri içermektedir. İlgili detaylar, raporun analiz, tespit ve değerlendirme bölümlerinde kapsamlı bir şekilde sunulmuştur." şeklinde tespit edilmiştir.

Mahkememizce ön inceleme duruşması yapıldıktan sonra tahkikata geçilerek uzman bilirkişi heyetinden alınan 16/06/2025 tarihli Kök raporda özetle " Davaya konu ... adlı bilgisayar programlarının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu, Heyetimize verilen görevin ifası için Sayın bilirkişi ... tarafından ek bilirkişi raporu ile dosyaya yukarıda yer alan bilgilerin ekran kaydı veya fotoğraf olarak değil yazılı olarak kazandırılması gerektiği, Şayet açılamayan 2 bilgisayarda yüklü ... yazılımı yükleme tarihleri 2023 veya 2024 ise dosyada mevcut ... raporu içerisinde 2023 ve 2024 yılına ait liste fiyatlarına karşılık iskonto oranları sunulmamış olması nedeniyle tazminat hesabından kullanılmak üzere oranların dosyaya kazandırılması veya heyetimizin mali müşavir bilirkişine yerinde mali kayıtları inceleme yetkisi verilmesi gerektiği " şeklinde ifade edilmiştir.

Aynı bilirkişi heyetinin sunduğu 21/10/2025 tarihli ek raporda " Davaya konu ... adlı bilgisayar programlarının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu,

Davaya konu bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara davacı hak sahibinden izin alınmaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin davacı hak sahibinin FSEK md. 22’den kaynaklanan “çoğaltma” hakkını ihlal etmiş olduğu,

Davalı tarafından işletilen adreste 2 adet bilgisayar sisteminde yapılan tespit çalışması sonucunca 1 adet ... 8 versiyonu yazılım ile 1 adet çalışmayan ... 5 versiyonu yazılımların tespit edildiği, bu bilgisayarların kullanılıp kullanılmadığı konusunda itirazın sayın mahkemenin takdirinde olduğu,

1 adet çalışmayan ancak kurulu tespit edilen ... 5 yazılımının çoğaltma hakkını ihlal eder nitelikte olduğu ancak nihai kullanım konusunda kararın sayın makamınızda olduğu,

Davalının söz konusu bilgisayar programlarını lisanslı kullandığını gösterir herhangi bir geçerli belgeyi dosyaya ibraz edemediği,

Değişik iş dosyasında tespit edilen güncel tarihli çizim dosyalarının yazılımın aktif olarak kullandığını gösterdiği,

Tazminat tutarları hesaplanırken varsayımsal sözleşme tarihinin yazılımların yükleme tarihi olarak kabul edildiği,

2022 yılı için ... Adresli bilgisayar sisteminde tespit edilen ancak çalışmayan ... ana modül ve yukarıdaki ek modüllerinin lisans bedelinin KDV hariç 44.142,50 TL (Türk Lirası) olduğu,

2023 yılı ortalama satış tutarlarına göre ... Adresli bilgisayar sisteminde tespit edilen dava konusu yazılımların rayiç lisans bedelinin KDV hariç toplam 288.582,11 TL (Türk Lirası) olduğu,

FSEK 68. maddesinin uygulanma şeklinin sayın mahkemenin takdirinde olduğu, "şeklinde ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin ek rapor alınması yönündeki talebi ile davalı ... firması ve ... vekilinin ... soruşturma sonucunun beklenilmesi yönündeki talepleri HMK 30 uncu maddesi kapsamında değerlendirilerek yargılama gereksiz uzamasın diye bu talepler reddedilmiştir.

GEREKÇE:

Davacı taraf iddiası, davalı savunmaları , sunulan deliller, delil tespitine dair ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş dosyası içeriği , bu dosyaya sunulan rapor , tahkikat aşamasında alınan bilirkişi raporu ile ek raporu ve dosya bütünü ile birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde;

Davacı tarafın ... isimli bilgisayar programı üzerinde eser sahibi olarak mali hak sahibi olduğu sunulan hak sahipliği belgeleri ve bilirkişi raporlarıyla anlaşıldığı;

Davalı tarafın işyerinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Değişik iş dosyası üzerinden yapılan delil tespit işlemi sonrası sunulan raporda " mahallinde bulunan 3 adet bilgisayar incelenmiş ve buna ilişkin raporlar alt başlıklar halinde sunulmuştur.

2.1. ... Marka Bilgisayara İlişkin Tespitler

2.2. ... Marka Bilgisayara İlişkin Tespitler

2.3. Diğer ... Marka Bilgisayara İlişkin Tespitler

Tahkikat aşamasında alınan 21/10/2025 tarihli ek raporda ise " Davaya konu ... adlı bilgisayar programlarının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu,

1 adet çalışmayan ancak kurulu tespit edilen ... 5 yazılımının çoğaltma hakkını ihlal eder nitelikte olduğu ancak nihai kullanım konusunda kararın sayın makamınızda olduğu,

Davalının söz konusu bilgisayar programlarını lisanslı kullandığını gösterir herhangi bir geçerli belgeyi dosyaya ibraz edemediği,

Değişik iş dosyasında tespit edilen güncel tarihli çizim dosyalarının yazılımın aktif olarak kullandığını gösterdiği,

Tazminat tutarları hesaplanırken varsayımsal sözleşme tarihinin yazılımların yükleme tarihi olarak kabul edildiği,

2022 yılı için ... Adresli bilgisayar sisteminde tespit edilen ancak çalışmayan ... ana modül ve yukarıdaki ek modüllerinin lisans bedelinin KDV hariç 44.142,50 TL (Türk Lirası) olduğu,

Buna göre ;

... adlı bilgisayar programının 5846 sayılı FSEK kapsamında " ilim ve edebiyat eseri" niteliği bulunduğu; Bu eserin üzerinde davacının mali hak sahibi olduğu, davalı işyerindeki 3 adet bilgisayarda ... adlı yazılımlarının kurulu ve yüklü bulunduğu bilirkişi raporu ile sabit olduğu;

5846 sayılı FSEK 22.nci maddede eser sahibinin mali haklarından olan çoğaltma hakkı düzenlenmiş olup bir eserin herhangi bir şekilde çoğaltılması hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Anılan maddenin son fıkrası kapsamında çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsadığı ifade edildiği üzere ; davalı tarafın işyerinde ;

... Marka Bilgisayara İlişkin Tespitler

Bu bilgisayar üzerinde yapılan kontrollerde ... yazılımının kurulu aktif şekilde çalışır olduğu," tespiti yapıldığı yukarıda izah edildiğinden davacı tarafla FSEK 52.nci madde kapsamında herhangi bir sözleşme yapılmadan veya davacının yazılı izni olmadan gerçekleşen eylemde çoğaltma hakkının ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.

Bu açıdan 5846 sayılı FSEK 68.maddesi uyarınca mali hakkı ihlal edilen eser sahibi veya eser sahibinden bu hakkı devir alanlar, “… sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir ” hükmü uyarınca varsayımsal sözleşme bedeli veya raiç bedel hesabı üzerinden ; Benimsenen bilirkişi heyetinin 21/10/2025 tarihli ek raporunda "dava konusu yazılımların rayiç lisans bedelinin KDV hariç toplam 288.582,11 TL (288.582,11-TL X 3 Kat) 865.746,33-TL olduğu " şeklinde tespit ve değerlendirmeye iştirak edilmiş, neticeden bedel artımı da gözetilerek dava kabul edilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1-Asıl ve birleşen dosya da açılan davanın KABULÜNE

2- Davacı tarafça talep edilen bilirkişi raporunda hesap edilen 865.746,33-TL telif tazminatının 18/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacı tarafa verilmesine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59.139,131 Karar ilam harcından peşin alınan 427,60 TL + ıslah harcı 15.000,00 TL : 15.427,60 TL den düşümü ile bakiye 43.711,531 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle hazineye gelir kaydına,

4-AAÜT uyarınca 135.861,95 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,

5-Davacının yaptığı; 11.500,00 TL bilirkişi ücreti, 16.500,00 TL tebligat ücreti, 15.427,60 TL harç masrafı olmak üzere toplam 43.427,60 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,

6-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,

Dair verilen karar Asıl ve birleşen dosyada davacı taraf vekili ile asıl dosya da davalılardan ... firması ve ... vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı. 25/02/2026

Katip ... Hakim ...

E- imzalıdır E- imzalıdır