bursa 3. asliye ticaret mahkemesi tarafından görülen, satım sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı makine ve uğranılan zararın tahsiline ilişkin alacak davasının gerekçeli kararıdır.

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından görülen, satım sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı makine ve uğranılan zararın tahsiline ilişkin alacak davasının gerekçeli kararıdır.

Özet: Bu hukuki metin, davacının davalıdan satın aldığı 60.000 TL bedelli pudra şekeri değirmeni makinesinin sürekli arızalanması, gizli ayıplar taşıması, üretim aksaklıklarına, dışarıdan ürün alımına ve yeni bir makine edinme zorunluluğuna yol açtığı iddiasıyla başlattığı alacak davasını özetlemektedir; davacı, bilirkişi raporuyla da desteklenen bu ayıp iddiaları sonucunda uğradığı zararların (makine bedeli, dışarıdan alınan ürün bedeli, yeni makine bedeli) tespiti ve tahsilini talep ederken, davalı ise yetkisizlik itirazında bulunarak, makinenin düşük kapasiteli ve hatalı kullanıldığını, davacının ödemelerinin ayıp iddialarıyla çeliştiğini ve bilirkişi raporunun eksik olduğunu belirterek davanın reddini savunmakta, mahkeme ise uyuşmazlığın makinenin ayıplı olup olmadığı ve tazminat talebinin haklılığı noktasında toplandığını belirterek, ödenen ücretin tespiti için davalının defterlerinin incelenmesine karar vermiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/11/2023

KARAR TARİHİ : 18/06/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 18/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin 04/08/2022 tarihinde ... Makina Mobilya Petrol, Petrol Ürünleri Turizm İşletmecilik San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. 'nden 60.000,00 TL bedelle ... değirmeni makinesi satın aldığını, söz konusu makinenin sürekli arızalanması nedeniyle kullanılamadığını, üretilmesi planlanan ürünlerin üretilemediğini, müvekkil şirketin dışarıdan ürün almak zorunda kalarak ekstra maddi külfet altına girdiğini, bu süreçte 9.000 USD bedel ile yeni bir makine satın almak zorunda kaldığını, arızanın davalı tarafa sözlü olarak defalarca iletildiğini, ... 17. Noterliği'nin 09/06/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile makinenin iadesi ve bedelinin faiziyle tahsili ile uğranılan zararların tazmininin istendiğini ancak olumlu bir dönüş alınamadığını, ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... D. İş sayılı dosyası üzerinden yaptırılan delil tespiti neticesinde makinede hareket aktarma mekanizmalarının merkezleme problemi olduğu, dairesel hareketin aktarıldığı zincirin sık sık ayrıldığı, üretilen pudra şekeri içerisine makine yağı karıştığı, ana öğütücüde aşırı metal tozu oluştuğu, mıknatısın sık temizlenmesi gerektiği, bu durumun üretim kapasitesini düşürdüğü ve ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğu, makinenin titreşiminin sönümlenemediği, gayri faal durumda bulunduğu, üretici tarafından geniş çaplı modifikasyonlar yapılmadan verimli çalışmasının mümkün olmadığı ve garanti süresinin devam ettiği hususlarının tespit edildiğini, davalı aleyhine yapılan arabuluculuk başvurusundan da sonuç alınamadığını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası açıldığını, ayıplı makine için ödenen bedele ilişkin zararın tespiti ile şimdilik 100,00 TL'nin, makinenin ayıp olduğu dönemde dışarıdan alınan pudra şekerlerine ödenen bedele ilişkin zararın tespiti ile şimdilik 100,00 TL'nin, yeni alınan makine nedeniyle uğranılan zararın tespiti ile şimdilik 100,00 TL'nin işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı ... Unlu Mamüller San. ve Tic. A. Ş. tarafından 27/11/2023 tarihinde açılan davanın yetkisiz mahkemede görüldüğünü, müvekkil şirketin merkezinin Kırşehir olması sebebiyle davanın yetkili ... mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, 04/08/2022 tarihinde satılan ... pudra şeker değirmeninin düşük kapasiteli ve endüstriyel olmayan bir makine olduğunu, davacıya bu durumun önceden bildirilmesine rağmen makinenin kapasitesinin üzerinde ve operatörsüz kullanıldığını, davacının makineyi teslim aldıktan sonra 17.06.2022, 7.07.2022 ve 30.09.2022 tarihlerinde 20.000TL tutarında düzenli ödemeler yaptığını, ayıplı olduğu iddia edilen bir makine için bu ödemelerin yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, 25.06.2022 ve 22.09.2022 tarihlerinde teknik servis tarafından yapılan incelemelerde makinenin çalışır halde teslim edildiğini, davacının talebi üzerine makinenin ... fabrikada revize edilerek tüm yatak ve rulmanların değiştirildiğini, ... adresinden ... adresine gönderilen teklif ile davacıya yeni makine alımı konusunda kolaylık sağlandığını ancak davacının bu teklifi reddederek 9.000 USD bedelle başka bir endüstriyel makine aldığını, davacının sunduğu faturaların müvekkil şirketin makinesiyle bir ilgisinin bulunmadığını, davacı yanın talebi ile ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... D. İş sayılı dosyada düzenlenen bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, makinenin endüstriyel olup olmadığına dair inceleme yapılmadığını, kullanıcı hatasının göz ardı edildiğini, bilirkişi raporunun teknik evraklar incelenmeden hazırlandığını, davacının haksız kazanç ve sebepsiz zenginleşme amacı güttüğünü, tüm bu nedenlerle öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının davalıdan satın aldığı ... Değirmeni makinesinin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise davacının tazminat talep edip edemeyeceği noktasında toplandığı görülmüştür.Dava konusu olayda davacının davalıya makine bedeli olarak ödemiş olduğu ücretin belirlenmesi için davalı tarafın defterlerinin incelenerek rapor oluşturulması adına Kırşehir Asliye Hukuk mahkemesine talimat yazılarak Mali Müşavir Bilirkişisinden rapor alınmasına karar verilmiş olup; 09/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde; Sonuç olarak davalı ... Makina Mobilya Petrol ve Petrol Ürünleri Turizm İşletmecilik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi davaya konu dönemde davacı şirket ... Unlu Mamuller Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne 60.000,00 TL (ALTMIŞBİNTL) fatura tanzim ettiği; Davacı şirket davaya konu fatura karşılığı olan 60.000,00 TL’yi 3 taksit olarak ödediği; Davalının alacağının kalmadığı davalının da fatura karşılığının vergisini ödediği; 2023 yılında davalı tarafın defter kayıtları ve cari hesap ekstrelerine göre ise muavin tarihi olan 31.12.2023 tarihi dikkate alınarak davalının davacı tarafından alacağının kalmadığı; görüş ve kanaatine varıldığı, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, görüldü.Davaya konu Pudra şekeri makinasının bulunduğu mahalde Makine Mühendisi bilirkişi eşliğinde keşif yapılarak makinenin ayıplı olup olmadığı hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiş olup; 07/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; yerinde yapılan tespitler sonucunda, dava konusu makinanın, değirmenden öğütülerek çıkan pudra şekerini dışarı taşıyan elevatör tahrik mekanizmasının, pudra şekeri haznesi içerisinde olduğu, tahrik mekanizması ve elevatör yataklarının yağlanması gerektiği, yağın hazne içerisine taşmasının engellenemediği,yağlanmaması durumunda da metal metale sürtünerek çalışması nedeniyle, metal parçaları kopacağı, metal parçalarında pudra şekerini kirleteceği, dava konusu makine ve davalı atarın önerdiği ... tip makinanın da endüstri makinası olduğu, aralarındaki farkın kapasite farkı olduğu, Endüstriyel makineler, enerji, sıvı ve gaz işleme, madencilik, inşaat, tarım, ormancılık, imalat, takım tezgahları, endüstriyel robotlar ve yapı hizmetleri ekipmanları gibi endüstrilerde işleme, üretim ve dağıtım için kullanılan ekipmanlar olduğu, dava konusu makinanın da üretimde kullanılması nedeniyle endüstriyel makine olduğu, dava konusu makinanın, pudra şekeri elevatörünün tahrik mekanizmasının, hazne içerisinde olması nedeniyle, pudra şekerine yağ karışmasının engellenemeyeceği, pudra şekerinin kirlenmesinin, makinadan beklenen faydayı sağlamayacağı, pudra şekerinin gıda sektöründe olması nedeniyle kullanılmasının sakıncalı olacağı, görüş ve kanaatine varıldığı,

Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, tarafların bilirkişi raporuna karşı dosyaya bildirmiş oldukları itirazların değerlendirilmesi için dosyaya bir hesap bilirkişisi eklenerek oluşturulacak bilirkişi heyetinden davaya konu pudra şekeri makinesinin ayıplı olmasından dolayı davacı şirketin uğramış olduğu zararların hesabının yapılması istenilmiş olup;26/01/2026 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Davacı şirketin dava dosyasına ibraz etmiş olduğu pudra şekeri alım faturalarından tespit edildiğine göre toplamda 1.880 kg pudra şekerinin dava dışı firmalardan alımı nedeni ile toplamda 21.168,00 TL fazladan ödeme yapmış olacağı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;6098 sayılı kanunun 227. Maddesinde ''Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.,İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme,Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.'' düzenlemesine yer verildiği bu kapsamda davaya konu olayın incelenmesinde; davacının davalıdan bedelini ödeyerek satın almış olduğu ... Değirmeni makinesi hakkında dava açılışından önce ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... D.iş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti ve mahkememizce mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen makine mühendisi bilirkişi raporuna göre makinenin ayıplı olmasından dolayı davacıya beklenen faydayı sağlamadığı anlaşıldığından davacının sözleşmeden dönerek satış bedeli olan 60.000,00 TL'nin iadesini talep etmekte haklı olduğu bunun yanında makinenin ayıplı olmasından dolayı davacının dışarıdan temin etmek zorunda kaldığı pudra şekeri bedelinin ise 21.168,00 TL olarak belirlendiği ve genel hükümlere göre bu zarardan davalının sorumlu olduğu ancak davacının yeni bir pudra makinesi alarak fazladan para ödemesinin sorumluluğunun davalıya yüklenemeyeceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),

1-Davanın KISMEN KABULÜNE,60.000,00 TL ayıplı makine bedeli ile 21.168,00 TL pudra şekeri zarar bedeli olmak üzere toplam 81.168,00 TL'nin 10/04/2026 tarihinden tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, davalıdan tahsili ile davacı'ya ÖDENMESİNE,fazlaya ilişkin yeni makine fiyat farkı tazminat talebin REDDİNE,

2- Harçlar yasası gereğince alınması gereken 5.544,58 TL harçtan, peşin alınan 269,85 TL harç ile 1.383,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 3.891,73 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,

Davacı tarafından başlangıçta ödenen 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı ve 1.383,00 TL ıslah harcı toplamı olan 1.922,70 TL'nin davalıdan tahsili davacıya ÖDENMESİNE,

3-Dosya kapsamında yatırılan 14.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 3.274,00 TL posta masrafı olmak üzere toplamda 10.293,50 TL yargılama giderinin takdiren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya VERİLMESİNE,

4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin takdiren davalılardan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,

5-A-)Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardanmüştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,B-)Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,

6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,

Dair; davacı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'nde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/06/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır