Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde görülen, ortak bir ibare içeren çikolata ve kahve temalı kafe markalarının tescil başvurusunun iltibas ve ayırt edicilik nedeniyle reddi kararının iptali davası.
Özet: Bir marka başvurusu sahibi, "..." ibaresini taşıyan ve çikolata üzerine uzmanlaşmış bir kafe için tescil ettirmek istediği markanın, ayırt ediciliğinin düşük olduğu ve mevcut "..." ibaresi içeren kahve markalarıyla karışma ihtimali bulunduğu gerekçesiyle reddedilmesine ilişkin YİDK kararının iptali için dava açmış; davacı, kendi markasının "..." ön ekiyle çikolata odaklılığını vurgulayarak rakip markalardan ayrıştığını, tüketici kitlesinin bilinçli olduğunu ve farklı ürünlere hitap ettiklerini savunurken, davalı ise markalardaki ortak "..." unsurunun görseller, sesler ve kavramlar açısından güçlü benzerlik yarattığını ve "..." kelimesinin çikolata kısaltması olarak düşük ayırt ediciliğe sahip olduğunu iddia ederek davanın reddini talep etmiştir.
T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/333 Esas - 2025/136
T.C.ANKARA2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİKARAR TÜRK MİLLETİ ADINAEsas No : 2024/333Karar No : 2025/136....Dava : Marka İle İlgili YİDK Kararının İptaliDava Tarihi : 30/07/2024Karar Tarihi : 09/04/2025Gerekçeli KararınYazıldığı Tarih : 09/04/2025Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Marka İle İlgili .... Kararının İptali istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :DAVA :Davacı vekili dilekçelerinde özetle; müvekkilin, ... başvuru numarasıyla kayıtlı "...." ibareli marka tescili başvurusunun sahibi olduğunu ve bu markayı ....'da çikolata ürünleri üzerine uzmanlaşmış bir kafe için kullanmayı amaçladığını, itiraz aşamasında başvurunun reddine karar verildiğini,...." ibaresinin ayırt ediciliğinin düşük olduğu"nun belirtildiğini, müvekkiline ait "...." markasının 43. Sınıf için başvurusunun yapıldığını, davalının mesnet markalarının 30,35 ve 43. Sınıf olduğunu, müvekkiline ait "..." markasının, ....'da çikolata üzerine uzmanlaşmış bir cafede kullanma amacını taşıdığını, itiraza konu "... ...co." markasının ise kahve üzerine uzmanlaşmış olan bir cafede kullanıldığını, ilk bakışta nice sınıflarının aynı olması, ikisinin de cafede kullanılıyor olması ve "..." ibaresinin geçmesinin karıştırılma ihtimalinin olduğunu düşündürse de aslen bunu kabul etmek mümkün olmadığını, markaların karıştırılma ihtimali ele alınırken markaların, ilgili mal veya hizmetin potansiyel müşterilerinin, tüketicinin bilgi ve ilgi düzeyinin dikkate alınması gerektiğini, bu işletmelerinin birinin Ankara'da, diğerinin İstanbul'da yani büyükşehirlerde olması sosyal medyayı aktif kullanmaları ve müşteri kitlesinin yoğunlukla 20-40 yaş aralığında bulunması potansiyel müşterilerin ortalama bir tüketiciye kıyasla daha yüksek bir bilgi ve ilgi düzeyine sahip olduğunu, markaların anlamsal, işitsel ve görsel özellikleri ele alındığında da birbirini çağrıştırmadığını (...- ... ...co.), karıştırma ihtimalinin olmadığının açık olduğunu, her ne kadar "..." ibaresinin ortak olsa da bu markaların ayırt edici özelliği olarak müvekkilinin markasının başında çikolatayla ilgili anlamında "..." ibaresinin, itiraza konu markaların sonunda ise kahve anlamına gelen "coffee" ibaresi bulunduğunu, .... kararının aksine bu ifadelerin işletmenin yoğunlaştığı alanı ifade ettiğini, bu iki marka bakımından yüksek ayırt ediciliğe sahip olduğunu, bu ibarelerin farklı gıda maddelerini ifade ettiğini, birinin başta birinin sonda yer alması, yine itiraza konu markalardan birinin(... ...co.) sonunda işletmenin kısaltması anlamında "co." ibaresinin yer almasının bu markaların ayrıştırılmasının, karıştırılamayacak olmasının nedenlerinden olduğunu, taraf marka görsellerinin oldukça farklı olduğunu ifade ederek, .....sayılı kararının iptaline, ... sayılı "..." marka tescil başvuru işlemlerinin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP :Davalı .... vekili cevaplarında özetle; SMK m.6/1 anlamında bir tescil engelinin mevcut olduğundan söz edebilmek için, markaların benzer olması, kapsadıkları mal/hizmetlerin aynı/benzer olması ve iltibas yaratması koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerektiğini, somut olayda başvuru markasının, beyaz zemin üzerinde kahverengi renkte, düz yazı stilinde “...” ibaresinden müteşekkil olduğunu, başkaca şekil unsuru ihtiva etmediğinin görüldüğünü, redde mesnet markaların ise beyaz zemin üzerinde siyah renkte “...”ibaresini içerdiği, bu ibarenin yanında “....” ibarelerinin yer aldığını, .... sayılı markada kelime unsurlarının üstünde yer alan keçi kafası biçiminde ve altında çizgi biçiminde şekil unsurlarının yer aldığını, ... sayılı markanın renk ve şekil unsuru ihtiva etmeyen kelime markası olduğu anlaşıldığını, markaların karşılaştırılması halinde taraf markalarında “...” ibaresinin ortak unsur olarak yer aldığını, başvuru markasının münhasıran "..." ibaresinden oluştuğu ve ibare içerisinde yer alan "..." kelimesinin ilk harfinin büyük harfle yazılarak "..." kelimesinden ayrıştırıldığı, "..." ibaresinin İngilizce dilinde genellikle "çikolata" ibaresinin kısaltması olarak kullanıldığı ve bu nedenle ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, bu itibarla hembaşvuru markasının hem de redde mesnet markaların ayırt edici unsurunun ortak unsur olan“...” ibaresi olduğunu, bu nedenle markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal açıdan güçlü bir benzerlik bulunduğunu, ... kararının hukuka uygun olduğunu ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı şahısın veya vekilinin dosyada mevcut bir cevabına rastlanmamıştır. Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. GEREKÇE :Dosya uyuşmazlık konuları hakkında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve rapor tanzim ettirilmiştir. Davacı ve davalılar arasındaki uyuşmazlık, başvuru markası ve mal/hizmetler ile itiraza mesnet markalar ve mal/hizmetler arasında benzerlik olup olmadığı, karıştırılma ihtimalinin olup olmadığı, YİDK kararının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.Celp olunan tescil dosyaları kapsamından davacının ... sayılı "..." ibareli marka başvuru sahibi olduğu beyan, tevsik ve müşahede olunmaktadır. Davaya konu ... sayılı "..." ibareli marka için davacı tarafından 09/01/2023 tarihinde 43.Sınıf ... sayılı "... ...co.", "... coffee" ibareli markalarına dayanarak itirazda bulunduğu, itirazın kabulüne, başvurunun reddine karar verildiği, işbu karara karşı davacının itirazda bulunduğu,..... sayılı kararı ile nihai olarak reddine karar verildiği ve bunun üzerine işbu davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır. Toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Dava konusu başvuruda reddedilen kısım davalı markalarında aynen yer almaktadır. Davacının dilekçesinde belirttiği üzere, dava konusu başvurunun Ankara'da çikolata ürünleri üzerine uzmanlaşmış bir kafe, davalı markasının ise İstanbul’da kahve üzerinde uzmanlış bir kafe olmasının, benzerlik değerlendirmesinde bir önemi bulunmamaktadır. Neticede, SMK 6/1 de aranılan emtia benzerliği koşulu sağlanmış olduğu anlaşılmıştır. İki markanın benzer olup olmadığı değerlendirilirken; markalar arasında görsel, işitsel veya kavramsal düzeyde ortaya çıkan benzerlik veya yakınlık dikkate alınır. Görsel, işitsel veya kavramsal benzerliğin derecesi konusundaki değerlendirmeyi malların niteliğini ve malların piyasaya sunum yöntemlerini dikkate alarak yapmak yerinde olacaktır. İlgili tüketicinin markaları doğrudan karşılaştırma imkânının bulunmadığı, markaların karşılaştırmasını zihninde muhafaza ettiği tam (eksiksiz) olmayan imaja göre yaptığı dikkate alınmalıdır. Dava konusu markaya bakıldığında; ... ... biçiminde kelime markası olduğu, esas unsurun bir bütün halinde bu ibare olduğu, davalıya ait markanın kelime+şekil markası olduğu, dikkat çekici bir keçi figürünün altında büyük harflerle ... ibaresi yer aldığı, ve onun altında ek unsur ve tanımlayıcı unsur olarak ...Co. İbaresinin yer aldığı, ... ...markasının ise kelime markası olduğu, ...ibaresinin Kahve anlamına geldiği ve herkes tarafından anlamının bilindiği, markada tanımlayıcı bir unsur olarak yer aldığı, bu bağlamda esas unsurun ... ibaresi olduğu anlaşılmıştır. Kavramsal (anlamsal) benzerlik, kelime veya şekil markalarının karşılık geldikleri anlam veya kavramlar bakımından ayniyet veya benzerlik içermeleri durumunda ortaya çıkar. Kelime markalarının kavramsal (anlamsal) benzerliği, temel olarak, farklı şekilde yazılı kelimelerin aynı veya farklı dilde aynı/benzer kavramlara (anlamlara) karşılık gelmeleri durumunda ortaya çıkabilir. Şekil markalarının kavramsal (anlamsal) benzerliği ise temel olarak, markalarda yer alan şekil unsurlarının aynı kavramlara karşılık gelmeleri durumunda ortaya çıkabilir. Dava konusu marka ... ... ibaresinden oluşmakta olup, markanın oluşturuluş tarzı bakımından ...+... iki ayrı kelimenin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. ... ibaresi çikolata anlamına gelmekte ve günlük dilde sıklıkla kullanılan bir ibare olduğu için anlamı herkes tarafından bilinmektedir. Zira aynı durum davalı markalarında yer alan ...ibaresi için de geçerlidir. ... ibaresi yine İngilizce bir ibare olup “bağ, birleşim, bağlamak” anlamına geldiği anlaşılmıştır. Ortalama tüketici nezdinde bu kelimenin anlamı bilinmese dahi, ... ibaresinin aynen yer almasından kaynaklı, çikolata ve kahve malları arasından sıkı ilişki nedeniyle anlamsal bir benzerlik kurulabileceği değerlendirilmiştir. İşitsel benzerlik, kelime markaları telaffuz edilirken ortaya çıkan benzerlik halidir. İşitsel benzerliğin tespiti, bazı durumlarda tek başına markaların benzer markalar olarak değerlendirilmeleri için yeterli kabul edilebilir. Ancak, işitsel benzerliğin görsel benzerlikle yeterli düzeyde desteklenmemesi halinde markaların benzer markalar olarak değerlendirilmemesi de mümkündür. Taraf markaları yabancı kelimeler olarak algılansa da bahse konu markalarda geçen .... ibarelerinin telaffuzları herkes tarafından bilinebilecekitir. ... ibaresi de yazıldığı şekilde okunacaktır......’a ait Türk Marka Hukuku adlı kitabın işitsel benzerlik bölümünde aynen “…İşitsel benzerlik incelemesinde dikkate edilmesi gereken hususlardan birisi de sözcüklerin ilk heceleri, ilk sesleridir. Zira ortalama tüketiciler, sözcüklerin başlangıcına daha fazla dikkat ederler. Bu nedenle, sözcüklerin ilk hecelerinde, ilk bölümlerindeki ayniyet karıştırma ihtimaline yol açabilmektedir.” denilmektedir. Bu noktada taraf markalarının farklı ibarelerle başladığı açıktır. ... ve ... şeklinde telaffuzda son kelimelerin aynı olmasından kaynaklı düşük de olsa işitsel bir benzerliğin mevcut olduğu değerlendirilmiştir. Görsel benzerlik, kelime veya şekil markalarının görünüm olarak benzerlik içermeleri durumunda ortaya çıkar. Görsel benzerliğin tespiti, markaların benzer markalar olarak değerlendirilmeleri için, tek başına yeterli olarak kabul edilebilir. Bilindiği üzere, kelime markaları söz konusu olduğunda, kelimenin yazım şekli değil kelimenin kendisi korunmaktadır. Bu nedenle, kelimenin büyük ya da küçük harfle ya da farklı yazım karakterinde yazılmış olmasının incelemeye etkisi yoktur. Kelime markalarında görsel değerlendirme; kelimenin uzunluğu/kısalığı, harf sayısı, harflerin dizilimi, kelime sayısı ve işaretlerin yapısı gözetilerek yapılmalıdır. Davacı kelime markası olan .... kelimelerinden oluşmaktadır. Özellikle bu markasında ... ibaresinin aynı olmasından kaynaklı ve iki kelime şeklindeki oluşturuluş tarzı nedeniyle benzerlik olduğu değerlendirilmiştir. Markaların bütünsel olarak değerlendirilmesinde, markaların kavramsal, işitsel ve görsel açıdan benzerlikler içerdiği,.... ibarelerinin birbirini tamamlayan emtialar olması sebebiyle tüketici zihninde bir yakınlık, bağlantı kurulabileceği, davalı markasında yer alan şekil unsuru farklılığının “söz görünümden yüksek konuşur” prensibi gereğince bertaraf edilebileceği, 43. Sınıf yiyecek-içecek hizmetleri tüketici kitlesinin ortalama bir dikkat düzeyine sahip olduğu, her zaman çok dikkatli bir biçimde, inceleyerek satın alım kararı vermeyeceği, tüketicinin ayrı markalar karşısında olduğunu anlasa dahi firmalar arasında ekonomik bir bağlantı olduğunu kanısının uyanabileceği, zira kahve üzerinde uzmanlaşmış bir kafede de çikolata ve çikolatalı ürünler/içecekler satıldığı, bu bağlamda tüketicilerin kolaylıkla markaları karıştırabileceği kanaatine varılmıştır. Neticede, bilirkişi raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; Taraf emtialarının aynı olduğu, bütünsel açıdan değerlendirme sonucunda taraf markaları arasında benzerlik olduğu ve karıştırılma ihtimali bulunduğu, .... kararının yerinde olduğu ve iptali koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M :Davanın Reddine, Alınması gereken 615,40.-TL harçtan, peşin alınan 427,60.-TL harcın mahsubuyla, eksik kalan 187,80.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,Davalı kurum ve davalı şahıs kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan takdiren 40.000,00.-TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,Davalıların yapmış olduğu bir gider olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde .... Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.09/04/2025 Kâtip Hâkim.... ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır