Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, ticari ilişkiden kaynaklanan menfi tespit davasında borcun ödendiği iddiasının ispat yükü ve tebligat usulsüzlüğü itirazlarını inceleyen istinaf kararı.
Özet: Bir menfi tespit davasında davacı, ticari ilişkiden kaynaklanan borcunun büyük kısmını davalı şirketin talimatıyla üçüncü kişilere ödediğini iddia ederek borçlu olmadığının tespitini talep etmiş; ilk derece mahkemesi ise davacının bu ödemelerin davalıya ait borca mahsuben yapıldığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir; davacı, bu kararı, tebligat usulsüzlüğü, detaylı ödeme bilgileri ve bilirkişi raporlarındaki usul hataları gibi gerekçelerle istinaf etmektedir.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ... KARAR NO : ...T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ...NUMARASI : ... ESAS ... KARARDAVACI : ... - ...VEKİLİ : Av. ...-DAVALILAR : ... - : 2 -... - ...VEKİLLERİ : Av. ...İHBAR OLUNAN : ... -... - ... ...İHBAR OLUNAN : 2 -... - ... ...DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ : K.YAZIM TARİHİ : Bursa ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ... Esas ... sayılı Kararının yapılan İstinaf incelemesi sonucunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle: Bursa .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasıyla takip başlatıldığı ve kendilerine çıkartılan tebligatın muhtara bırakıldığını, tebligattan haberdar olunmaması sebebi ile takibin şeklen kesinleştiğini, davacının gerçekte borçlu olmadığını, takibe dayanak yapılan cari hesap borçlarının ödendiğini ve buna dair dekontların bulunduğunu, dekontların tamamına ulaşamadıklarını, 114.383,00 TL'lik kısım yönünden takibin haksız olduğunu ileri sürerek borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuş takibin 118,000TL'lik faturaya dayandığını bu borcun zamanında ödenmediğini bu sebeple kısmen diğer davalı ... ...' a temlik yapıldığını ve takibin temlik alacaklısınca sürdürüldüğünün taraflar arasındaki inşaat işlerinden kaynaklanan alacağın haksız biçimde inkar edildiğini davacı tarafça ödendiği iddia olunan ve dava dışı kişilere verildiği belirtilen 114.383,00 TL ödemenin davalı alacağına istinaden yapılmadığını ileri sürmüştür. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; bir konuda bir vakayı veya iddiayı ortaya ileri süren tarafın bunu ispatla mükellef olduunu, davacı tarafın alacak borç ilişkisini inkar etmediğini fakat 114.383,00 TL kadar ödemeyi davalı alacağına istinaden dava dışı üçüncü kişilere yaptığını ileri sürdüğünü, bu ödemenin davalının talebi doğrultusunda takip konusu alacağa ilişkin olarak yapıldığını davacı tarafca ispat yükü altında olduğunu, söz konusu ödeme belgelerinin içeriklerinde buna ilişkin herhang ibir kayıt yer almadığı gibi bu konuda herhangi bir yazılı delil de sunulmadığını, bu hususta davalı tarafa yemin teklif etmeyeceklerini de belirttiklerini, bu haliyle davacı tarafın iddiasını ispatlayamadığını, davacı tarafça ödendiği ispatlanamayan 114.383,00 TL ve 3.617,00 TL ile birlikte davacı tarafın takip ve talep ettiği alacak miktarı olan 118.000,00 Tl'ye tekabül etttiği anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili vermiş olduğu istinaf dilekçesi ile; Bursa ....İcra Dairesinin ... sayılı dosya ile müvekkil davacı aleyhine takip başlatıldığını, iş bu takibie ilişkin tebligatın müvekkil davacının tüzel kişiliğe haiz şirket olmasına rağmen muhtıra bırakıldığını, bu nedenle müvekkilin tebligattan haberdar olmadığını, takibin şeklen kesinleştiğini, davaya yönelik olarak davacının iddialarının oldukça açık olduğunu, toplam ödeme miktarının 114.383,00 TL olduğunu, fatura bedelinin 118.00,00 TL olup, ödeme dekontu bulunmayan 3.617,00 TL olduğunu, bu ödemelerden 05/08/2014 tarihinde 2.383,00 TL, 20/08/2014 tarihinde 8.000,00 TL, 02/09/2014 tarihinde 10.000,00 TL, 05/09/2014 tarihinde 30.000,00 TL olmak üzere toplam 50.383,00 TL'sinin davalı şirket ortaklarının talimatı ile davalı şirket ortağı ...'un şahsi hesabına ön ödeme olarak yapıldığını, bu bağlamda davalı şirketin Ticaret Sicil Kayıtları incelendiğinde ihbar olunan ...'un davalı şirket ortağı olduğunu, faturanın bakiye kısmi için ise yine davalı şirket ortaklarının talimatı ile davacı müvekkile bildirilen 24 haneli IBAN numarası ve ... ismiyle şirket ortaklarının kardeşinin hesabına ... fatura numarası belirtilerek yapılmıştır. Hayatın olağan akışında müvekkil davacının şirket sahiplerinin kız kardeşinin tam isim ve soyismi ile 24 haneli IBNAN numarasını bilmesi yahut öğrenmesinin mümkün olmadığını, gerekçesiz ve açıkça bilirkişinin reddinin kabulüne ilişkin karar olmaksızın mevcut 22/02/2016 tarihli bilirkişi raporunun dosya kapsamından çıkarılmasının usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, alınan 22/04/2016 tarihli bilirkişi raporu ile 10/05/2017 tarihli bilirkişi ek raporunda davalı şirketin 2014 yılı kapanış tasdikinin 30/12/2014 tarihinde gerçekleştirilmiş olduğunun tespitinin davacı müvekkilde defter kayıtlarının tahrip edilmiş olduğu izlenimini oluşturduğunu, bu hususta yapılan itirazların görmezden gelindiğini, 22/02/2016 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen 72 yevmiye numaralı 31/12/2016 tarihli kayda ilişkin tüm itiraz ve soruların cevapsız bırakıldığını, ... ve ...'a yapılan ödemelerin 09/09/2014 tarih ... numaralı faturaya istinaden yapılmış olmakla; kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için takibe konu faturanın ödemelerden bağımsız olduğu düşünülse dahi söz konusu faturada V.U.K 230/... maddesi şerhinin düşüldüğünü, bu bağlamda ayrıca sevk irsaliyesi düzenlememekle birlikte davacı şirketin fatura konusu malı teslim almadığını, faturada davacı şirketin malı teslim aldığına ilişkin hiçbir imza yer almadığını, bu hali ile mal teslimine ilişkin irsaliyeli olarak düzenlenen faturanın usule aykırı olup malın teslim edildiği davalı şirketçe ispat edilmedikçe borç doğurmayacağını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi, haklı davalarının kabulüne karar verilmesi, mümkün değil ise kararın kaldırılarak yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve HUKUKİ SEBEPLER : Dava; ticari ilişkiden (malzeme tedariki) kaynaklanan alacağı tahsili amacıyla Bursa ....İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyadaki borcun davalı/alaaklının talimatı üzerine dava dışı üçüncü kişilere ödediği iddiası ile alacaklı ve temlik alan davalılara karşı borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır. Davacı istinaf dilekçesi ile; ilk raporu veren bilirkişinin somut gerekçe gösterilmeden reddedildiğini, davalı şirketin ticari defter kapanış kayıtlarının tahrif edilmiş olduğu, şüphesinin bulunduğunu ve mal teslimine ilişkin sevk irsaliyesi sunulmadığını, müvekkilin faturada belirtilen malları teslim almadığını, ödemelerin alacaklının talimatı ile üçüncü kişilere yapıldığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Dava ve takip konusu fatura, her iki tarafın ticari defterlerinnde kayıtlı olup, fatura ticari deftere kaydedildiğinden mal teslim edilmiş sayılır. Davacının teslime ilişkin itirazı yerinde değildir. Davacı ticari defterlerinde kayıtlı bulunan 118.000,00 TL fatura bedelini ödediğini ispatla yükümlüdür. Davacıya 118.000,00 TL bedelli faturanın 114.383,00 TL kısmını davalı alacaklının beyanları doğrultusunda ... ve ... isimli kişilere ödediğini iddia etmekte ise de; bu iddiasını kanıtlayacak nitelikte yazılı delil sunmamış, bu hususta davalılara yemin teklifinde bulunmayacağını da belirtmiştir. Alacaklı şirket ticari defter kayıtlarındaki kapanış kaydının sehven farklı tarih yazıldığı bilirkişi raporunda açıklanmıştır. Kaldı ki tarihin sehven farklı yazılmış olduğu Ek raporda açıklanmamış olsa dahi ticari defter dökümlerinden bu husus açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterlerin kapanış kayıtlarındaki miktarlar birbirleri ile uyumlu olup, aralarında çelişki bulunmamaktadır. Davalı şirketin ticari kayıtlarında davacıdan 118.000,00 TL alacaklı olduğu, herhangi bir ödeme kaydı bulunmadığı açıktır. Davalı tarafça dosyaya sunulan belgelere göre; " ...şirketi ile ...... Yatırım San. Ve Tic.Ltd Şirketi arasında imzalı 17/09/2014 tarihli sözleşme ile ....... İnşaatının Yapımı kararlaştırılmıştır. ....Ltd Şirketi, alt yüklenici olarak bu işleri kısım kısım başka taşeronlara sözleşmeler ile yaptırmıştır. ........ da bunlardan biridir. Nitekim..... ... ile yapılan sözleşmede davacı borçlu şirket müteselsil kefildir. Taşeronun verdiği İban No'su davacı şirketin dilekçede belirtilen ödemelerin yapıldığı hesap numarasıdır. Bu nedenle davacının, dava dışı ...'ın Iban numarasını bilmesinin mümkün olmadığı iddiası yerinde değildir. Davacı, davalıya olan 118.000,00 TL borcunu, davalının talimatları doğrultusunda üçüncü kişiye ödediği iddiasını kanıtlayamamıştır. Açıklanan nedenlerle, mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; ...-Dosya kapsamı, Bursa ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... tarihli ara kararında mahkemenin hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmaması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/...-b.... maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2-İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan ....953,40 TL harçtan, peşin olarak alınması gereken 35,90 TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye ....917,50 TL'nin davacıya iadesine, 3-İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan istinaf kanun yolu giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının istek halinde davacıya iadesine, 4-Kararın bir suretinin ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe çıkarılmasına, Kararın tebliğinden itibaren 2 hafatlık yasal süre zarfında Yargıtay yolu açık olmak üzere, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile karar verildi. ... Başkan ... (e-imza)... Üye... (e-imza) ... Üye ... (e-imza) ... Katip ... (e-imza)