Kooperatif üyeliğinden haksız ihraç kararının iptali istemiyle açılan davada, 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin tarafların iddia ve savunmalarını değerlendiren gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir kooperatif üyeliğinden çıkarma kararının iptali davasını ele almaktadır. Davacı, kooperatifin kendisine haksız ve fahiş borçlar yükleyerek, bu borçlara yönelik itiraz ve tespit davaları devam ederken aldığı ihraç kararının hukuka ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu iddia ederek iptalini talep etmiştir. Davalı kooperatif ise, davacının kurucu üye olmasına rağmen taahhüt ettiği sermaye paylarını ve genel kurulca belirlenen aidat borçlarını ödemediğini, kanuni ihtarlara rağmen yükümlülüklerini yerine getirmediği için usulüne uygun şekilde ihraç edildiğini savunmuştur. Mahkeme incelemesinde, davacıya aidat borçları ve ferileri için ihtarların tebliğ edildiği, ödeme yapılmaması üzerine ihraç kararı alındığı ve davanın yasal süresinde açıldığı, bilirkişi raporunun da davacının belirtilen tarihte aidat borcu bulunduğunu gösterdiği tespit edilmiştir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/66 Esas - 2026/262
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2019/66 EsasKARAR NO : 2026/262BAŞKAN : ....ÜYE : ....ÜYE :....KATİP : ....DAVACI : ... .....VEKİLİ : Av. ....DAVALI : ....VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptaliDAVA TARİHİ : 14/02/2019KARAR TARİHİ : 15/04/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 21/04/2026 Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :İDDİA VE İSTEK :Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin üyesi olduğu davalı kooperatif tarafından müvekkiline 1. ve 2. ödeme ihtarları gönderilerek müvekkiline gerçek dışı fahiş borç çıkarıldığını, müvekkili tarafından ortaklık paylarının ve borcunun tespiti için açılmış olan ... 11. ATM'nin 2018/411 E. sayılı davaya sunulan dilekçeler ile bu borca yönelik itirazlar sunulduğunu ancak davalı kooperatif tarafından ... 25. Noterliği'nin 16.01.2019 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek kooperatif yönetim kurulunun 10.01.2019 tarih ve 016 sayılı kararı ile müvekkili hakkında ihraç kararı verildiğinin bildirildiğini ancak müvekkili hakkında verilen bu ihraç kararının kanunlara, eşitlik ilkesine, iyi niyet esaslarına aykırı olduğunu, müvekkili iarafından ortaklık paylarının ve borcunun tespiti hususunda ... 10.ATM'nin 2018/411 E. sayılı tespit davası açıldığını, yine genel kurul kararlarının iptali için ... 10. ATM'nin 2018/492 E. sayılı dosyasında dava açtıklarını, ayrıca ... 13. ATM'nin 2018/685 E. sayılı dosyasında kooperatif üyeliğinden kaynaklı konut tahsisi olmadığı takdirde tazminat davası açıldığını beyanla müvekkilinin ihracına yönelik olarak alınan davalı kooperatif yönetim kurulunun 10.01.2019 tarih ve 016 sayılı kararının iptaline, yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA: Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının, kooperatifin kurucu üyesi olduğunu, anasözleşmede ortakların taahhüt ettiği 1/4 oranındaki sermaye payını dahi diğer ortaklara ödeterek kurucu ortak olduğunu, kalan sermaye payını dahi halen ödemediğini, davacının genel kurul toplantılarında kararlaştırılan aidat borçlarını da ödemediğini, Genel kurul tarafından belirlenen aldatları ve kararlaştırılan faizleri ödememeye devam etmesi üzerine kooperatif yönetiminin mecburen, 10.09.2018 tarihine kadar ödenmeyen parasal yükümlülükleri ödemesi için kendisine Kooperatifler Kanunu'nun (KK) 27. maddesine göre gerekli ihtarları yapmasına rağmen yine parasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle hakkında ihraç kararı verildiğini, bu kararın usule uygun olarak kendisine tebliğ edilmesi üzerine üç aylık süre içerisinde iş bu davayı açtığını, 2012 yılına kadar faiz oranının sınırlandırılmadığını, bu tarihten sonra da TBK'nın 68.maddesine göre yasal faiz oranının Yo 50 fazlasına göre belirlendiğini, 120. maddeye göre de 2012 yılından sonra yapılan genel kurullarda hem 88. maddeye göre hem de yıllık faizin 1,5 katı olan faiz olmadığını, beyan ederek; davacı ortağın 1996 yılından 10.09.2018 tarihine kadar geçen sürede genel kurullarda kararlaştırılan parasal yükümlülüklerinin ihtarlar ile talep edildiği gibi olduğunu, işlemiş faizlerin de genel kurulda kararlaştırıldığı gibi hesaplandığını beyanla hukuka uygun olmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER :-Kooperatif ticari defter kayıt ve belgeleri-... 10. ATM'nin 2018/492 E. Sayılı dosyası örneği -Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporları. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava, kooperatif yönetim kurulunun üyelikten çıkarma kararının iptali istemine ilişkindir. Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir. Dosyada mevcut noter ihtarname örneklerinin incelenmesinde; davacı ortağa genel kurul toplantısında alınan karar doğrultusunda aidat asıl borcu ile fer'ilerini ödemesi konusunda 1. Ve 2. İhtarnamelerin tebliğ edildiği, verilen sürelerde ödeme yapılmaması üzerine davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından alınan 10.01.2019 gün ve 016 sayılı karar ile davacı ortağın kooperatif ortaklığından çıkartılmasına karar verildiği, ihraç kararının 18/01/2019 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, işbu davanın ise; 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16/3.m. gereğince 14/02/2019 tarihinde ve yasal 3 aylık hak düşürücü süresinde açıldığı anlaşılmıştır. Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra bilirkişi heyeti raporu alınmış, dosyamıza sunulan 27/09/2019 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacı kooperatifin incelenen ticari defter ve ödeme kayıtlarına göre; davacının, 1. ödeme ihtarında geçen 10.09.2018 tarihi itibariyle; 338.935,00-TL aidat, bu borçtan kaynaklı olarak 34.732,40-TL işlemiş faiz borcu olmak üzere toplam 373.667,40-TL borcunun bulunduğu, davacıya gönderilen ödeme ihtarları ile ise 10.09.2018 tarihi itibariyle 339.035,00- TL aidat asıl borcu ile bu aidata ilişkin 8.425,00-TL işlemiş faiz borcu olmak üzere toplam 347.460,00 TL tutarındaki borcun ödenmesinin talep edildiği, davacıya gönderilen ödeme ihtarlarının kanun ve anasözleşme hükümleri ile yerleşik içtihatlarda belirlenen şekil şartlarına uygun olduğu, ödeme ihtarlarıyla olması gerekenden fazla ödeme yapmasının istenilmediği, hatta (373.667,40-TL- 347.460,00-TL) 26.207,40-TL eksik talepte bulunulduğu, bu durumda davacı hakkında alınan ihraç kararının da usule uygun olduğu mütalaa edilmiştir. Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin gerekçeli itirazları gözetilerek konusunda uzman farklı bir bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiştir. Dosyamıza sunulan 18/08/2020 tarihli 2. Bilirkişi heyeti raporunda ise; davalı kooperatif tarafından davacı hakkında verdiği 10.01.2019 tarihli ihraç kararının süre, ihtarname şekli, borç tutarlarının her iki ihtarnamede de aynı olması ve ihtarname ve ihraç kararının tebliği konusunda 1163 sayılı yasanın 27. Maddesinde belirtilen usullere uyulmuş olduğu, borç miktarına ilişkin olarak birinci ihtar tarihi itibari ile mevcut kayıtlar kapsamında hesaplamanın yapıldığı, buna göre davacı yanın 338,935-TL aidat, 34.732,40-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 373.669,40-TL borcunun belirlendiği, bu tutarın ihtarnamede belirlenen tutardan yüksek olduğu, davacı yanın arsa alım aşamasında yaptığını iddia ettiği ve kooperatiften alacaklı olduğu iddiası ile dosyaya sunduğu belgelerin davacı tarafından davalıya kooperatif ortak ilişkileri çerçevesinde yapılmış ödemeler olarak kabul edilmesi hususunda ve ödeme kabul edildiği takdirde ihraç kararına esas alınan borç miktarını etkileyip etkilemeyeceği hususunda takdirin sayın mahkemede olduğu, ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/492 esas sayılı dosyasında dava konusu 21.06.2018 tarihli genel kurul kararlarının iptal edilmiş olduğunu, olduğu, bu kararın kesinleşmesi halinde davacı yanın ihracına dayanak gösterilen borçlardan 219.000-TL aidat ve 4.428,00-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 223.428,00-TL'nin ortadan kalkma ihtimalinin bulunduğu, bu durumda, söz konusu mahkeme kararının kesinleşmesi halinde, ihraca dayanak borç tutarının gerçek durumu yansıtmayacağı belirtilmiştir. 2. Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin gerekçeli itirazları üzerine alınan ek raporda asıl rapordaki tespit ve hesaplamalar tekrar edilmiştir. Dosyamız arasına örneği celp edilerek incelenen ... 10.ATM'nin 2018/492E., 2020/63K. sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı kooperatifin 21/06/2018 tarihli genel kurul toplantısında alınan 6, 8, 11 ve 12 maddeleri ile 13.maddenin a, ı, i ve j bentlerinde alınan kararların iptali istemli olarak dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda verilen 05/02/2020 tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne, 21/06/2018 tarihli genel kurul toplantısında alınan gündemin 6.maddesi ile alınan kararın iptaline, 8.maddesi ile alınan kararın aidat yönünden kısmen iptaline, faiz yönünden alınan kısımla ilgili iptal talebinin reddine, 11.maddesinde alınan kararın iptaline, 12.maddesi ile alınan kararın iptal talebinin reddine, 13.maddesi ile (a) bendinde alınan kararın iptaline, aynı maddenin ı,i ve j bendlerinde alınan kararların iptali taleplerinin reddine karar verildiği,... Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dariesi'nin 29/04/2025 Tarih, 2025/450 Esas, 2025/385 Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurup kısmen kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin temyiz talebi Yargıtay 6.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 27/11/2025 tarih, 2025/1824 Esas ve 2025/385 Karar sayılı ilamı ile onanmakla kesinleştiği, anılan genel kurul toplantısında alınan kararlar arasında 8 no'lu gündem kararının da yer aldığı, gündemin 8. maddesinde aidat tutarının ve uygulanacak gecikme faizinin belirlendiğini, bir kereye mahsus olmak üzere davalı kooperatifin davacı dahil tüm ortaklarından hisse başına 219.000,00-TL aidat alınmasına, aidatların 30 Temmuz 2018 tarihine kadar ödenmesine ve gecikme halinde aylık %1,5 gecikme cezası uygulanmasına oy çokluğu ile karar verildiği, 219.000,00-TL aidat asıl alacağının dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporlarında davacıdan noter ihtarnameleri keşide edilerek ödenmesi talep edilen toplam borç miktarı içerisinde yer aldığı görülmüştür. Bu bağlamda, yapılan yargılama ve bilirkişi heyeti raporları ile ... 10.ATM'nin 2018/492 E., 2020/63K. Sayılı dosyası birlikte değerlendirildiğinde ise; açılan davanın kooperatif yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkin olduğu, davacı ortağın kooperatif üyeliğinden ihracı öncesinde kendisine keşide edilen her iki noter ihtarnamesinin usule uygun şekilde düzenlenmesi gerektiği, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27/1. maddesi ile Kooperatif Anasözleşmesinin 14. Maddesine aykırı olarak düzenlenen ve davacı kooperatif ortağının gerçek borç durumunu yansıtmayan ihtarnamelerin kooperatif tarafından verilecek ihraç kararına hukuken dayanak teşkil edemeyeceği, aynı doğrultuda yerleşik içtihatlarda da davacının gerçek ve kişisel borç miktarını yansıtmayan ihtarnamelerin usulüne uygun nitelikte ihtarname olarak kabul edilmediği ve söz konusu ihtarnamelere dayalı olarak kooperatif ortaklığından ihraç kararı verilemeyeceğinin benimsendiği (Yargıtay 6.H.D. Başkanlığı'nın 29.06.2022 tarih, 2021/3374 E., 2022/3804K. Sayılı ilamı), yargılama konusu somut uyuşmazlıkta davacı ortağa dava konusu ihraç kararı öncesinde tebliğ edilen her iki ihtarname konusu asıl borç kalemleri arasında yukarıda ayrıntılı olarak değinilen ... 10.ATM'nin 2018/492E., 2020/63K. dosyasında iptaline karar verilen 219.000,00-TL aidat bedelinin de mevcut olduğu, ancak bu aidat miktarının kooperatif ortaklarından tahsilinin kesinleşen iptali kararı çerçevesinde hukuken olanaklı olmaması nedeni ile aynı aidatın ödenmesi talepli ihtarnamelerin de davacı ortağın kooperatife gerçek ve kişisel borç miktarını yansıttığından söz edilemeyeceği, bu durumda ihraç kararına dayanak ihtarnamelerin usule ve hukuka uygun olmadığı sabit olmakla; davacı ortak hakkında alınan dava konusu ihraç kararının iptali gerektiği kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle davanın kabulü ile ; davacı ... ...’ın davalı kooperatif ortaklığından ihracına ilişkin olarak alınan ... .... Yönetim Kurulunun 10.01.2019 tarih ve 016 sayılı kararının iptaline dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm oluşturmak gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ İLE; davacı ... ...’ın davalı kooperatif ortaklığından ihracına ilişkin olarak alınan ... ... Yeni Dünya Konut Yapı Kooperatifi Yönetim Kurulunun 10.01.2019 tarih ve 016 sayılı yönetim kurulu kararının İPTALİNE, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 732,00-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 44,40-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına, 3-Davacı tarafından peşin yatırılan 44,40-TL başvurma harcı ile 44,40-TL peşin harç olmak üzere toplam 88,80-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince maktu 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 3.601,00-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2026 Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye .... ¸e-imzalıdır Üye .... ¸e-imzalıdır Katip .... ¸e-imzalıdır YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ: 1-Posta ve davetiye gideri : 101,00-TL 2-Bilirkişi ücreti : 3.500,00-TL TOPLAM : 3.601,00-TL