Hizmet sözleşmesinden doğan işçi alacakları nedeniyle ödenen miktarın rücuen tahsili davasında iflas eden davalının masasına kayıtlı alacağa dair gerekçeli karar.
Özet: Davacı, davalı şirketle imzaladığı genel temizlik hizmetleri sözleşmesi uyarınca, dava dışı bir işçiye ödemek zorunda kaldığı kıdem ve ihbar tazminatları gibi ödemelerin münhasıran davalının sorumluluğunda olduğunu iddia ederek, belirli bir miktardaki alacağın yasal faiziyle birlikte davalıdan rücuen tahsilini talep ederken; davalı ise talebin zamanaşımına uğradığını, esas alınan iş mahkemesi dosyasında taraf olmadığını, başka bir yargı kararında davacının tek işveren olduğunun tespit edildiğini ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan farkları ödemekle yükümlü olmadığını savunmuş olup, davalının iflasına karar verilmesi ve davacı alacağının iflas masasına nizalı olarak kaydedilmesi sonrası, mahkemece rücu koşullarının oluşup oluşmadığı incelenmektedir.

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2014/1086 Esas - 2026/313
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARKARAR NO : 2026/313BAŞKAN : ....ÜYE :...ÜYE :....KATİP : ...DAVACI : ....VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ... Av... Av...DAVALI : .... VEKİLİ : Av. ...İFLAS İDARE MEMURLARI :1-Av. ... .... 2-Av.... 3-Av. .... DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 05/06/2014KARAR TARİHİ : 07/05/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 11/05/2026 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;Dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :İDDİA VE İSTEK :Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; dava dışı İsmail Dokumacı tarafından müvekkili davacı kurum aleyhine ... 12. İş Mahkemesinde açılan alacak davasında davanın kabulüne karar verildiğini, ilamda yer alan alacak kalemlerinin tamamının müvekkili kurum tarafından yatırıldığını, dava dışı işçinin ... . Hiz. Ltd. Şirketinin işçisi olduğunu, davacı ile davalı arasında İdari ve Hizmet Binaları ile Çevre Temizliği Hizmetleri Sözleşmesi imzalandığını, dava dilekçesi ekinde yer alan Genel Temizlik Hizmetleri Sözleşmelerinde de görüleceği üzere çalışan temizlik işçilerinin kıdem, ihbar ve her nev'i tazminat taleplerinde tek sorumlunun davalı Şirket olduğunu, müvekkili davacı kuruma hiç bir sorumluluk yüklenemeyeceğini, davalı ile davacı arasında imzalanan sözleşmelerin ilgili hükümlerine ve ilgili yasaların genel hükümlerine istinaden davalı Şirketin müvekkili kurumun söz konusu ödeme nedeni ile uğradığı zararı tazmin etmesi gerektiğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 10.125,17-TL alacağın hesaplanacak yasal faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA :Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu talebinin zamanaşımına uğradığını, davada rücuen alacak talebine esas alınan ... 12. İş Mahkemesi'nin 2007/53 E. Sayılı dosyasında müvekkili şirketin taraf konumunda olmadığını, sözleşme konusu işe ait almada ve işten çıkarmada davacı kurumun tek işveren olduğu konusunda ... 17.İş Mahkemesi'nin 2005/152E., 2006/142k. Sayılı dosyasında verilen kararın temyizen kesinleştiğini, anılan kesinleşen kararda işe iade talepli dava olarak açılan davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verildiğini, rücu talebine dayanak kararda Toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan fark tazminat ve ücretlerden kaynaklandığının belirtildiği, davacı ile müvekkili arasında yapılan ihale sözleşmesinin ... tarafından düzenlendiği, işçilere verilecek ücretler ve sosyal yardımların belli olmadığını, müvekkili şirketin toplu iş sözleşmesi ile ilgilendiğini, davacı kurum tarafından şirketlere aylık hak ediş raporları ile belirtilen işçi ücretleri, vergi ve SSK primleri ve çok cüz'i kârlar dışında rücu konusu alacak kalemlerine ilişkin olarak ayrı ve bir ödeme yapılmadığını, davacı kurumun dava dışı işçinin çalıştığı diğer kurumlara dava açması gerekirken sadece sadece müvekkili şirkete dava açılmasının yasaya aykırı olduğunu DELİLLER :-Taraflar arasında imzalanan "... Genel Müdürlüğü Temzilik Hizmetleri Götürü Bedel Hizmet Alımı Sözleşmesi".-... 6.ATM'nin 2015/483E., 2016/759K. sayılı dosyası örneği. -Bilirkişi heyeti raporu. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir. Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir. Dosyamız arasına örneği celp edilen ... 6.ATM'nin 2015/483E., 2016/759K. sayılı dosyasının incelenmesinde; dosyamız davalısı .... Şirketi tarafından iflas erteleme talebi ile açılan dava olduğu, yapılan yargılama sonucunda verilen 28/12/2016 tarihli karar ile iflas erteleme talebinin reddine ve anılan Şirketin iflasına karar verildiği, kararın istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 23.H.D. Başkanlığı'nın 26/09/2017 tarih, 2017/457 E. ve 2017/830K. sayılı ilamı ile kararın gerekçesi yönünden kaldırılarak yeniden aynı iflas kararının verildiği, istinaf ilamına yönelik temyiz talebi sonrasında Yargıtay 23.H.D. Başkanlığı'nın 05.02.2018 tarih, 2017/2881E ve 2018/239K. sayılı istinaf kararının bozulmasına ve ilk derece mahkemesinin kararının Onanmasına karar verildiği, anılan iflas kararının bu suretle kesinleştiği anlaşılmıştır. Mahkememiz'ce İİK 194.m. gereğince müflis davalı şirket hakkında 2. Alacaklılar toplantısının yapılması beklenmiş, dava konusu alacak yönünden müflis davalı şirketin iflas masasına kayıt-kabul başvurusunda bulunulması üzerine alacağın 4.sırada nizalı alacak olarak iflas masasına kaydına karar verildiği anlaşılmıştır. Dosyamızda dava konusu rücuen alacak istemi yönünden rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise; davalıdan rücuen talep edilebilecek alacak miktarının tespiti konusunda konusunda uzman bilirkişi raporu alınmıştır. Dosyamıza sunulan 11.04 2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosya kapsamında ... 17. İş Mahkemesi'nin 2015/152 Esas sayılı dosyası ve ... 12. İş Mahkemesi'nin 2007/53 Esas sayılı dosyalarının bulunmadığı, bu nedenle ilgili dosyaların incelenerek değerlendirilmesi mümkün olmadığı, ancak dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre değerlendirme yapıldığında; dava dışı işçi İsmail Dokumacı'nın İş akdinin feshedilmesi nedeniyle ... 17. İş Mahkemesinde açtığı işe iade davası aynı mahkemenin 07.03.2006 tarihli, 2005/152 Esas ve 2006/142 Karar sayılı kararı ile hükme bağlandığı, anılan Mahkeme kararında “... yıllar içinde davacının değişik taşeron firmalarda çalıştığı işyeri ve çarşma koşulları ve işçiler aynı kaldığı halde taşeronların değiştiği, bu durumda davacının ... emrinde çalıştığının kabulünün gerektiği zaten en son işe alan taşeron firmada davacının 2 günlük bir çalışması olduğu, davacının ... ... Hiz. Ltd. Şirketi elemanı değil; ... şirketi elemanı olduğu anlaşıldığından, davacının davasının ... ... Hiz. Ltd. Şirketi açısından reddine, ... açısından kabulü ile işe iadesine ve tazminata ilişkin, ..." karar verildiği ve kararın temyizen onanmak suretiyle kesinleştiği, davacının dava dışı işçinin işvereni olduğu, Yargıtay'ın onama kararlarıyla kesinleştiği ve sabit olduğu, davacının davalılardan rücuen alacağı bulunmadığı mütalaa edilmiştir. Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, sunulan bilirkişi raporu denetime elverişli görülmekle ve uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümleri Mahkememiz görev alanında irdelenerek rücu koşullarının değerlendirilmesini gerektirmesi nedeni ile yeniden bilirkişi raporu alınmasına Mahkememiz'ce gerek görülmemiştir. Dosyamıza örneği sunulan ve taraflar arasında imzalanan 02/03/2005 tarihli "... Genel Müdürlüğü Temizlik Hizmetleri Götürü Bedel Hizmet Alımı Sözleşmesinin" ve eki olan teknik şartnamenin birlikte incelenmesinde; dosyamız davacısı ...'ın işveren, davalı şirketin yüklenici olduğu, "İş Tanımı" başlıklı 5.maddesinde; sözleşme konusu işin ... Genel Müdürlüğü'nün ... Plaza A2 ve A2 bloklardaki binalarının ve bağlı ünitler ile sosyal tesislerin, işçilik, makine ve ekipmanlı temizlik ve ilaçlama işinin toplam 50 işçi çalıştırılarak yapılması işinin sözleşme konusu iş olarak belirtildiği, sözleşmenin 23.maddesinde ise; yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ile Genel Şartnamenin Altıncı bölümünde belirlendiği ve yüklenici şirketin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu, teknik şartnamenin "Sevk , İdare ve ve sorumluluk" başlıklı 3.maddesinde; ..b) Yüklenici, 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine riayet etmek, çalışanlarını Sosyal Sigortalar Kurumuna zamanında bildirmek, elemanlarına en az asgari ücretten ödeme yapmak zorundadır", d) Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin kıdem, ihbar ve her nev'i tazminat taleplerinde tek sorumlu olup İdare'nin bu konuda hiçbir yükümlülüğü bulunmamaktadır" düzenlemelerine yer verildiği görülmektedir.Bilindiği üzere; Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Somut uyuşmazlıkta, iş akdinin davalı yüklenici ile dava dışı işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 16.11.2021 tarihli, 2021/876 E. ve 2021/1507 K. sayılı ilamı). Konu ile ilgili olarak 6098 sayılı TBK'nın 167/1. Maddesinde aynen; "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar." düzenlemesine yer verilmiştir. Rücu hakkı müteselsil borçlulukta her bir borçluya düşen yükü azaltmak amacını güder. Düzenlemeden görüleceği gibi müteselsil borçlular arasındaki iç ilişkide "eşit pay" ilkesi geçerlidir. Bir diğer ifade ile kural olarak borcu ifa eden müteselsil borçlu, diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkını ancak kendisine isabet eden payı aşan kısım için kullanabilir. Ancak bu ilke mutlak değildir; taraflar eşit pay ilkesinin aksini açık bir sözleşme hükmü ile kararlaştırabilecekleri gibi borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliği de eşit pay ilkesinin uygulanmayacağı yönünde bir anlam ifade edebilir. Müteselsil borçluların her birinin borç ilişkisindeki ilgi ve yararının aynı ölçü ve nitelikte olduğu kabul edilmektedir. Fakat müteselsil borçlulardan bir ya da birkaçı, diğerlerine oranla borç ilişkisinden daha çok yararlanıyor olabilir; diğerlerinin ise müteselsil borç altına girmekte hiçbir yararı olmayabilir.Böyle bir ihtimalde sözleşmeden yararlanan kimse ile sözleşmeden yararlanmayan müteselsil borçlular arasında eşit pay ilkesinin geçerli olacağı söylenemez. (Becker, H.: İsviçre Medeni Kanunu Şerhi, C.VI, Borçlar Kanunu, I. Kısım, Genel Hükümler, ...., E.: Rücu Hakkı, ... 2016, s.117). Bu bilgiler ve tespitler ışığında yapılan yargılama ve bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı işveren tarafından davalı yüklenici tarafından dava dışı işçinin ilama dayalı alacağına istinaden söz konusu işçiye hüküm altına işçilik alacağı ve Mahkeme ilam harcı olmak üzere toplam 10.125,17-TL ödeme yapıldığı, söz konusu işçilik alacağından taraflar arasındaki sözleşme ve eki teknik şartname hükümleri gözetildiğinde; davacı işverenin değil; davalı yüklenicinin hukuken sorumlu olduğu, taraflar arasındaki rücu ilişkisinde TBK 167.maddesindeki düzenleme dikkate alınarak borçlar hukuku ilkelerine göre değerlendirme yapılması gerektiği, yukarıda değinilen yerleşik içtihatlar gereğince iş hukuku ilke ve kurallarına göre değerlendirme yapılamayacağı kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne ve aşağıdaki hesap tablosunda gösterildiği üzere davacının dava konusu işçilik ödemesi miktarı olan 10.125,17-TL asıl alacak ve ödeme tarihinden iflas tarihine kadar işlemiş 2.510,84-TL yasal faizi ile birlikte toplam 12.636,01-TL alacağın müflis davalı şirketin ... 21.İflas Müdürlüğü'nün 2016/37 iflas sayılı dosyasında iflas masasına kayıt ve kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm oluşturmak gerekmiştir. Faiz Başlangıç Tarihi Faize Esas Tutar (TL) TCMB Yasal faiz oranıFaiz Bitiş Tarihi Faize Esas Gün sayısı Faiz Tutarı (TL) 22.04.2014 9.948,07-TL % 9 28.12.2016 981 2.406,34-TL Faiz Başlangıç Tarihi Faize Esas Tutar (TL)TCMB Yasal faiz oranı Faiz Bitiş Tarihi Faize Esas Gün sayısı Faiz Tutarı (TL) 10.06.2020 177,10-TL% 9 28.12.2016 2393 104,50-TLHÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ İLE; dava konusu 10.125,17-TL asıl alacak ile asıl alacağa ödeme tarihinden müflis davalı şirketin iflas tarihi olan 2812/2016 tarihine kadar işlemiş 2.510,84-TL yasal faizi olmak üzere toplam 12.636,01-TL alacağın davalı şirketin ... 21.İflas Müdürlüğü’nün 2016/37 iflas sayılı dosyasında İFLAS MASASINA KAYIT VE KABULÜNE, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 732,00-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 172,95-TL harcın mahsubu ile bakiye 559,05-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT 13/2.m. gereğince maktu 12.636,01-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 1.368,00-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair; davacı şirket vekilinin yüzüne karşı, müflis davalı şirket iflas idaresi vekilinin yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 07/05/2026Başkan ... ¸e-imzalıdırÜye ... ¸e-imzalıdırÜye ... ¸e-imzalıdırKatip .... ¸e-imzalıdır YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ: 1-Posta ve davetiye gideri: 768,00-TL 2-Bilirkişi ücreti : 600,00-TL TOPLAM :+1.368,00-TL