Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin, konkordato sürecinde çekişmeli hale gelen alacak, mükerrer talep ve bildirim süresi itirazlarına dair istinaf kararı.
Özet: Davacı, konkordato sürecindeki borçludan elden verilen altın, 650.000 TL banka transferi ve toplam 970.000 TL bedelli iki adet çekten kaynaklanan alacağının, borçlunun itirazları nedeniyle çekişmeli hale gelmesi üzerine, bu alacağının konkordato tasdik kararı çerçevesinde ödenmesini talep etmiş; davalı ise alacak bildiriminin yasal süreden sonra yapıldığını, çeklerin banka transferine teminat olarak verildiğini ve dolayısıyla alacağın mükerrer olduğunu savunarak davanın reddini istemiş, ilk derece mahkemesi ise davayı ve henüz kesinleşmeyen konkordato sürecinin detaylarını incelemiştir.

T.C.
ANTALYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ16.HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ: 05/05/2026DAVANIN KONUSU: Alacak GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ: 29/06/2026İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.Üye hakimin görüşü değerlendirildi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas - ....Karar sayılı ilamı ile davalının konkordato başvuru hakkında tasdik kararı verilmiş olup, söz konusu kararın henüz kesinleşmediğini, anılan dosya kapsamında davacı tarafından 02/06/2025 tarihinde alacak bildiriminde bulunduğunu, komiser heyetine sunmuş olduğu dilekçesinde elden borç olarak verilen altınlar ile lehine keşide edilen .... keşide tarihli ....seri numaralı 520.000 TL bedelli ve .... keşide tarihli ....seri numaralı 450.000 TL bedelli 2 adet çek ile 08/05/2024 tarihinde 400.000 TL ve 22/07/2024 tarihinde 250.000 TL olmak üzere 2 ayrı dekont sunduğunu, davalının alacağa itiraz ettiğini, davalı tarafından soyut beyanla davacının alacağının bir kısmını teşkil eden 06/09/2024 keşide tarihli .....seri numaralı 520.000 TL bedelli ve 17/10/2024 keşide tarihli ....seri numaralı 450.000 TL bedelli 2 adet çekin teminat amacıyla müvekkiline verildiği beyan edilmiş ise de davalının bu iddialarının gerçeği yansıtmadığını, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....Esas sayılı dosyasında davacının bildirmiş olduğu alacağından 06/09/2024 keşide tarihli ...seri numaralı 520.000 TL bedelli ve 17/10/2024 keşide tarihli ...seri numaralı 450.000 TL bedelli 2 adet çeke konu toplam 970.000 TL alacağa itiraz etmek suretiyle çekişmeli hale getirdiğini, karar tarihi itibariyle Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....Esas sayılı dosyası ile tasdik edilen konkordatonun yürürlükte olması halinde hüküm altına alınan alacağın konkordato nisabına dahil edilerek konkordato şartları çerçevesinde müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davalı vekili, davacı tarafın, davalı adına süresinde alacak bildiriminde bulunmadığını, alacak bildiriminde bulunulmamasının, konkordato müessesesinde alacağın konkordatoya dahil edilmemesi sonucunu doğuracağını, davacının ileri sürdüğü alacak iddiası hukuki ve fiili dayanaktan yoksun olup, talebin reddi gerektiğini, banka yoluyla gönderilen 650.000 TL ile çek alacağının mükerrer talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından; 08/05/2024 tarihinde 400.000 TL ve 22/07/2024 tarihinde 250.000 TL olmak üzere toplam 650.000 TL'nin banka yolu ile taraflarına gönderildiğini, bu bedel karşılığında; 06/09/2024 vadeli 520.000 TL ve 17/10/2024 vadeli 450.000 TL olmak üzere toplam 970.000 TL tutarında çekin, davacı adına teminat mahiyetinde düzenlenerek verildiğini, söz konusu çeklerin; “verilen sipariş avansları” hesabında izlenmekte, çek bedelleri kadar avanslarda borç olarak göründüğünü, ancak çekler karşılığında herhangi bir mal veya hizmet alımı gerçekleşmediğini, çeklere ilişkin fatura düzenlenmediğini, mal teslim fişi veya irsaliye ibraz edilmediğini, dolayısıyla aynı hukuki ilişkiye dayalı olarak hem banka havalesi ile gönderilen bedelin hem de bu bedel karşılığı verilen çeklerin ayrı ayrı alacak konusu yapılmasının açıkça mükerrer alacak talebi olup kabul edilemeyeceğini, konkordato komiser heyeti tarafından yapılan ilan 04/04/2025 tarihinde yayınlanmış olup, alacaklılara 15 gün içinde alacak bildiriminde bulunma yükümlülüğü getirildiğini, davacı ise alacak bildirimini 02/06/2025 tarihinde, yani yasal süresi geçtikten çok sonra yaptığını, davacı, öncelikle alacaklı sıfatını ve alacağın kendisine ait olduğunu ispatlamak zorunda olduğunu, alacaklı sıfatını ispatlayamayan, davacının konkordato hükümlerine aykırılık iddiası mahkemece konu edinemeyeceğini, dolayısıyla davacının iddia etmiş olduğu ispat külfetinin öncelikle davacıya ait olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...davacı konkordato talep eden borçlunun alacağa itiraz etmesi sonucu “çekişmeli alacak” haline gelen alacağının konkordato şartları çerçevesinde davacıya ödenmesine karar verilmesi istemi ile dava açmıştır. Mahkememizin 11/11/2025 tarih .... Esas - ....Karar sayılı kararı ile "Davacının rehinli alacaklar yönünden konkordatonun tasdiki talebinin reddine, adi alacaklılar yönünden; konkordato projesinin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 305. ve 306. maddeleri uyarınca tasdikine" karar verilmiş karar henüz kesinleşmemiştir. Mahkememizin ....Esas sayılı dosyasında konkordato komiseri olarak görev yapan ...ın 17/04/2026 tarihli yazısında; komiserler tarafından verilen ilan 04/04/2025 tarihinde yayınlandığı 15 gün içinde bildirilmesi talep edildiği, alacaklının bildirimini 02/06/2025 tarihinde süresinden çok sonra yapıldığının belirtildiği; konkordato mühleti içinde yazdırılan ve itiraza uğrayan alacaklar yönünden dava açılabileceği, süresi içinde bildirilmemiş veya itiraza uğramamış alacaklar için 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 308/b. maddesi göre dava açılamayacağından, dava konusu çeklerin davacının sipariş avansları kısmında yer aldığından davanın reddine" karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda müvekkili lehine keşide edilen çekler ve bu çeklerin davalının bilanço ve defter kaydında yer aldığının tespit edildiğini, İİK'nın 299. maddesi uyarınca süresi içerisinde alacak bildiriminde bulunmamanın yaptırımının, alacağın ortadan kalkması olmadığını, alacaklının maddi hukuk bakımından alacak hakkını muhafaza ettiğini, borçlunun bilançosunda kayıtlı olan alacaklılar, süresi içerisinde alacak bildiriminde bulunmasa dahi konkordato projesinin müzakerelerine katılabileceklerini, süresi içerisinde İİK'nın 308/b uyarınca çekişmeli alacak hakkında dava açabileceklerini, müvekkili tacir olmadığından ve defter tutma yükümlülüğü bulunmadığından dolayı sadece davalının kendi kayıtları üzerinden bilirkişi incelemesi yapılmış olup, dava konusu edilen çeklerin tespit edildiğini, bu çeklerin teminat veya ticari ilişki karşılığı verilip verilmediğine ilişkin bilgi olmadığının açıkça tespit edildiğini, mahkemece başkaca rapor alınmadığını, alınan bilirkişi raporunun iddialarını desteklediğini, dolayısıyla dava konusu edilen 2 adet çekin davalının ticari defterlerinde sipariş avansı hesabında izlenmiş olup, bilanço hesaplarına da yansıtıldığını beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, İİK'nın 308/b maddesi uyarınca alacak istemine ilişkindir.Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dosya kapsamından davalı hakkında Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....Esas sayılı dosyası ile 12/08/2024 tarihinde geçici mühlet kararı verildiği, konkordatonun ilanına karar verildiği, yargılamada 18/03/2025 tarihli alacaklıların alacaklarını bildirmesine ilişkin ilanın 04/04/2025 tarihinde yayınlandığı, yayından itibaren 15 günlük süre sonrasında 02/06/2025 tarihinde alacak bildiriminin yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacının dava konusu ettiği çekler ise 06/09/2024 ve 17/10/2024 tarihli çeklerdir. Yani bu çeklerin mühletten önce ileri tarihli olarak düzenlendiği iddiası bulunmaktadır. Çeklerin dosya kapsamından bankaya ibraz edilip edilmediği belli değildir.Komiserin 17/04/2026 tarihinde iş bu dosyaya sunduğu cevabi yazıda; dava konusu çeklerin davalı defterlerinde avans olarak kayıtlı olduğu, bir karşılığının davalı defterlerinde bulunmadığı belirtilmiştir.İİK'nın 299. maddesinde;" (Değişik: 28/2/2018-7101/27 md.) Alacaklılar, komiser tarafından 288 inci madde uyarınca yapılacak ilânla, ilân tarihinden itibaren onbeş gün içinde alacaklarını bildirmeye davet olunur. Ayrıca, ilânın birer sureti adresi belli olan alacaklılara posta ile gönderilir. İlânda, alacaklarını bildirmeyen alacaklıların bilançoda kayıtlı olmadıkça konkordato projesinin müzakerelerine kabul edilmeyecekleri ihtarı da yazılır." hükmü bulunmaktadır.Yani 15 gün içerisinde alacağın bildirilmemesi halinde alacak sona ermez, alacağını bu 15 gün içerisinde bildirmemiş alacaklılar konkordato oylamasında alacaklı olarak hesaba katılmazlar.Alacağını zamanında yazdırmayan alacaklı, mahkemede itiraz edebilir ve konkordatonun feshini isteyebilir (Mahmut Coşkun, Konkordato ve İflas, Seçkin Yayınevi, 3. Baskı, 183. sf).Bu durumda mahkemece genel hükümlere göre ispat kuralları dikkate alınarak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE, 2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/05/2026 tarih ve .... Esas - ...Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE, 5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA, 6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE, 8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE, Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi....