Danıştay 13. Daire, akaryakıt istasyonunda ulusal marker eksikliği ve teknik düzenlemelere aykırılık nedeniyle verilen idari para cezasına karşı numune alma usulüne dair itirazları reddederek kararı onadı.
Özet: Akaryakıt istasyonuna, denetimde alınan numunede yeterli ulusal marker bulunmaması ve teknik düzenlemelere aykırılık tespit edilmesi gerekçesiyle uygulanan idari para cezasının iptali istemiyle açılan davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, numunenin usulüne uygun alındığına, 10 cm seviyesindeki yakıttan alınan analiz sonuçlarının geçerli olduğuna ve istasyonun denetim tarihinde faaliyette olduğuna hükmederek, ulusal marker eksikliği ve teknik düzenlemelere aykırılık şartlarının bir arada bulunduğunu belirtip para cezasının hukuka uygun olduğu sonucuna varmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:2025/512Karar No:2025/1630TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacıya ait akaryakıt istasyonunda 18/06/2007 tarihinde gerçekleştirilen denetimde alınan numunenin akredite laboratuvar analizinde yeterli seviyede ulusal marker içermediğinin ve teknik düzenlemelere aykırı olduğunun tespit edildiğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi ve aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca 120.000,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Anayasa Mahkemesinin 13/04/2023 tarih ve 2020/5094 başvuru numaralı kararıyla gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi üzerine yapılan yeniden yargılama sonucunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; analize tabi tutulan akaryakıt numunesinin ulusal marker seviyesinin geçersiz çıktığı ve teknik düzenlemelere de uygun olmadığının tespit edilmesi karşısında, 5015 sayılı Kanun'un 18. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca işlem tesis edilebilmesi için gerekli olan teknik düzenlemelere aykırılık ve ulusal marker geçersizliği şartlarının bir arada bulunduğu anlaşıldığından, konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Davacı tarafından, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun tebliğlerine göre 10 cm altında ölçülen derinlikten numune alınması yasak olmasına rağmen olayda 10 cm derinliğinden altından numune alındığı ileri sürülmüş ise de, davaya konu ... Seri No'lu numune alma tutanağı incelendiğinde, numunenin pompadan alındığı, pompa seviyesinde numune alınabilmesi için tank içerisinde numune alımına elverişli olacak miktarda akaryakıt bulunduğunu gösterdiği, diğer taraftan TÜBİTAK UME'nin ... tarih ve ... sayılı yazısında, tank içerisinde çok az miktarda akaryakıt kalmasının ve bu akaryakıtın tank içindeki seviyesinin, diğer bir deyişle su basman seviyesinin %10'un altında olmasının dahi ulusal marker oranını etkilemeyeceğinin ifade edildiği, ayrıca numunenin usulsüz alındığı yönünde dosya içeresinde mevcut bir bilgi ve belgenin de bulunmadığı anlaşıldığından, davacının bu yöndeki iddiasına itibar edilmediği belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı tarafından işletilen akaryakıt istasyonunda yapılan 18/06/2007 tarihli denetimde, yalnızca 2 numaralı tankta akaryakıt bulunması, istasyondaki diğer tankların (1, 3 ve 4 numaralı tanklar) ise boş olması nedeniyle dava konusu numunelerin 2 numaralı tanktan alındığı, söz konusu tanktaki akaryakıt seviyesinin ise 10 cm olduğu ve içinde 120 litre akaryakıt bulunduğu, anılan denetimde bu tankla beraber diğer tankların da mühürlendiği; Somut olay açısından vurgulanması gereken hususun, 10 cm seviyesinde akaryakıt içeren ve bu akaryakıtın teknik düzenlemelere uygun olmadığı analiz raporuyla sabit olan bir tanktan satış yapılması olduğu, davacı tarafından denetim tarihinde istasyonun faaliyette olmadığı ileri sürülmüş ise de, bu durumu doğrulayacak hukuken geçerli somut bir bilgi/belge dosyada yer almadığı gibi dava konusu tesis için davacıya 28/11/2006 tarihinde verilen bayilik lisansının kendi talebi üzerine ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Olur'u ile iptal edildiği, dolayısıyla anılan tesisin denetim tarihi olan 18/06/2007'de bayilik faaliyetinin devam ettiği, başka bir ifadeyle tesiste satış yapmaya engel bir durum olmadığı anlaşıldığından, yeterli seviyede ulusal marker içermediği ve teknik düzenlemelere aykırı olduğu analiz raporu ile ortaya konan akaryakıtın davacı tarafından satışa sunulmasının 5015 sayılı Kanun'da düzenlenen teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlama yükümlülüğüne aykırılık oluşturduğu açıktır. Açıklanan nedenlerle istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Mahkemece 10 cm seviyesinin altında bulunan yer altı tankından alınan numunenin teknik düzenlemelere uygun olarak alınmış bir numune olup olmadığının, böyle bir seviyeden alınan numunenin doğru sonuç verip vermeyeceğinin, davalı idare tebliğinde 10 cm seviyesinin altından numune alınıp alınmamasının yasaklanıp yasaklanmadığının tespit edilmesi gerekirken bu yönde herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, idarece numunenin usulüne uygun alınmadığı, 2 numaralı yer altı tankındaki akaryakıt miktarının 10 cm seviyesinin altında olduğu ve içerisinde 120 litre akaryakıt bulunduğu, 10 cm seviyesinin altından alınan numunenin analiz sonucunun olumsuz çıkması nedeniyle idari para cezası uygulandığı, idarece 10 cm altından numune alınmasının yasaklandığı, bunun sebebinin ise bu seviyedeki yakıt dip suyu ve tank tortusu gibi olumsuz yan etkilerin de ilavesiyla bozuk bir yakıt olmasından kaynaklandığı, akaryakıt istasyonunda herhangi bir satış yapılmadığı, Anayasa Mahkemesince ceza dosyasına sunulan delillerden numunenin 10 cm altından alındığını, bu sebeple hem davalı idarenin hem de Türk Standartları Enstitüsü ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Mahkemeye gönderdiği yazılarla bu seviyeden alınan numunenin geçerli olmadığını açıkça belirttiği, %10 değeri baz alındığında yer altı tanklarının 30.000-40.000 litre kapasitesi olduğu ve %10 seviyesinin 3.000-4.000 litre olması gerektiği, ancak yer altı tankında 120 litre yakıt bulunduğu, bu miktarın ise %1'in altında olduğu, ... Ağır Ceza Mahkemesince 10 cm seviyenin altında alınan numunenin ürünü temsil etmeyeceği belirtilerek beraat kararı verildiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Benzer bir uyuşmazlıkta davalı idarece Türk Standartları Enstitüsünden talep edilen görüşe istinaden verilen ... tarih ve ... sayılı cevapta, "TS 901 EN ISO 3170 standardına göre Dip numunesi; tank veya kabın tabanındaki veya tabanına yakın yerdeki ürünlerden alınan nokta numunesi, Artıklar veya birikintiler; Sıvı ihtiva eden tankın dibine çökerek veya sıvının dışarıya pompalanmasından sonra tankta kalarak ayrılan içlerinde dispres halde su da ihtiva edebilen organik ve anorganik maddeler, Emme seviyesi numunesi; Sıvı hidrokarbonun tanktan dışarıya pompalandığı en düşük seviyeden alınan numune olarak tanımlanmış, bu tanımlardan hareketle, gerek dip numunesinin gerekse artık ve birikintilerin, akaryakıtın tanktan dışarıya pompalandığı en düşük seviye olan emme seviyesinin altında kalan, tankın tabanı ile doğrudan temasta veya tabanın hemen yakınında olan kısımlar olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Numune alınması gereken üst, orta ve alt seviye numunelerinin tanımlarına göre bu numunelerin standarda uygun olarak alınabilmesi için tanktaki sıvı seviyesinin ve emme seviyesinin bilinmesine ihtiyaç vardır. Sıvı seviyesinin tankın tabanında veya tabanından birkaç cm yükseklikte (tabana yakın) olması ve emme seviyesinin altında olması halinde, bu tanktan dışarıya akaryakıt verilmesi mümkün olmayacağından bu tanktan kontrol amaçlı numune alınması uygun değildir. Buna karşın tanktaki akaryakıt seviyesi emme seviyesinin üzerinde ise, bu durumda tanktan dışarıya kullanılmak üzere akaryakıt pompalanabileceği için bu tanktan numune alınabilir. Sonuç olarak, numune alınacak tanktan önce akaryakıt (sıvı) seviyesi ve emme seviyesi belirlenmelidir. Daha sonra, akaryakıt seviyesinin emme seviyesinin altında olması halinde alınacak numunenin dip numunesi veya artık/birikinti olabilme olasılığı sebebiyle bu tanktan numune alınmamalıdır. Akaryakıt seviyesinin emme seviyesinin üstünde olması halinde, bu tanktan standardın 4.2. numaralı maddesinde belirtilen numune alma kurallarına uygun olarak numune alınmalı ve bu durum bir tutanak veya uygun dokümanla tespit edilmelidir. Numune alma işleminde bu hususlara dikkat edildiğinde bir sorun yaşanmayacağı değerlendirilmiştir." ifadelerine yer verilmiştir. ... tarih ve ... sayılı "Numune Alma Tutanağı" incelendiğinde, numunenin tanktan değil pompadan alındığı, emme seviyesinin sıvı hidrokarbonun tanktan dışarıya pompalandığı en düşük seviye olarak tanımlandığı, dip numune ve artık veya birikintilerin de emme seviyesinin altında kalan kısımlardan oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, tanktaki akaryakıtın tabanından birkaç cm yükseklikte olması ve emme seviyesinin altında bulunması halinde akaryakıtın dışarıya verilmesine imkan bulunmadığı, başka bir anlatımla, tanka bağlı pompanın tabancası aracılığıyla pompalama işlemi yapılarak tanktaki akaryakıtın çekilemeyeceği, dolayısıyla söz konusu seviyeden kontrol amaçlı da olsa (dalgıç pompa vs. gibi başka yöntemlerle) numune alınmaması gerektiği, akaryakıt seviyesinin emme seviyesinin üstünde olması halinde ise tanktan dışarıya kullanılmak üzere akaryakıt pompalanabileceği için bu tanktan numune alınabileceği, uyuşmazlık konusu numunenin de pompadan alındığı göz önünde bulundurulduğunda, içerisinde emme seviyesinin üstünde akaryakıt bulunduğu anlaşılan tankın bağlı olduğu pompadan numune alındığı ve bu seviyeden numune alınmasında herhangi bir sakınca bulunmadığından, davacının iddialarına itibar edilmemiştir. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun açıklama eklenmek suretiyle reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/04/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.