Danıştay 13. Daire, Sermaye Piyasası Kurulunun piyasa bozucu eylemlerden verilen idari para cezasının iptaline ilişkin temyiz istemini değerlendiriyor.
Özet: Davacı tarafından, yakın akrabasıyla birlikte belirli bir hisse senedi piyasasında aynı IP adreslerini kullanarak, yüklü miktarda kendinden kendine ve karşılıklı işlemlerle, yapay derinlik oluşturarak ve manipülatif davranışlarla piyasayı bozucu eylemlerde bulunduğu, bu eylemlerden grubun menfaat elde ettiği gerekçesiyle Sermaye Piyasası Kurulu tarafından uygulanan idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ilk derece ve bölge idare mahkemelerince yapılan incelemeler sonucunda davacının eylemlerinin hukuka uygun bulunması ve davanın reddine karar verilmesi üzerine temyize konu olan bir hukuki uyuşmazlıktır.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:2024/124Karar No:2025/945TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurulu VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Yatırım A.Ş. (...) pay piyasasında 09/01/2020-11/03/2020 döneminde (inceleme dönemi) Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde yer alan eylemleri gerçekleştirdiğinden bahisle 46.958,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 08/01/2020 tarihinde 1,43-TL olan pay ağırlıklı ortalama fiyatının (AOF) %46,85 artarak 07/02/2020 tarihinde 2,10-TL olduğu (Endeksin %7,21 oranında arttığı), 07/02/2020-11/03/2020 döneminde 1,21-TL'ye düşerek %42,23 oranında azaldığı (Endeksin %16,57 oranında azaldığı), gerçekleştirilen işlemlerde dikkat çekici bulunan yatırımcıların aracı kurum ve bankalardan temin edilen hesap ekstreleri sözleşme, kimlik bilgileri ve Internet Protocol (IP) Log kayıtları ile Mernis kayıtları nezdindeki akrabalık ve adres bilgilerinin incelenmesinden, davacının ... T.A.Ş. nezdindeki hesabından 20/01/2020, 20/03/2020 ve 24/01/2020 tarihlerinde ...’nin hesabına toplam 205.200,00-TL nakit yatırdığı, ...’nin ortağı olduğunu ifade ettiği ... adlı şirketin Facebook sayfasında iletişim bilgileri olarak ... adresinin verildiği, ...’nin davacının amcası olduğu, Borsa İstanbul’un ... hakkında uyguladığı tedbim adresinin verildiği, ...’nin davacının amcası olduğu, Borsa İstanbul’un ... hakkında uyguladığı tedbir öncesinde davacının ... pay piyasasında toplam işlem miktarının en fazla %1,09 olduğu, tedbir sonrasında ise davacının işlemlerinin yoğunlaştığı ve ... ile davacının aynı IP ve port numaraları üzerinden emir ilettikleri dikkate alınarak birlikte hareket etmek suretiyle işlem gerçekleştirdikleri kanaatiyle grup olarak değerlendirildikleri; İnceleme döneminde ... pay piyasasında grup tarafından 197.231.191 adet alım (%30,63) ve 197.610.091 adet satım (%30,69) işlemi olmak üzere toplam işlemlerin %30,65’inin gerçekleştirildiği, alım işlem oranının bazı günlerde %50’yi geçtiği, 64.814.785 adet kendinden kendine ve karşılıklı işlem gerçekleştirildiği, söz konusu işlemlerin grubun alımlarına oranının %32,86, satımlarına oranının ise %32,80 olduğu, iletilen 1.003.010.456 adet alım emrinin 324.885.908 adedinin (%32,39), 908.871.031 adet satım emrinin 227.427.935 adedinin (%25,02), iletilen toplam 1.911.881.487 adet emrin 552.313.843 adedinin (%28,89), iptal edilen alım emirlerinin yaklaşık %36,06'sının grup hesaplarından gerçekleştirildiği, grup tarafından 201 kez aynı fiyat seviyesinden 1 dakika içinde önce alım sonra satım veya önce satım sonra alım şeklinde ters yönlü emirler iletildiği, ters yönlü emirlere konu emir sayısının 735 adet olduğu, 17/01/2020 tarihinde sürekli olarak kendinden kendine veya karşılıklı işlem gerçekleştirildiği ve gerçekleştirilen işlemlerin tek seferde yapabileceği halde küçük miktarlı çok parçaya bölünerek yapıldığı, 03/03/2020 tarihli seansta sürekli olarak kendinden kendine işlem gerçekleştirdiği, bir dakikadan kısa süreler içinde ters yönlü emirler iletildiği ve birçok fiyat kademesine yüklü miktarda emir iletilerek bu emirlerle piyasada yapay bir derinlik ve genişlik oluşturulduğu, ...’nin net menfaatinin 218.760,97-TL, davacının net zararının ise 121.276,53-TL olmak üzere grubun toplamda 198.053,78-TL menfaat elde ettiği, dolayısıyla ... ile davacının birlikte hareket ettikleri ve ... pay piyasasında inceleme döneminde gerçekleştirdikleri işlemlerin Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde tanımlanan piyasa bozucu eylemler niteliğinde olduğu anlaşıldığından, idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, gerek savunma alınmadan gerekse idari para cezası verilmeden önce savunma hakkının kullanılabilmesi amacıyla denetleme raporu ve eklerinin tebliğ edilmediği, Kurulca yapılan tespitler ile ... pay piyasasında gerçekleşen fiyat ve miktar hareketleri arasında herhangi bir illiyet bağı bulunmadığı, tamamen bireysel kazanç elde etme amacıyla borsada işlem yaptığı, yüksek tutarda zarar ettiği halde halen grup olarak hareket ettiği, menfaat temin edip etmesinin önemli olmadığı, hatta işlemlerin pay piyasasına etkisinin de ayrıca ispatının gerekmediğinin savunulduğu, portföy değeri olarak herhangi bir pay piyasasında pay fiyatını etkileyecek gücünün bulunmadığı, borsada bazı kurumlar robotik sistem kullandığından çok hızlı emir iletebildikleri, buna karşılık küçük yatırımcıların bu robotik sisteme yetişebilmesi için hızlı emir vermeleri kadar doğal birşey bulunmadığı, borsanın olağan günlük işlemleri mahiyetinde olduğu, pay değerinin artış ve azalışında hiçbir etkisinin olmadığı, S.S.'nin işlem yaptığı hissede işlem yapması, aynı yerde bulunmaları ve beraber yaşadıkları için ortak IP adresinden işlem yapmalarının ne mahsuru olduğunun anlaşılamadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararı ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.