Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde şirkete özel denetçi atanması davasında TTK 399 ve 400 gereği bağımsızlık şartlarının incelenerek mahkemece resen denetçi seçimi süreci.
Özet: Şirkete özel denetçi tayini davasında, davacı şirket hissedarı, önceki hizmet sözleşmesinin bağımsızlığı zedeleyici unsurlar barındırması sebebiyle feshedilmesinin ardından, genel kurul kararı ile belirlenen Semark Bağımsız Denetim A.Ş.nin bağımsız denetçi olarak atanmasını talep etmiştir; ancak mahkeme, önerilen denetim firmasının Türk Ticaret Kanununun 399 ve 400. maddeleri uyarınca bağımsızlık beyanını alamayınca, Sermaye Piyasası Kurulunun bağımsız denetçi listesinden resen farklı denetim firmalarını belirleyerek 2024 hesap dönemi için denetim ücretleri ve giderleri hakkında bilgi istemek suretiyle özel denetçi atama sürecini devam ettirmiştir.
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ...Esas - ...
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ...EsasKARAR NO :...BAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : HASIMSIZ DAVA : Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)DAVA TARİHİ : ...KARAR TARİHİ : ...GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... A.Ş ile sözleşmesinde yer aldığı üzere şirket hissedarı olan ... ile ... numaralı sözleşmeyle "yasal defterlerini tutma hizmeti ve mükerrer 227. maddesine istinaden beyannameleri tanzim etme hizmeti, mali konularda danışmanlık yapma hizmeti, SGK işlemlerini yapma hizmeti, kurumlar vergisi beyannamesini hazırlama hizmeti, kdv muhtasar ve veraset ve intikal vergisi beyannamelerin hazırlanması hizmeti, geçici ev beyannamelerin hazırlanması hizmeti, ... tüzel kişi başvurularının hazırlanması hizmeti ve sürekli danışmanlık hizmeti" kurulmuş olduğundan ve bunlardan kaynaklı bağımsızlığı zedeleyici hükümler sebebiyle fesih edildiğini, şirketçe alınan karar doğrultusunda 11.11.2025 tarihinde ... Denetim A.ş ... ile anlaşma sağlanmış olmakla bu Bağımsız Denetim Şirketinin Denetçi olarak tayinine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Davacı tarafça şirket genel kurul kararına delil olarak dayanılmıştır. TTK'nun 399. maddesi ve Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 108/4. maddesi uyarınca TTK'nun 400. maddesinde sayılan bağımlılık hallerinden birinin kendisinde bulunup bulunmadığına ilişkin (a) Denetlenecek davacı şirkette pay sahibi olup olmadığı, b) Denetlenecek şirketin yöneticisi veya çalışanı olup olmadığı, veya denetçi üç yıl içinde bu sıfatı taşıyıp taşımadığı, c) Denetlenecek davacı şirketle bağlantısı bulunan bir tüzel kişinin, bir ticaret şirketinin veya bir ticari işletmenin kanuni temsilcisi veya temsilcisi, yönetim kurulu üyesi, yöneticisi veya sahibi ya da bunlarda yüzde yirmiden fazla paya sahip olup olmadığı, yahut denetlenecek davacı şirketin yönetim kurulu üyesinin veya bir yöneticisinin alt veya üst soyundan biri, eşi veya üçüncü derece dâhil, üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısmı olup olmadığı, d) Denetlenecek davacı şirketle bağlantı hâlinde bulunan veya böyle bir şirkette yüzde yirmiden fazla paya sahip olan bir işletmede çalışışıp çalışmadığı veya denetçisi olacağı davacı şirkette yüzde yirmiden fazla paya sahip bir gerçek kişinin yanında herhangi bir şekilde hizmet verip vermediği, e) Denetlenecek davacı şirketin defterlerinin tutulmasında veya finansal tablolarının düzenlenmesinde denetleme dışında faaliyette veya katkıda bulunup bulunmadığı, f) Denetlenecek davacı şirketin defterlerinin tutulmasında veya finansal tablolarının çıkarılmasında denetleme dışında faaliyette veya katkıda bulunduğu için (e) bendine göre denetçi olamayacak gerçek veya tüzel kişinin veya onun ortaklarından birinin kanuni temsilcisi, temsilcisi, çalışanı, yönetim kurulu üyesi, ortağı, sahibi ya da gerçek kişi olarak bizzat kendisi olup olmadığı, g) (a) ilâ (f) bentlerinde yer alan şartları taşıdığı için denetçi olamayan bir denetçinin nezdinde çalışıp çalışmadığı, h) Son beş yıl içinde denetçiliğe ilişkin meslekî faaliyetinden kaynaklanan gelirinin tamamının yüzde otuzundan fazlasını denetlenecek davacı şirkete veya ona yüzde yirmiden fazla pay ile iştirak etmiş bulunan şirketlere verilen denetleme ve danışmanlık faaliyetinden elde edip etmediği ve bunu cari yılda da elde etmesi beklenip beklenmediği konularında) beyanının alınması için bağımsız denetçi olarak atanması istenilen Semark Bağımsız Denetim Anonim Şirketi ... yetkilisinin beyanlarının alınması için Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen muhatap hazır olmadığından talimat bila ikmal iade edilmiştir. TTK'nun 399/7 maddesi uyarınca mahkememizce SPK bağımsız denetçi listesinden resen seçilen Dc Bağımsız Denetim Ve Danışmanlık Anonim Şirketi, Deneyim Bağımsız Denetim Ve Danışmanlık A.ş., Odita Bağımsız Denetim Anonim Şirketi, Adalya Uluslararası Bağımsız Denetim Ve Smmm A.ş., Hesap Yeminli Mali Müşavirlik Ve Bağımsız Denetim Limited Şirketi, Sg Yeminli Mali Müşavirlik Ve Bağımsız Denetim Anonim Şirketi, Nelsus Bağımsız Denetim A.Ş'ne ayrı ayrı müzekkere yazılarak bir anonim şirketin 2024 Hesap Dönemi ilişkin finansal tabloların denetlenmesi işinin ortalama ücretinin ve muhtemel giderlerinin kaç TL olduğu sorulmuş, müzekkerelere cevaplar verilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, 6102 sayılı TTK'nun 439. ve devamı maddelerine dayanan şirkete yeni bir bağımsız denetçi atanması istemine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir. 6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca davanın niteliği itibarı ile mahkememiz heyeti tarafından basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak eldeki dava sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasında uyuşmazlık konuları; 6102 sayılı TTK'nun 439. maddesi uyarınca davalı şirkete özel denetçi atanmasının yasal koşullarının mevcut olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacı şirketin sicil kayıtlarından şirket merkezinin mahkememiz yetki sınırları içinde kaldığı anlaşılmıştır. 7Anonim Şirketlere bağımsız denetçi tayinini düzenleyen 6102 sayılı TTK'nun 399. maddesi ile; "(1) Denetçi, şirket genel kurulunca, topluluk denetçisi, ana şirketin genel kurulunca seçilir. Denetçinin her faaliyet dönemi ve her halde görevini yerine getirceği faaliyet dönemi bitmeden seçilmesi şarttır. ... Seçimden sonra yönetim kurulu gecikmesizin denetleme görevini hangi denetçiye verdiğini Ticaret Siciline tescil ettirir ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ile internet sitesinde ilan eder. (2) Denetçiden denetleme görevi, sadece 4. fıkrada öngörüldüğü şekilde ve başka bir denetçi atnamışsa geri alınabilir. (3) Konsodilasyona tabi olan ana şirketin finansal tablolarını denetlemek için seçilen denetçi başka bir denetçi seçilmediği taktirde topluluk finanasal tablolarının da denetçisi kabul edilir. (4) Şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi, (a) yönetim kurulunun (b) Sermayenin % 10’unu halka açık şirketlerde esas veya çıkarılmış sermayenin %5’ini oluşturan pay sahiplerinin istemi üzerine ilgilileri veya seçilmiş denetçiyi dinleyerek seçilmiş denetçinin şahsına ilişkin haklı bir sebebin gerektirmesi, özellikle de onun taraflı davrandığı yönünde bir kuşkunun varlığı halinde başka bir denetçi atayabilir. (5)Görevden alma ve yeni denetçi atama davası denetçi seçiminin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilanından itibaren üç hafta içinde açılır. Azlığın bu davayı açabilmesi için denetçinin seçimine genel kurulda karşı oy vermiş, karşı oyunu tutanağa geçirtmiş ve seçimin yapıldığı genel kurul toplantısı tarihinden itibaren geriye doğru en az üç aydan beri şirketin pay sahibi sıfatını taşıyor olması şarttır. (6) Faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar denetçi seçilememişse, denetçi yönetim kurulunun, her yönetim kurulu üyesinin veya her hangi bir pay sahibinin istemi üzerine dördüncü fıkrada gösterilen mahkemece atanır... Mahkemenin kararı kesindir.." düzenlemesi mevcuttur.TTK'nun 400. maddesinde, "Denetçi, bağımsız denetim yapmak üzere, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'na göre ruhsat almış yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir unvanını taşıyan ve Kamu Gözetimi, Muhasebe Ve Denetim Standartları Kurumu'nca yetkilendirilen kişiler ve/veya ortakları bu kişilerden oluşan sermaye şirketi olabilir." hükmü bulunmaktadır.SEMARK Bağımsız Denetim A.Ş. Yetkilisi katılmadığından TTK'nun 399. maddesi ve Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 108/4. maddesi uyarınca TTK'nun 400. Maddesi maddesi kapsamında beyan alınması zorunlu olduğundan tekrar talimat yazılmasına, karar verilmiş, Ankara 8 Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimatın bağımsız denetim şirketi yöneticisinin duruşmaya katılmaması sebebiyle işlemsiz olarak iade edildiği anlaşılmıştır. Anonim Şirketlere bağımsız denetçi tayinini düzenleyen 6102 sayılı TTK'nun 399. maddesi, denetçinin bağımsızlık şartlarını düzenleyen TTK'nun 400. maddesi ve Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 108/4. maddesi uyarınca; mahkemece denetçi atanabilmesi için atanması talep edilen denetçinin kanunda sayılan bağımlılık ve yasaklılık hallerinden birinin kendisinde bulunup bulunmadığı hususunda beyanının alınması ve dinlenilmesi zorunludur. Dosya kapsamına göre; davacı şirket tarafından 11/11/2015 tarihinde alınan karar doğrultusund...A.Ş.'nin bağımsız denetçi olarak atanması talep edilmiştir. Mahkememizce, atanması talep edilen bağımsız denetim şirketi yetkilisinin, TTK'nun 399., 400. maddeleri ve Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 108/4. maddesi kapsamında bağımlılık hallerinin bulunup bulunmadığına ilişkin beyanının alınması amacıyla Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmıştır. Çıkarılan ihtarlı tebligatta, ilgilinin mahkemeye gelerek beyanda bulunması gerektiği, aksi takdirde denetçi tayini isteminin reddedileceği hususu özellikle belirtilerek ihtar edilmiştir. Usulüne uygun olarak yapılan tebligata ve meşruhata rağmen, atanması talep edilen denetim şirketi yetkilisinin mazeretsiz olarak mahkemeye müracaat etmediği ve kanunen zorunlu olan beyanını sunmadığı anlaşılmıştır.Açıklanan bu nedenlerle, TTK'nun 400. maddesinde ve Ticaret Sicili Yönetmeliği'nde aranan kanuni şartların sağlanıp sağlanmadığının tespit edilememesi ve ihtaratlı tebligata rağmen denetçi şirket yetkilisinin dinlenememesi karşısında, davacının denetçi atanması talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının davasının REDDİNE; 2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından dava açılırken peşin harç olarak alınan 615,40-TL'sının mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın Hazine yararına davacıdan tahsiline, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği kendi üzerinde bırakılmasına, 4-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,5-Kararın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,6-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra mahkememiz arşivine kaldırılmasına,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, denetçi atanmasına ilişkin karar yönünden TTK'nun 399/7- son cümlesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı....Başkan...E-imzalıdır Üye ...E-imzalıdır Üye ...E-imzalıdır Katip ...E-imzalıdır