Bir sigorta şirketinin, arızalı CNC makinesi kaynaklı hasar ödemesi sonrası üreticiye açtığı rücuen tazminat ve itirazın iptali davasının istinaf kararı.
Özet: Bir sigorta şirketi, sigortaladığı CNC işleme makinesinde meydana gelen arıza nedeniyle ödediği hasar bedelini, arızanın üretim kaynaklı olduğu iddiasıyla ve halefiyet prensibine dayanarak makine üreticisi şirketten talep etmek üzere icra takibi başlatmış, üretici şirket ise arızanın üretimden kaynaklanmadığını ve kendisinin sigorta ettirenden alacaklı olduğunu ileri sürerek takibe itiraz etmiş; ilk derece mahkemesi, bilirkişi raporlarını değerlendirerek arızanın elektriksel kaynaklı illiyet bağı olmamasına rağmen, bir spindle parçasının arızalı olduğunu, tamir edilemeyeceğini ve değiştirilmesi gerektiğini tespit ederek sigorta şirketinin ödediği bedeli talep edebileceğine karar vermiştir.
T.C. BURSA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ./. - ./..T.C.
BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ./. KARAR NO : ./.T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ..ÜYE : ..ÜYE : .KATİP : .İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNUMARASI : ./. Esas, ./. KararKARAR TARİHİ : ..DAVACI : ... . . VEKİLİ : .DAVALI : ... ...... ...VEKİLİ : .DAVA : İtirazın İptali (Rücuen Tazminat)KARAR TARİHİ : 29/04/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 29/04/2025Davacı ve davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, ... San.ve Tic.AŞ ile Garanti Finansal Kiralama AŞ arasında 30/05/2017 tarihinde makine finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye konu makinelerin müvekkili şirket tarafından leasing uzun süreli sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, sigortalanan makinelerden Phantomatic X6 HP model, . seri numaralı 2017 imalat tarihli cnc işleme makinesinin davalı şirket tarafından üretildiğini, söz konusu makinenin 18/01/2018 tarihinde arızalandığını, zararın tespiti için alınan ekspertiz raporunda arızanın üretim kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, bu süreçte sigortalının hasarla ilgili olarak davalından teknik servis hizmeti aldığını, söz konusu hasara ilişkin müvekkili sigorta şirketi tarafından 27/06/2018 tarihinde 17.273,73 Euro ödendiğini, müvekkili şirket tarafından karşılanan hasarın halefiyet ilkesi gereğince makinenin üretici firması olan davalından tahsili için icra takibi başlatıldığını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini ileri sürerek Bursa ..İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı vekili, dava konusu makinedeki arızanın üretimden kaynaklı olmadığını, müvekkili şirketin söz konusu CNC işleme merkezini 2017 yılı Haziran ayında kurup kullanıma hazır ve sorunsuz şekilde teslim ettiğini, arızanın üretim kaynaklı olması halinde, kurulumun yapıldığı tarihte makinenin sorunsuz tesliminin mümkün olmayacağını, dava konusu Phantomatic X6 .. seri numaralı CNC işleme merkezinin kurulumundan uzun süre sonra arızalandığının bildirilmesi sonucu müvekkili şirketin gerekli incelemeleri yaparak makinedeki arızanın kaynağının elektro spindle ünitesi olduğunu, bu ünitenin değişimi gerektiğini tespit ederek verdiği fiyat teklifinin de kabul edilmesi üzerine makinedeki arızayı giderdiğini ve yine sorunsuz olarak çalışır hale getirdiğini, davacı sigorta şirketinin iddiasının aksine makinedeki arızanın üretim kaynaklı olmadığını ve teknik ekibiyle arızayı gideren müvekkili şirketinin değişimi gereken parçanın masraflarından sorumlu olduğundan bahsedilemeyeceğini, müvekkili şirketin söz konusu arızayı gidermek için gerekli parçayı değiştirmesine ve makineyi sorunsuz şekilde kullanılır hale getirmesine rağmen sigorta ettirenin müvekkili şirkete bu hizmetin bedelini ödemediğinden dolayı sigorta ettirenin halefi olarak hareket eden davacı sigorta şirketinin, müvekkili şirketten talepte bulunamayacağını, müvekkili şirketin davacı sigorta şirketinin halef olduğu sigorta ettiren şirketten alacaklı olduğunu ileri sürerek takas definde bulunduğunu beyanla davanın reddini, kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece, dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgeler, düzenlenen bilirkişi raporları bir bütün halinde değerlendirildiğinde dava konusu olan 2/01/2018 tarihinde sigortalı .. Oto Yan. San...Ltd.Şti. unvanlı iş yerinde ... marka, PHANTOMATIC X 6 HP tipi, 2017 model, C 119260 seri numaralı CNC işleme tezgahın arızasının elektrik mühendisliği uygulamaları yönünden hasarın oluşumunda elektriksel kaynaklı illiyet bağının varlığını gösteren her türlü kuşkudan arındırılmış teknik olarak denetime açık bir verinin mevcut olmadığının tespit edildiği, bu nedenle dava konusu işleme tezgahının arızasının mevcut veriler ile E 5003069 parça numaralı SPİNDLE arızalı olduğu, tamir ve onarımının mümkün olmadığı, yenisi ile değiştirilmesinin gerektiği tespit edilmiş olup değişmesi gereken parçanın söz konusu olay ile ilgili olduğu, 25.300,00 € fiyatının piyasa şartlarına uygun olduğu, eski ve arızalı spindle iade tutarı olan; 8.570,00 € düştükten sonra 25.300,00 € - 8.570,00 € = 16.730,00 € KDV hariç olmak üzere 19.741,40 € KDV dahil hesap edilmekle beraber, davacı sigorta şirketince 27/06/2018 tarihinde 17.273,73 € ödeme yapıldığı dikkate alındığında, davacı sigorta şirketinin ödeme yaptığı 17.273,73 € talep edebileceği kabul edilerek, davacının dava bedelini Türk Lirası karşılığını talep ettiği dikkate alınarak 27/06/2018 tarihindeki kur üzerinden davanın 94.442,39 TL üzerinden kısmen kabulüne Bursa 15. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı takip dosyası yönünden davalı borçlu ödeme emrine itirazının kısmen iptaline, takibin asıl alacağın 94.442,39 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, itirazın alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik olduğu ve alacağın belirlenebilir bulunduğu nazara alınarak davalı borçlunun 94.442,39 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:İstinaf talebinde bulunan davacı vekili, icra takibinde talep edilen miktarın 17.273,73 Euro olduğunu, mahkeme tarafından ise Türk Lirası üzerinden karar kurulduğunu, icra inkar tazminatının ise karar tarihindeki kur baz alınarak hesaplaması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde, sigorta şirketinin arızanın üretim kaynaklı olduğunu ispat edemediğini, arızanın elektriksel kaynaklı olmayabileceğinin değerlendirildiği raporların mahkemece yeterli görülmesinin hukuka aykırı olduğunu, alınan raporların hiçbirinde meydana gelen arızanın, dolayısıyla da hasarın üretim kaynaklı olduğu konusunda hiçbir veri ve değerlendirme bulunmadığından davacının iddiasını kanıtlayamadığını, sigorta ettirenin müvekkili şirkete dava konusu işin bedelini zaten ödemediğini, icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Dava, makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında (dava dışı sigortalısına) ödeme yapan davacı sigorta şirketinin zarardan üretim hatası nedeniyle davalının sorumlu olduğu iddiasına dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup taraf vekillerince karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İtirazın iptaline konu Bursa .. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasında, davacı tarafından davalı aleyhine 27/02/2019 tarihinde 17.273,73 Euro ve 1.043,53 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.317,26 Euro alacağın tahsili için ilamsız icra takip talebi başlatıldığı, davalı tarafından yasal süresi içerisinde borca itiraz edildiği, hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmaktadır. TTK 1472. maddesine dayalı olarak açılan rücu davasında, sigortacı halefiyet ilişkisi sebebiyle sigortalısının haklarına halef olduğundan, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacının da bu davada onu ispat etmesi zorunludur. Bu durumda, hasarın imalat hatasından meydana geldiğini ispat yükü davacıya ait olup sigortalı makinede bir üretim hatası, gizli ayıp olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Yargılama aşamasında yapılan keşif soncu makine mühendisi tarafından düzenlenen 12/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu arızanın kaynağının elektrik geriliminden kaynaklı olabileceği dikkate alındığında olayın aydınlatılması için heyete elektrik mühendisinin atanmasının uygun olacağı belirtilerek zarar miktarına ilişkin değerlendirme yapılmış olup arızanın kaynağının elektrik gerilimi kaynaklı olup olmadığının tespiti hususunda dosyanın elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi ile alınan 28/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda ise yapılan incelemelerde elektrik mühendisliği uygulamaları yönünden hasarın oluşumunda elektriksel kaynaklı illiyet bağının varlığını gösteren her türlü kuşkudan arındırılmış teknik olarak denetime açık bir verinin mevcut olmadığı belirtilmiştir.Söz konusu raporlara istinaden mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, alınan bilirkişi raporlarında ortaya çıkan arızanın neden kaynaklandığı, üretim hatasından kaynaklanıp kaynaklanıp kaynaklanmadığı açıkça ortaya konulmamış, bilimsel veriler ışığında irdelenmemiş olup yetersiz bilirkişi raporuna istinaden hüküm kurulması doğru görülmemiştir.Bu itibarla, mahkemece, dava konusu makinada ortaya çıkan arızanın nedeninin somut biçimde belirlenerek, arızanın üretim hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının, üretim hatası ise ayıbın mahiyetinin ne olduğunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde, bilimsel ve teknik verilerle tespiti hususunda uzman bilirkişilerden rapor alınarak, oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerektiğinden tarafların istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kaldırma nedenine göre davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin ve davacı vekilinin istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Taraf vekillerinin istinaf isteminin KABULÜNE, ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararının 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-a-6 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,2-) Gerekçede belirtilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-) 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan istinaf karar ve ilâm harcının taraflara talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,4-) İstinaf yargılama giderlerinin yeniden verilecek hükümle birlikte değerlendirilmesine, 5-) Kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a hükmü gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/04/2025 . . .Başkan. ¸e-imzalıdır . . .Üye*. ¸e-imzalıdır .t .Üye. ¸e-imzalıdır . .Katip. ¸e-imzalıdır