Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen deniz taşımacılığı kaynaklı alacak davasında, konteyner ve kargo hasarı iddiaları ile yetki itirazının değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, deniz yoluyla taşınan konteynerlerde meydana gelen hasarlardan kaynaklanan 80.996,12 USD tutarındaki alacak talebini ele almaktadır; davacı, hasarın yüklerin yetersiz bağlanmasından kaynaklandığını ve sorumluluğun davalıda olduğunu iddia ederken, davalı ise yükleme işlemlerini usulüne uygun yaptığını, hasarın liman operasyonlarındaki kusurlar veya dışarıdan gelen etkilerden kaynaklandığını ve esas kusurun davacıda veya ifa yardımcılarında olduğunu savunmaktadır; bu uyuşmazlıkta her iki taraf da yetki itirazının yerinde olduğunu ve İstanbul mahkemelerinin yetkili olması gerektiğini kabul etmektedir.
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ....KARAR NO : ...BAŞKAN : ... ...ÜYE : ... ...ÜYE : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - .....VEKİLİ : Av. ... ...DAVALI : ... - .....VEKİLİ : Av. ... ...DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : ...KARAR TARİHİ : ...GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 23.11.2024 tarihli ... numaralı konişmento ile 26.11.2024 tarihli ... numaralı konişmento kapsamında, gönderici ve yükleyicisinin... Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğu toplam 76 adet konteyner, Gebze Limanından ...Limanına taşınmak üzere, ...numaralı, Portekiz bayraklı... isimli gemiye yüklendiğini, işbu taşıma hizmetinin organizasyonu acentesi ... olmak üzere ...tarafından üstlenildiğini, geminin seferin tamamlanması akabinde 09.12.2024 tarihinde ... Limanı’na ulaştığını, ambar kapaklarının açılmasıyla birlikte 1 ve 3 numaralı ambarlarda, hasar görmüş yüklerle birlikte toplam 17 adet hasarlı konteyner bulunduğunun tespit edildiğini, ayrıca, yapılan incelemelerde geminin çeşitli bölümlerinde de fiziksel hasar meydana geldiğinin gözlemlendiğini, sefer sırasında gemide, kargoda ve konteynerde meydana gelen hasarların, konteyner numaralarıyla birlikte, 11-12-14 Aralık 2024 tarihlerinde ...Limanı’nda gerçekleştirilen ortak survey çalışmasına istinaden hazırlanan nihai survey raporunda kayıt altına alındığını, konteyner içerisindeki yüklerin yetersiz şekilde bağlanıp sabitlenmesi nedeniyle, gemi ve konteynerlerde hasar meydana gelmiş olup toplam 17 adet hasarlı konteyner tespit edildiğini, meydana gelen hasarların giderilmesi, ticari faaliyetin devamı ve hasarlı konteynerlerin tahliyesi ile gemideki hasarlı alanların onarılabilmesi için gerekli operasyonlar gerçekleştirildiğini, belirterek konteyner içindeki yüklerin bağlanması ve sabitlenmesine ilişkin sorumluluğun davalıya ait olması, ortak survey raporu bulguları, konişmentoda yer alan “...’ ...” ... ve “...” (FIO) klozları ile konişmentonun standart hüküm ve koşullarındaki düzenlemeler ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, şimdilik 80.996,12.-USD tutarında tespit olunan zarar bedelinin, 09.12.2024 tarihinden itibaren Merkez Bankası kamu bankalarınca Amerikan Doları mevduatlara fiilen uygulanan azami faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte Davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aktif husumet yokluğu itirazında bulunarak, davanın Kayseri’de ikame edilmiş olması, konşimentodaki yetki şartı ile çelişmekte olduğunu belirterek, HMK m.116 vd. kapsamında yetki ilk itirazının kabulüne karar verilmesini, müvekkilinin, konteyner içi yükleme ve lashing işlemlerini teknik standartlara, uluslararası denizcilik teamüllerine ve yük emniyeti kurallarına uygun olarak gerçekleştirdiğini ve kullanılan lashing ekipmanının yeterli mukavemete sahip, nitelikli ve uygun malzemeden oluştuğunun açıkça ortaya konduğunu, davacı taşıyanın, yükü temiz konşimento ile ve ihtirazî kayıtsız olarak teslim aldığı ve hasarın, konteyner içi lashing eksikliğinden ziyade, terminal/liman operasyonlarındaki ağır elleçleme kusurları ve konteyner kabuğuna dışarıdan gelen olağan dışı mekanik etkiler sonucu meydana geldiğini, dosya kapsamındaki kaptan raporları, protesto mektupları, stevedore hasar raporları ve fotoğraf delilleri birlikte değerlendirildiğinde, hasarın oluşumunda asli kusurun davacı taşıyan ve ifa yardımcısı konumundaki ... Terminali ile stevedore firmalarına ait olduğunu; müvekkiline atfedilebilecek herhangi bir kusurun bulunmadığının açık olduğunu, bu nedenle, ifa yardımcısı kusuruna rağmen davacının, kendi sorumluluğuna giren liman ve terminal giderlerini müvekkilimize rücu etme girişiminin hukuken geçersiz olduğunu ve tazminat talebinin reddi gerektiğini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.Taraflarca, ticari defterler, bilirkişi, tanık, uzman görüşü keşif, yemin beyanına delil olarak dayanılmıştır. Taraflarca delil olarak dayanılan bir kısım kayıt ve belge örnekleri dilekçelerinin ekinde dava dosyasına sunulmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasındaki deniz taşıma ilişkisinden kaynaklanan rücuen tazminat talebine ilişkindir. Davalı vekili, süresi içinde sunduğu dilekçe ile yetki ilk itirazında bulunarak uyuşmazlığın çözümünde İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmüş; davacı vekili de sunduğu beyan dilekçesi ile davalının yetki itirazının yerinde olduğunu beyan etmiştir.Dosya kapsamı ve uyuşmazlığın dayanağı olan Birleşik veya Limandan Limana Taşıma Konşimentosu (EK-11) incelendiğinde; belgenin 5. maddesinde "Yetkili Mahkeme ve Uygulanacak Hukuk" başlığı altında, bu konşimento kapsamında ortaya çıkan uyuşmazlıklarda taşıyanın ana iş merkezinin bulunduğu yer mahkemelerinin yetkili kılındığı anlaşılmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca tacirler aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıklar için sözleşmeyle bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilirler ve aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.Tarafların anonim şirket statüsünde tacir olmaları, konşimentoda yer alan yetki şartının HMK m. 17 anlamında geçerli ve münhasır bir yetki sözleşmesi niteliği taşıması, taşıyan konumundaki davacı şirketin ana iş merkezinin İstanbul'da bulunması ve davalı tarafça HMK m. 19 uyarınca süresinde ve usulüne uygun yetki ilk itirazında bulunulmuş olması karşısında, uyuşmazlığın çözümünde İstanbul Mahkemeleri yetkilidir. Davacı tarafın beyanı da taraflar arasındaki yetki sözleşmesinin mevcudiyetini ve geçerliliğini teyit eder niteliktedir.Açıklanan nedenlerle, davalı tarafın süresindeki yetki ilk itirazı ve taraflar arasındaki geçerli yetki sözleşmesi uyarınca mahkememizin yetkisizliğine, yetkisizlik kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davalının yetki itirazının kabulü ile; yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE, 2-Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının yetkili İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE ( DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ) GÖNDERİLMESİNE,3-HMK'nun 20. maddesi gereği işbu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde davacı tarafın mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini istememesi durumunda HMK'nun 331/2. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,4-Davaya yetkili mahkemede devam edilmesi halinde yargılama harçları, vekalet ücreti ve yargılama giderinin yetkili mahkemede hüküm altına alınmasına,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi....Başkan ... E-imzalıdırÜye ...E-imzalıdır Üye ...E-imzalıdır Katip ...E-imzalıdır