Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, gizli ortaklığın tespiti davasında ilk derece mahkemesinin usuli eksiklik nedeniyle ret kararını kaldırarak dosyanın yeniden incelenmek üzere iadesine karar vermiştir.
Özet: Gizli ortaklığın tespiti davasında ilk derece mahkemesi, davacının hukuki menfaati olmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; ancak Bölge Adliye Mahkemesi, davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden ve cevap hakkı tanınmadan karar verilmesinin hukuki dinlenilme hakkına aykırı olduğunu, dilekçe teatisinin tamamlanması gerektiğini ve bu durumun kamu düzenine aykırılık teşkil ettiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararını kaldırmış ve usul eksikliklerinin giderilmesi için dosyayı yeniden incelemesi amacıyla ilgili mahkemeye iade etmiştir.
T.C. BURSA BAM .. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ./. - ./.
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ./. KARAR NO : ./.T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN :..ÜYE : . .ÜYE : .KATİP : .İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNUMARASI : ./..Esas, ./. KararKARAR TARİHİ : .DAVACI : ... . VEKİLİ .DAVALILAR : 1-) . . (.) . 2-) ... DAVA : Gizli Ortaklığın TespitiKARAR TARİHİ : 21/04/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 21/04/2025Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, Çekirge Vergi Dairesi Müdürlüğünün .. vergi kimlik numaralı mükellefi . . . .Sanayi ve Ticaret AŞ'nin 2017 yılı hesaplarının vergi müfettişi tarafından incelenmesi sonucunda ./. tarih ve...... sayılı vergi tekniği raporu düzenlendiğini, söz konusu raporda mükellef şirketin 2017 yılında bilerek ve isteyerek sahte belge düzenleme faaliyetinde bulunduğunun, muhasebe hilesi yaptığının ve şirketin ortaklık yapısının gerçeği yansıtmadığının, şirketin 2016-2019 yılları arasında gerçekte diğer davalı tarafından yönetildiğinin tespit edildiğini ileri sürerek davalı .. . hakkında da davalı şirketin mevcut borçları ve vergi tekniği raporuna istinaden düzenlenecek vergi inceleme raporları neticesinde tarh edilecek vergi borçları için ihtiyati tahakkuka dayalı ihtiyati haciz uygulanması gerektiğinden . . ile diğer davalı arasındaki ortaklığın tespitine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece, davacının davalı . .'nın diğer davalı şirketin gizli ortağı olduğununun tespiti talebinde bulunmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, davalı şirketin hesaplarının incelenmesi sonucu düzenlenen vergi tekniği raporuna göre mükellef kurumu asıl yönetenin ve temsilcisinin davalı . .'nın olduğunun ve davalı şirketin gizli ortağı olduğu sonucuna varıldığını belirtere kararının kaldırılmasını talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Dava, davalı . .'nın davalı şirkete gizli ortak olduğunun tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Mahkemenin, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebileceğini öngören HMK'nın 138. maddesi hükmü, dilekçelerin karşılıklı verilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu hüküm, hakime, belirtilen hususlar hakkında gerekmiyorsa ön inceleme duruşması yapmaksızın karar verebilme yetkisi tanır. Ön inceleme duruşması yapmaksızın dosya üzerinden karar verilebilmesi için de, davanın ön inceleme aşamasına getirilmiş olması gereklidir. Yasa'nın 137'nci maddesinin (1.) fıkrasında, ön inceleme dilekçelerinin karşılıklı verilmesinden sonra yapılacağının açıkça öngörülmüş olması karşısında, dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında hakim tarafından kendiliğinden gözetileceğine ilişkin 115/1. madde hükmü de, bu hususlarda, davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden karar verilebileceğine izin verir tarzda bir yoruma elverişli değildir. Hukuki dinlenilme hakkı yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir. Bu nedenle mahkemece, davalı tarafa dava dilekçesi tebliğe çıkarılarak, cevap dilekçesi verildiği takdirde de dilekçe teatileri bitirilerek ondan sonra dava şartı eksikliği hususunda değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesi tarafından Kanun'da belirtilen bu düzenlemeye uyulmadan, tensip ile karar verilmesi yerinde değildir (Emsal: Yargıtay 8.Hukuk Dairesi01/03/2018 tarih 2017/7079 Esas 2018/3060 Karar).Yukarıda yapılan açıklamalara göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık olması nedeniyle kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın HMK 353/1-a-4 maddesi gereğince mahkemesine iadesine karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararının 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-a-4 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,2-) Gerekçede belirtilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-) Kararın kaldırılma nedenine göre davacı vekilinin istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına,4-) 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan istinaf karar ve ilâm harcının istinaf eden tarafa talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,5-) İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden yapılacak yargılamada verilecek hükümle birlikte değerlendirimesine,6-) Kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a hükmü gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/04/2025 . ..... .Başkan. ¸e-imzalıdır . .Üye. ¸e-imzalıdır . . .Üye. ¸e-imzalıdır . .Katip. ¸e-imzalıdır