Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, davalı tarafın tacir olmaması nedeniyle forklift mülkiyet tespiti davasında görevsizlik kararı vererek davanın usulden reddine hükmetti.
Özet: Davacı şirketin, ticari faaliyetleri kapsamında davalıdan satın alıp bedelini nakden ödediği ve zilyetliğini devraldığı forkliftin mülkiyetinin tescili için tespitini talep ettiği davada, mahkeme, davalının birinci sınıf tacir sıfatına sahip olmaması nedeniyle uyuşmazlığın ticari dava niteliği taşımadığına hükmetmiş; dolayısıyla kendi görev alanına girmediğini belirterek davayı görevsizlik nedeniyle usulden reddetmiş ve dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARARESAS NO : ...KARAR NO : ...HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ...DAVA : TespitDAVA TARİHİ : ...KARAR TARİHİ : ...GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin iş makinelerinin alım-satımı, kiralanması, bakım-onarımı ve servis hizmetleri sektöründe faaliyet gösterdiğini, bu kapsamda davalıdan 07.11.2025 tarihli e-arşiv fatura ile DOOSAN marka, 2008 model, şasi/seri No: ... tip forklift satın alındığını, söz konusu forkliftin satış bedelinin ödenmiş olup, satış işleminin davalı tarafından fatura düzenlenmek suretiyle gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin, bedeli nakden ödediğini ve zilyetlik devrinin tamamlandığını, bu nedenle, işbu forkliftin mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunun mahkeme kararıyla tespit edilmesi, Ankara Ticaret Odası nezdinde sahiplik belgesi düzenlenebilmesi için zorunluluk arz ettiğini beyanla DOOSAN marka, 2008 model, D50 PRO5 tip, ... seri numaralı forkliftin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP : Dava dilekçesi davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, DOOSAN marka, 2008 model, D50 PRO5 tip, ... seri numaralı forkliftin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespiti istemine ilişkindir.TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.Nispi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır. TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.Kayseri - Mimarsinan Vergi Dairesi Müdürlüğünün 28/11/2025 tarihli cevabi yazısında; davalı...'ın işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu ve 2. Sınıf tüccar olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.Vergi dairesinin cevabi yazısından anlaşıldığı üzere; davalının 1. sınıf tacir olmadığı ve dolayısıyla eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı görülmektedir.HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.Yukarıda açıklandığı üzere, davanın mutlak ticari dava olarak sayılan davalardan olmadığı, davalı...'ın ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün yazı cevabına göre tacir olmadığı, davalının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari davalardan olmadığı, TTK'nın 5. maddesindeki 3. grup davalardan birinin de söz konusu olmadığı, bu nedenle eldeki davanın ticari dava olmaması nedeniyle mahkememizin görevi alanına girmediği, davalının tacir değil esnaf olması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, usul esastan önce gelir ilkesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle bu hususların da takdirinin görevli mahkemeye ait olacağı dikkate alındığında mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;1-HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca göreve ilişin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca davanın USULDEN REDDİNE,2-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli KAYSERİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,3-HMK'nun 20/1. maddesi uyarınca kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyamızın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde dava dosyasının ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,4-HMK'nun 331/2. maddesi gözetilerek davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama harçları, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemede karara bağlanmasına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. ...Katip ... e-imzalıdır Hakim... e-imzalıdır