Danıştaydan akaryakıt dağıtıcısına, bayisinin otomasyon sistemi veri manipülasyonunu bildirmeme nedeniyle verilen idari para cezasının hukuka uygun bulunması.
Özet: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirket, bayisine ait akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemi verilerinin manipüle edilerek kayıt dışı akaryakıt satışlarının yapıldığının tespit edilmesi ve bu aykırılıkların süresinde kuruma bildirilmemesi gerekçesiyle 5015 sayılı Kanun uyarınca uygulanan 1.220.624,00-TL idari para cezasının iptali için dava açmış, ancak ilk derece mahkemesi ve istinaf, dağıtıcıların bayilerindeki otomasyon sistemi veri bütünlüğünü sağlama ve aykırılıkları bildirme yükümlülüğünü yerine getirmediğini tespit ederek işlemi hukuka uygun bulmuş; davacı ise rutin denetimlerde dahi tespit edilemeyen bu tür aykırılıkların tarafına yüklenmesinin kapasitelerini aştığını ve cezanın fahiş olduğunu ileri sürmüştür.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:2023/3002Karar No:2025/918TEMYİZ EDEN (DAVACI : ... Akaryakıt Ticaret A.Ş.VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisi olarak faaliyet gösteren ... Petrol Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde, otomasyon sisteminin doğru ve tutarlı veriler içermediği, bayinin otomasyon sistemine müdahalesine ilişkin aykırılıkların Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.220.624,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ilgili mevzuat uyarınca, dağıtıcı lisansı sahiplerinin, Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak bayilerinde kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren, akaryakıt hareketlerini elektronik ortamda izlenebilmesine yönelik bir denetim sistemi kurma ve uygulama, istasyonda aykırılık tespit edilmesi halinde, konuya ilişkin bilgi belgeler ile istasyon otomasyon sistemi verilerini Kuruma bildirme yükümlülüğünün bulunduğu, bu yükümlülüğe uymayan dağıtıcı lisansı sahiplerine 5015 sayılı Kanun'da öngörülen idari para cezasının uygulanacağı, olayda; bayilik lisansı sahibi ... Petrol Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin 2017 ve 2018 hesap dönemlerine ilişkin işlemlerinin Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca incelenmesi neticesinde hazırlanan ... tarih ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda; "Akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren dağıtım şirketleri ile akaryakıt istasyonları arasında koordinasyonu sağlamakla görevli bazı otomasyon firmalarının, akaryakıt istasyonlarının dolum ve satış bilgilerini manipüle etmek sureti ile değiştirdikleri, manipüle etmiş oldukları veriler üzerinden Devlet kurumlarını zarara uğrattıkları hususlarının İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca değerlendirildiği"nin belirtildiği, konu ile ilgili olarak Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlar Daire Başkanlığı tarafından yapılan teknik işlemlerde, anılan bayinin 28/07/2017-09/02/2018 tarihleri arasında yapılan motorin ve benzin satışlarına ait verilerin (2017 yılında 662 adet, 2018 yılında 1.287 adet) toplam 1.949 adetinin silindiğinin, silinen benzin miktarının 2017 yılında 1.122 lt ve 2018 yılında 1.966 lt iken, silinen motorin miktarının 2017 yılında 11.360 lt ve 2018 yılında 20.700 lt olduğu, belirtilen miktarda akaryakıtın lisans sahibi tarafından kayıt dışı alındığının tespit edildiği; Kurum tarafından bayinin 11/10/2017-09/02/2018 tarihleri arasında motorine ilişkin otomasyon verileri incelendiğinde ise, 10/12/2017-01/01/2018 ve 16/01/2018-08/02/2018 tarihleri arasında veri girişi olmadığının tespit edildiği; bu durumda, dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin, bayi denetim sistemi kapsamında veri kaybı oluşmamasını sağlama yükümlülüğünü yerine getirmediği ve bayi hakkında tespit edilen söz konusu hususlara ilişkin olarak süresi içerisinde Kuruma aykırılık bildiriminde bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işleme dayanak alınan Soruşturma Raporuna konu dönemde kolluk güçleri ve davalı Kurum nezdinde ilgili bayide rutin pek çok denetim icra edildiği ve bu denetimlerde otomosyon sisteminde aykırılık veya casus yazılım olduğu yönünde somut olarak hiçbir tespit yapılmadığı, anılan dönemden çok sonra 15/01/2021 tarihinde yurt geneline yaygın olarak yapılan operasyon neticesinde, bayisine ait istasyonda yıllar öncesine dönük olarak otomasyon sisteminde casus yazılım tespit edildiği; kolluk güçleri tarafından dahi rutin denetimlerde tespit edilemeyen bahse konu hususlara ilişkin olarak taraflarına güç ve kapasitelerinin üstünde bir yükümlülük isnat edildiği, öte yandan idari para cezasının fahiş miktarda olduğu, kusur veya kastın ağırlığı, fiilinin haksızlık içeriği, subjektif durumları, işletmelerinin ekonomik büyüklüğü, kamu zararının olup olmadığı gibi en temel cezalandırma kriterleri dikkate alınmadan tesis edilen dava konusu işlemin kanunilik ilkesine de aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.