2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 31/b maddesi uyarınca tapu kaydına konulan ve bedel tespiti davası açılmadığı için mülkiyet hakkını kısıtlayan şerhin terkini talebiyle açılan davanın temyiz incelemesi.
Özet: Mülkiyet hakkını kısıtlayan 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 31/b maddesi uyarınca taşınmaz tapu kaydına konulan şerhin terkinine yönelik davada, idarenin taşınmaz üzerinde şerh tesis etmesine rağmen altı ay içinde kamulaştırma bedel tespit davası açmaması nedeniyle, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi tarafından şerhin kaldırılmasına karar verilmiş, temyiz incelemesinde de bu kararların usul ve kanuna uygun olduğu tespit edilerek davalı idarenin temyiz talepleri reddedilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/9303 E.  ,  2026/867 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2457 Esas, 2025/521 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kurtalan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/61 Esas, 2022/107 Karar
Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin hissedar olduğu... köyü 1 30... parsel sayılı taşınmaza davalı idarenin 2942 sayılı Kanun'un 31/b uyarınca şerh koyduğunu, ancak kamulaştırma işlemine yönelik işlem yapmadığını, bu durumun müvekkillerinin mülkiyet hakkını kısıtladığını ve tapu kaydına konulan şerhin terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmaz üzerinde kurumlarına ait şerh bulunmadığını, bununla birlikte şerhe ait gerekli işlemlerin yapıldığını, Mahkemeninin davanın kabulüne karar vermesi halinde vekâlet ücreti hususunda seri dava hükümlerinin uygulanmasını talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; tapu idaresinin görevini yerine getirmemesi sebebiyle söz konusu şerhin tapuda kaldığını ve davalı idarenin bu durumdan sorumluluğunun bulunmadığını, seri dosya olması sebebiyle avukatlık ücretinin seri davalara ilişkin tutarda vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu... köyü 1 30... parsel sayılı taşınmaza davalı idarenin yazılı başvurusu sonucu taşınmaz tapu kaydına 19.12.2019 tarihli ve ...yevmiye numaralı 31 /b şerhinin konulduğu, buna karşın bedel tespit davasının açılmadığı, şerhin halen tapu kaydında mevcut olduğu, taşınmaz tapu kaydına konulan 31/b şerhi taşınmazın devir ve temlikine engel mahiyette olup 6 aylık süre içerisinde bedel tespiti davasının açılmadığının sabit olduğu, bu bakımdan Mahkemece şerhin terkinine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, davanın başka dosyalar ile seri nitelikte olacak şekilde açıldığı ve görüldüğü konusunda somut bir delil sunulmadığı gibi dosya kapsamı itibarıyla dosyanın seri nitelikte olmadığı anlaşılmakla Mahkemenin vekâlet ücreti takdirinde de bir isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B.Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, kararın kaldırılmasına rağmen vekâlet ücretine hükmedilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu taşınmazın tapu kaydına taşınmazın devir ve temlikinin önlenmesi için tedbir konulduğu, bu şerhin 2942 sayılı Kanun gereğince konulan 31/b şerhi olduğu ve mülkiyet hakkını kısıtladığı anlaşıldığından söz konusu şerhin terkinine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.