Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde, iş kazası sonucu sağ el parmakları kesilen mobilya ustasının sigorta şirketinden poliçe limiti dahilinde maddi tazminat ve ticari faiz talebi davası.
Özet: Bir iş kazası sonucu parmakları kesilen işçi, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması ve arızalı makinede çalıştırılması nedeniyle mağduriyet yaşayarak, önceki işvereni aleyhine açtığı davada maddi ve manevi tazminat almaya hak kazanmasının ardından, işverenden tahsilat yapılamaması üzerine, işverenin mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında sigorta şirketinden 200.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte ödenmesini talep etmekte, davalı sigorta şirketi ise kazanın iş kazası olup olmadığının tespitini ve delillerin kendilerine tebliğ edilmesini savunmaktadır.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO :...
HAKİM :...
KATİP :...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av....
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Müvekkilinin, 25/10/2018 tarihinde dava dışı işveren olan... San.ve Tic. A.Ş.'nde “mobilya ustası" olarak çalışmaya başladığını, iş kazası geçirdiği tarihte aylık en son net 2.200,00 TL ücretle çalıştığını, ücretin asgari ücret kısmı bankaya, kalan kısmı ise elden ödendiğini, müvekkilinin, 18/12/2018 tarihinde “henüz kurulumu tamamlanmamış" panel ebatlama makinasında çalışırken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması nedeniyle arka dayama kısmı çalışmadığı için eliyle cismi düzeltmek zorunda bırakılmış ve müvekkilinin sağ eli baskı demirinin altında kalarak iş kazası geçirdiğini, müvekkilinin her ne kadar iş kazası geçirdiği makinanın acil stop düğmesine 3 kez basmışsa da çalışmadığını, makinanın sensörü de devreye girmediğini, müvekkiline kaza öncesi koruyucu ekipmanlar (çelik eldiven, gözlük, baret vs..) verilmediği gibi, henüz kurulumu tamamlanmayan makinada çalıştırılmaya zorlanması nedeniyle işbu elem kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin iş kazası neticesinde sağ el işaret parmağının ilk boğumunun yarısından, orta parmak 1.boğumdan, yüzük parmağı ise 1 boğumdan ameliyatla kesildiğini, müvekkili tarafından Kayseri 2.İş Mahkemesi'nin... E.sayılı dosyasından dava dışı işveren.....A.Ş. aleyhine iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açıldığını ve işveren vekili tarafından davalı sigorta şirketine ihbar olunduğunu, 16/10/2019 tarihinde ihbar dilekçesinin tebliğ edildiğini, yapılan yargılama neticesinde “açılan davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile 213.503,64 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 18/12/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 21.000,00 TL manevi tazminatın 18/12/2018 kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," şeklinde karar verildiğini, işbu karar dava dışı işveren .....A.Ş. tarafından istinaf edilmediğini ve 07/06/2022 tarihinde kesinleştiğini, Kayseri 2.İş Mahkemesi'nde karara çıkan maddi ve manevi tazminat dava dosyanın davalısı olan işveren .....A.Ş., işbu davamızın davalısı ...Sigorta A.Ş.'nin iş kazalarına karşı işveren mali sorumluluk sigorta poliçesinin sigortacısı olduğu, yargılama aşamasında davalı ...Sigorta A.Ş.'ye işveren mali sorumluluk sigortası kapsamında davanın ihbar olunduğunu, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin... E.sayılı dosyasından, dava dışı borçlu işveren... San.ve Tic. A.Ş.'ne karşı girişilen icra takibi sonuçsuz kaldığını, işbu Kayseri Genel İcra Dairesi'nin... E.sayılı dosyasından, davalı ...Sigorta A.Ş.'ye karşı 1.haciz ihbarnamesi gönderilmiş ise de, davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından 1.haciz ihbarnamesine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, müvekkilinin dava dışı işverene ait iş yerinde geçirdiği iş kazası nedeniyle davalı sigorta şirketinin poliçe limitiyle sorumlu olduğu miktar 200.000,00 TL olduğunu, işbu miktar hak sahiplerinin talep edebileceği tazminat asıl alacağı için geçerli olup, tazminat fer'ilerinin bu limit kapsamında olmadığı Yargıtay içtihatlarıyla da sabittir. Arabuluculuk kapsamında Kayseri Arabuluculuk Bürosu'na ...nolu dosyasından davalı aleyhine yargılamaya konu arabuluculuk başvurusu yapıldığını, yapılan müzakerelerde tarafların anlaşamaması üzerine arabuluculuk son tutanağı düzenlenerek arabuluculuk sürecine son verildiğini, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin... E.sayılı dosyası ile Kayseri 2.İş Mahkemesi'nin... E., ... K.sayılı dosyalarıyla tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik davalı sigorta şirketinin işveren mali sorumluluk sigorta poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğu 200.000,00 TL Maddi tazminat alacağımızın iş kazası tarihi olan 18/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, " yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; " öncelikli olarak mezkur kazanın iş kazası olup olmadığının tespiti gerektiğini, kabul anlamında olmamakla, aksi halde talepler teminat dışı olacağını, mahkeme tarafından öncelikle bunun tespitini talep ettiklerini, davacı taraf dava ile ilgili delilleri müvekkili şirkete tebliğ etmesi gerektiğini, davacı tarafın dava ile ilgili delillerini tebliğ ettirmek zorunda olduğunu fakat davacı tarafın bu zorunluluğu yerine getirmediğini, bu sebeple de davaya ancak vakıf oldukları bilgiler çerçevesinde cevap verebildiklerini, davadan önce müvekkili şirkete uygun bir başvuru yapılmadığını, zarar görenlerin dava açmadan önce ilgili sigorta şirketine söz konusu zararla ilgili başvuru yapması gerektiğini, ancak davacı tarafça öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmadığını, her ne kadar sigortalısına açılmış olan davada ihbar olunan konumunda bulunmuş iseler de o dosyanın taraflarına tebliğ edilmesi gerektiğini, başvuru şartının sağlandığı anamına gelmemekte olup, davanın başvuru yokluğundan reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, sigortalıya ait işyeri müvekkili sigorta şirketi nezdinde 03.07.2018- 03.07.2019 tarihleri arasında 59947936/0 sayılı geniş kapsamlı yangın katılım sigorta poliçesi ve zeyilnameleri ile sigortalı bulunduğunu, davanın kabülü anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin sorumluluğunun işveren mali mesuliyet teminatı kapsamında poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi ile işverenin işçilere karşı hukuki sorumluluğu teminat altına alındığından öncelikle; davacının sigortalısına göre bordrolu ve sigortalı çalışan işçi olduklarının belirlenmesi gerektiğini, sigortalısının iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının getirdiği tedbirleri almadığı davacının da kabulünde olduğunu, bu nedenle poliçe özel şartlarında yer alan ''sigortalının faaliyetleri esnasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının gerektirdiği önlemlerinin alınması şartıyla teminat geçerlidir.'' klozu gereğince davacının taleplerinin reddi gerektiğini, davacının maluliyeti ile kaza arasında illiyet bağının tespitini ve maluliyet oranının tespiti mevzuata göre maluliyet raporu tanzime tek yetkili İstanbul Adli Tıp Kurumu Üçüncü İhtisas Kuruluna sevk edilerek maluliyet raporu alınmasını talep ettiklerini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla; sigorta poliçesinde yazılı teminat tutarı, maluliyet halinde doğrudan doğruya hak sahiplerine ödenemeyeceğini, davacıların mali ve içtimai durum araştırması yapılmasını, maluliyet sebebiyle uğranılan zarar talebinde; öncelikle davacının bu kaza nedeni ile malul kaldığını, bu maluliyet sebebiyle meslekte kazanma güç kaybını ve bu kayıp nedeni ile uğradığı zararı ispat etmesi gerektiğini, bunun için davacının mesleği, maluliyetten önceki ve sonraki gelir durumu ve tazminata etki edecek diğer faktörler tespit edilerek bilirkişi raporu alınmasını, davacı tarafın, sigortalısının kusurunu ve zararını usulen ispat etmesini, sigortalısının kusuru konusunda ceza davası bekletici mesele yapılmasını, poliçede yazılı teminat tutarının doğrudan davacıya ödenmeyeceğini, davacıların kaza sebebiyle uğradıkları gerçek zararın tespiti gerektiğini, davacı tarafın zararını ispat etmesini, ayrıca sigortalısının kaza sebebiyle kusuru tespit edilmesini, ceza davasının sonucu bekletici mesele yapılmasını, kusur ve davacının zararı konularında bilirkişi tetkikatı yapılmasını ve bilirkişi raporlarının taraflarına tebliğini talep ettiklerini, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçede yazılı şartlarda ve limitle sınırlı olduğunu, ayrıca var ise Sgk’nın ödemiş olduğu tüm giderlerin, tazminattan düşülmesi gerektiğini, sigortalısının kaza sebebiyle kusurunun tespit edilmesini, varsa ceza davasının sonucu bekletici mesele yapılmasını, kusur ve davacının zararı konularında bilirkişi tetkikatı yapılmasını ve bilirkişi raporlarının tebliğini talep ettiklerini, ayrıca bu dava neticesinde davacının sigortalı davalından zararını tahsil edip etmediği ve mükerrer olarak talepte bulunup bulunmadığı bilinmediğini, bu sebeple diğer davalı sigortalının tazminatı ödeyip ödemediğini bilinmesi zaruriyeti bulunduğunu, davacı tarafın iş kazasını, iş kazası sebebi ile meydana gelen zararı ve zarar tutarının, bu zarardan müvekkilinin düzenlediği poliçe sebebi ile sorumlu olduğunu, zararının işverence karşılanmadığını, ispat etmesi gerektiğini, davanın kabülü anlamına gelmemekle birlikte, davacının kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubu gerektiğini, davacıların bağlı bulunduğu sosyal güvenlik kurumunun tespit edilerek, mükerrer ödemeyi ve haksız zenginleşmeyi önlemek için kurum tarafından davacıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ile maluliyet nedeni ile bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin sorulmasını, müvekkili şirketin ihbar edilen olup, davalı taraf olmadığından haklarında doğrudan hüküm kurulmamasına " yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Mahkememizce bozma kararı öncesi toplanan deliller;
Kayseri 2. İş mahkemesinin... Esas ... Karar sayılı dosyası fiziki olarak dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı ...Sigorta A.Ş.' ye yazılan müzekkereye cevap verildiği görülmüştür.
Mahkememizce evvelce yapılan yargılama sonunda 06/03/2025 tarih ve ... Esas... Karar sayılı gerekçeli karar ile;
"1-Davacının davasının reddine, " kararı verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesi'nin 04/12/2025 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile;
"Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile,
1-Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 06/03/2025 tarih ve ... Esas ve... Karar sayılı kararının HMK' nın 353/1-a,6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri GÖNDERİLMESİNE,"" karar verilmiştir.
İade edilen dosya mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra 2 iş güvenliği uzmanı ve 1 nitelikli hesap uzmanına bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyetinin 03/03/2026 tarihli raporunda özetle;
Bu raporun OLAY bölümünde bu davaya esas teşkil eden, olay ve olayın meydana geliş şekli dosya muhteviyatından faydalanılarak açıklanmıştır. Bu davanın ortaya çıkmasına sebep olan olayın meydana gelişi ile ilgili olarak ihlal edilen yasal hükümler maddeler halinde yukarıda verilmiştir.
Raporun 2. maddesinde yer alan hükümlerde belirtildiği üzere; şahsi güvenliğini sağlamak bakımından dikkatsiz ve tedbirsiz davranan, mesleki öngörme, yetenek ve tecrübesini çalışma hayatına yansıtmayan, ÖZELLİKLE gerekli güvenlik tedbirleri alınmamış ya da devre dışı bırakılmış makinada eli ile parçaya destek vererek hatalı bir çalışma şekli izleyen ve makinada gerekli güvenlik tedbirleri alınmamışsa da, söz konusu tehlikelere karşı çalışmaktan kaçınma hakkını kullanmayan kazazede ...’ ın meydana gelen bu kazada % 10 (Yüzde On) oranında kusurlu olduğu,
Raporun 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10. ve 11. maddelerinde belirtildiği üzere; işyerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda aktif ve yeterli bir iş organizasyonunu sağlayamayan, kazaya konu MP 70R marka ebatlama makinasında operasyon kısmına erişimi engelleyici yeterli önlemi almayan, makinede tehlikeli ve güvensiz çalışma durumunu çalışanların inisiyatifine bırakan, makinenin güvensiz şekilde çalışmasına izin veren ve kazada olduğu gibi bilinçsiz müdahalelerde çalışanın el ve el parmaklarını gözleyerek makinenin durmasını sağlayacak fotosel, ışın bariyeri vb. güvenlik tertibatı ile hareketli kızak, tabla bölgelerinde el sıkışmasını önleyecek mekanik bariyerler ve operatör elinin testere hattına girmesini engelleyecek mesafe sınırlayıcı sistem yapmayan, çalışanlara “Temel İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi” vermeyen, kazanın meydana geldiği makinanın periyodik bakımlarını yapmayan/yaptırmayan ve kayıt altına almayan, çalıştırdığı işçilere yaptıkları işe uygun İşe Giriş Sağlık Raporu ve Mesleki Eğitim Belgesi aldırmayan, çalışanlara kullanmış olduğu makinaların kullanım ve bakımına yönelik talimatlar hazırlamayan ve ilgili kişilere tebliğ etmeyen, sadece yaptıkları işi öğretmek ile yetinmeyip öğretilmiş olan güvenlik tedbirlerinin çalışma esnasında uygulanmasını yeterince sağlamayan ve bunu uygun bir denetim mekanizması kurarak aktif şekilde denetlemeyen, çalışanlarının özlük dosyalarını eksik hazırlayan, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yeterince sağlamayan İşveren firma... San. ve Tic. A.Ş.’ nin meydana gelen bu kazada % 90 (Yüzde Doksan) oranında kusurlu olduğu,
Dosya içeriğindeki mevcut belge bilgilere göre yukarıda yapılan değerlendirmeler dâhilinde dosyaya bulunan Kayseri 2.İş Mahkemesine sunulan 11.01.2021 tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda” belirtilen kusur oranlarına BİLİRKİŞİ HEYETİMİZCE DE İŞTİRAK EDİLDİĞİ,
Sigorta Poliçesi kapsamında İşveren mali mesuliyet liimitinin, şahıs başına 200.000,00 TL, kaza başına ise 600.000,00 TL olduğu, İşveren mali mesuliyet sigortası teminat kapsamı, özel şartları ve muafiyetleri madde başlığı altında "Sigortalının faaliyetleri esnasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının gerektirdiği önlemlerinin alınması şartıyla teminat geçerlidir." şeklinde ifade yer aldığı, değerlendirilmiştir.
Sigorta poliçesinde yer alan "Sigortalının faaliyetleri esnasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının gerektirdiği önlemlerinin alınması şartıyla teminat geçerlidir." şeklindeki madde doğrultusunda işverenin gerekli önlemleri almadığı dikkate alındığında davacının tazminat taleplerinin teminat dahilinde olmayacağı, aksi yöndeki Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/10367 E., 2022/5129 K. Sayılı ilamında ise görüleceği üzere özel şartların genel şartlara aykırı olmadığı sürece geçerli olacağı değerlendirilmiş olup bu durumda sigortanın, işverenin kusuruyla verdiği zararları teminat altına alma temel amacını ortadan kaldırdığı belirtilmiştir. Belirtilen hususlar dikkate alındığında ise davacının tazminat taleplerinin teminat dahilinde olacağı değerlendirilmektedir. Değinilen hususlar doğrultusunda davacı tarafından talep edilen tazminat tutarlarının teminat dahilinde olup olmadığı hususlarında takdir mahkemeye aittir.
Maddi Tazminat Hesabına İlişkin ise; davacının maddi tazminata hak kazandığı ihtimali doğrultusunda ise heyetimiz tarafından Kayseri 2.İş Mahkemesinin 14.04.2022 tarih ve ... sayılı dosyasındaki kusur oranlarına iştirak edildiği dikkate alındığında anılan dosyada yapılan" 3.274,42-TL geçici iş göremezlik zararının bulunduğu, 210.229,22-TL sürekli iş göremezlik (malûliyet) zararının bulunduğu, toplam geçici ve sürekli iş göremezlik zararının ise 213.503,64-TL olduğu tespit edilmiştir."
şeklindeki tazminat hesabında bir değişiklik olmayacağı değerlendirilmiştir.
Mevcut belge ve bilgilere göre başkaca kişi veya kişilerin kusurlu olmadıkları, görüş ve kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı taraf vekillerinin beyan/itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Mahkememizce istinaf karar ilamı doğrultusunda 2 iş güvenliği uzmanına dosya tevdi edilmiş olsa da iş mahkemesi dosyasının incelenmesinde iş mahkemesi dosyasında rapor düzenleyen İş güvenliği uzmanları ile mahkememiz dosyasındakilerin aynı olduğu bu hali ile hükme esas alınamayacağı anlaşılmakla dpsuyanın önceki rapor hazırlayan iş güvenliği uzmanları dışında başka 2 iş güvenliği uzmanı ile önceki rapor hazırlayan nitelikli hesapma uzmanı bilirkişiye tevdi ile; Bilirkişilerden istinaf karar ilamı doğrultusunda; olayda taraflar arasındaki sigorta poliçesi özel hükümlerinin (muafiyet koşulunun/ klozunun) gerçekleşip gerçekleşmediği, davacı yanca tazminat talep edilip edilemeyeceği, talep edebilecekse miktarının ne kadar olduğu hususlarında bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyetinin 10/06/2026 tarihli raporunda özetle;
Yapılan tetkik, tespit ve değerlendirmeler sonrası;
- Kaza olayı, 5510 sayılı SGK Kanununun 13. maddesine göre iş kazasıdır.
- Dava dışı işveren... San. ve Tic. A.Ş. unvanlı iş yerinin; Somut olayda kullanılan ebatlama makinesinin tehlike bölgesine izinsiz girişleri engellemek maksadı ile makine üzerinde bulunması gereken güvenlik tedbirlerinin çalışmasını sağlamadığı ve bu hali ile çalışılmasına müsaade ettiği, Ayrıca; işverenin yasal mevzuat hükümlerine göre işyerine yeni kurulan ebatlama makinesinin periyodik muayenesini ve bakımlarını yaptırmadığı, kazazedeye; ebatlama makinesinin güvenli kullanımı ve tehlikeleri hakkında bilgilendirme ile söz konusu makinenin kullanımı sırasında dikkat etmesi gerektiği kullanım şekilleri hakkında talimatları tebliğ etmediği, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermediği, ebatlama makinesi hakkında iş başı ve oryantasyon eğitimi vermediği, söz konusu makinenin kullanımı konusunda tecrübesiz ve eğitimsiz olan kazazedenin mesleki eğitim belgesi almasını sağlamadığı ve sadece dikkate dayalı güvenlik modeline göre çalışmasına müsaade ettiği, iş yerinde; iş yeri profesyonellerini çalıştırmadığı ve iş yerinde gerekli denetimleri sağlayamadığı tespit edildiğinden yaşanan kaza olayında %90 oranında kusurunun bulunduğu anlaşılmaktadır.
-Kazalı ...’ın; kaza tarihinde 45 yaşında olduğu, söz konusu ebatlama makinesinde iki gündür çalıştığı, ancak; yaşı ve çalışma geçmişi incelendiğinde iş tecrübesinin bulunması sebebi ile tehlikeleri öngörme yetisinin de gelişmiş olmasının beklendiği, söz konusu ebatlama makinesi üzerinde olması gereken güvenlik tedbirlerinin de bulunmadığını bilerek operasyon bölgesine elini sokması durumunda tehlikeli olabileceğini düşünerek hareket etmesinin beklendiği dolayısı ile tecrübesini kullanarak söz konusu makineyi kullanırken gerekli dikkat ve özeni göstermediği ve ebatlama makinesini kullanmak için işvereninden olması gereken güvenlik tedbirlerini almasını talep etmediği tespit edildiğinden yaşanan kaza olayında %10 oranında kusurunun bulunduğu anlaşılmaktadır.
Poliçe Kapsamında İnceleme ve Değerlendirmeler;
... numaralı poliçede;
-Sigorta başlangıç ve bitiş tarihlerinin 03.07.2018- 03.07.2019 tarihleri olduğu,
-Sigortalının unvanının SGrup Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğu,
-İşveren mali mesuliyet liimitinin, şahıs başına 200.000,00 TL, kaza başına ise 600.000,00 TL olduğu,
-İşveren mali mesuliyet sigortası teminat kapsamı, özel şartları ve muafiyetleri madde başlığı altında "Sigortalının faaliyetleri esnasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının gerektirdiği önlemlerinin alınması şartıyla teminat geçerlidir." şeklinde ifade yer aldığı, görülmüştür.
Heyette yer alan İş sağlığı ve güvenliği uzmanı tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda "Dava dışı işveren... San. ve Tic. A.Ş. unvanlı iş yerinin; Somut olayda kullanılan ebatlama makinesinin tehlike bölgesine izinsiz girişleri engellemek maksadı ile makine üzerinde bulunması gereken güvenlik tedbirlerinin çalışmasını sağlamadığı ve bu hali ile çalışılmasına müsaade ettiği, Ayrıca; işverenin yasal mevzuat hükümlerine göre işyerine yeni kurulan ebatlama makinesinin periyodik muayenesini ve bakımlarını yaptırmadığı, kazazedeye; ebatlama makinesinin güvenli kullanımı ve tehlikeleri hakkında bilgilendirme ile söz konusu makinenin kullanımı sırasında dikkat etmesi gerektiği kullanım şekilleri hakkında talimatları tebliğ etmediği, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermediği, ebatlama makinesi hakkında iş başı ve oryantasyon eğitimi vermediği, söz konusu makinenin kullanımı konusunda tecrübesiz ve eğitimsiz olan kazazedenin mesleki eğitim belgesi almasını sağlamadığı ve sadece dikkate dayalı güvenlik modeline göre çalışmasına müsaade ettiği, iş yerinde; iş yeri profesyonellerini çalıştırmadığı ve iş yerinde gerekli denetimleri sağlayamadığı tespit edildiğinden yaşanan kaza olayında %90 oranında kusurunun bulunduğu anlaşılmaktadır. Kazalı ...’ın; kaza tarihinde 45 yaşında olduğu, söz konusu ebatlama makinesinde iki gündür çalıştığı, ancak; yaşı ve çalışma geçmişi incelendiğinde iş tecrübesinin bulunması sebebi ile tehlikeleri öngörme yetisinin de gelişmiş olmasının beklendiği, söz konusu ebatlama makinesi üzerinde olması gereken güvenlik tedbirlerinin de bulunmadığını bilerek operasyon bölgesine elini sokması durumunda tehlikeli olabileceğini düşünerek hareket etmesinin beklendiği dolayısı ile tecrübesini kullanarak söz konusu makineyi kullanırken gerekli dikkat ve özeni göstermediği ve ebatlama makinesini kullanmak için işvereninden olması gereken güvenlik tedbirlerini almasını talep etmediği tespit edildiğinden yaşanan kaza olayında %10 oranında kusurunun bulunduğu anlaşılmaktadır." şeklindeki tespitler doğrultusunda işverenin gerekli önlemleri almadığı bu kapsamda asli kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
Somut olayda iki ihtimal üzerinde durulacaktır;
1-Bu değerlendirmeler çerçevesinde sigorta poliçesinde yer alan "Sigortalının faaliyetleri esnasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının gerektirdiği önlemlerinin alınması şartıyla teminat geçerlidir." şeklindeki madde doğrultusunda işverenin gerekli önlemleri almadığı dikkate alındığında davacının tazminat taleplerinin teminat dahilinde olmayacağı değerlendirilecektir.
2-Ancak aksi yöndeki Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/10367 E., 2022/5129 K. Sayılı ilamında ise görüleceği üzere özel şartların genel şartlara aykırı olmadığı sürece geçerli olacağı değerlendirilmiş olup bu durumda sigortanın, işverenin kusuruyla verdiği zararları teminat altına alma temel amacını ortadan kaldırdığı belirtilmiştir. Belirtilen hususlar dikkate alındığında ise davacının tazminat taleplerinin teminat dahilinde olacağı değerlendirilmektedir.
Değinilen hususlar doğrultusunda; 03.03.2026 tarihli Bilirkişi Raporunda yer alan görüşlerimizin değişmediğini beyan ederiz, davacı tarafından talep edilen tazminat tutarlarının teminat dahilinde olup olmadığı hususlarında ise takdir mahkemeye aittir.
Dosya içerisinde yer alan 03.03.2026 tarihli bilirkişi raporu ile Kayseri 2. İş Mahkemesi için hazırlanan bilirkişi raporuna İştirak ettiğimizi belirtir havii raporumuzdur. kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı taraf vekillerinin beyan/itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava geniş kapsamlı yangın paket katılım sigorta poliçesine dayalı olarak davacının geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle davalıdan tazminat istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1507 nci maddesinde; “Kaza sigortası, belli bir prim karşılığında, sigortalının uğrayacağı kaza sonucu ölüm, geçici veya sürekli sakatlık ya da işgöremezlik hâlleri için sigorta teminatı sağlar. Ölüm, ani olarak veya kaza tarihinden itibaren en çok bir yıl içinde gerçekleşmiş ise sigorta bedeli sigorta ettirene yahut onun tarafından belirlenmiş kişiye; geçici ve sürekli sakatlık veya işgöremezlik hâllerinde ise sigortalıya ödenir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.
Anılan hükümden de yola çıkılarak kapsamlı bir tanım yapılacak olursa kaza sigortası sözleşmesi; sigorta ettirenin prim ödemesi karşılığında, sigortacının riziko şahsının kaza sonucunda ölümüne yahut sağlığında meydana gelecek zedelenmeler ile bunların doğurabileceği tedavi giderlerine karşı sigorta himayesi sağladığı sigorta sözleşmesi türüdür. Riziko şahsı ise "rizikonun üzerinde gerçekleştiği kişi" olarak tanımlanır ve sigorta ettirenden farklı bir kişidir. (Evrim Akgün, Ferdi Kaza Sigortası Sözleşmesi, İstanbul, 2017, s. 12).
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun sorumluluk sigortalarında sözleşmenin konusu ve kapsamını düzenleyen 1473 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında "Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder." hükmü düzenlenmiştir.
Sigorta poliçesi kapsamında İşveren Mali Mesulyet sigortası teminatı bulunduğu, Poliçenin 30. ve 31 sayfasından yazılı '' İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Teminat Kapsamı, Özel Şartları ve Muafiyetleri'' başlıklı maddesinde, ''sigortalının faaliyetleri esnasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının gerektirdiği önlemlerinin alınması şartıyla teminat geçerlidir.'' şartının bulunduğu,
Davacı tarafından dava dışı işveren sigortalı aleyhine Kayseri 2. İş Mahkemesinin... E.... K. Sayılı ilamı dosyada dava açıldıktan sonra 16/10/2019 tarihli tebligat ile davalı ... Sigortaya ihbarının yapıldığı, mahkemece maddi tazminat yönünden davanın kabul edildiği anılan mahkeme kararının Kayseri Genel İcra Dairesinin... E. Sayılı dosyasında takibe konulduğu ancak tahsilat yapılamadığı anlaşılmıştır
Tüm dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde; Davacı işçinin dava dışı sigortalı işveren ... San. Ve Tic. AŞ'de çalışmakta iken 25/10/2018 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazasında yaralandığı, uğradığı zararların poliçe kapsamında davalıdan tahsili için iş bu davanın açıldığı, mahkememizce istinaf karar ilamı doğrultusunda alınan raporda davacının iş mahkemesi dosyasında alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere 3.274,42 TL geçici iş göremezlik, 210.229,22 TL sürekli iş göremezlik zararının bulunduğunun tespit edildiği davalı sigorta şirketi poliçe limitinin 200.000 TL olduğu anlaşılmıştır.
Davacının geçirdiği kazanın iş kazası olduğu, davacının sigoortalı işveren çalışanı olduğu, kazanın meydana geldiği adresin riziko adresi ile aynı olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı tarafça poliçede işveren mali mesuliyet teminat şartlarının belirtildiği, poliçede ''sigortalının faaliyetleri esnasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının gerektirdiği önlenmlerin alınması şartıyla teminatın geçerli olduğunun'' belirtilmiş olduğu, davalı olan sigortalının iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almadığı bu nedenle meydana gelen zarardan poliçe kapsamında sorumluluğun bulunmadığı iddia edilmiş olsa da işveren mali sorumluluk sigortası genel şartlarında bu yönde bir şartın yer almadığı, özel şartların ancak genel şartlara aykırı olmadığı sürece geçerli olabileceği, poliçede yer alan söz konusu bu şartın sigorta hukuku temel mantığına aykırı geçersiz şart olduğu (aynı yönde bkz. Yargıtay 4. HD. 2021/10367 E. 2022/5129 K. Sayılı ilamı )anlaşılmış davanın kabulü ile poliçe limiti olan 200.000 TL'nin (Kayseri 2. İş mahkemesinin... E.... K. Sayılı ilamı ve Kayseri Genel İcra Dairesinin... E. Sayılı dosyası ile tahsilde terekkür olmamak kaydıyla) ihbar tarihi olan 16/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın kabulü ile; 200.000,00-TL maddi tazminatın (Kayseri 2. İş mahkemesinin... E.... K. Sayılı ilamı ve Kayseri Genel İcra Dairesinin... E. Sayılı dosyası ile tahsilde terekkür olmamak kaydıyla) ihbar tarihi olan 16/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 13.662,00-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 683,10-TL 'nin mahsubu ile eksik 12.978,90-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 683,10-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.110,70-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri, istinaf kanun yoluna başvuru harcı olmak üzere toplam 27.245,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
9-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. ...
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır