Bursa Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi tarafından, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında ayıplı araç tamiri ve ticari defterlerin incelenmemesi iddialarına ilişkin ilk derece kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak iddiasıyla başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasıyla ilgilidir; davalı, davacının ayıplı hizmet verdiğini ve bu nedenle borcun olmadığını, hatta iade faturası düzenlediğini savunurken, ilk derece mahkemesi, bilirkişi raporuna dayanarak davalının defterlerinin ibraz edilmemesi nedeniyle davayı kısmen kabul etmiş ve icra inkar tazminatına hükmetmiş, davalı ise defterlerin incelenmemesi ve ayıplı hizmet iddiasının değerlendirilmemesi gerektiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.
T.C. BURSA BAM .. HUKUK DAİRESİ
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ./. KARAR NO : ./.T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ././.NUMARASI : ./. Esas - ./....kararDAVACI : ... N. VEKİLİ : Av. ... - [16961-69887-92185] UETSDAVALI : ... VEKİLİ : Av. ... - [16898-98349-12998] UETSDAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ : 17/04/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 17/04/2025Bursa .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ././. tarih, ./. Esas ve ./. Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;TALEP :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının müvekkile olan borcuna karşılık Bursa .. İcra Müdürlüğü ./. E. Numaralı icra takibi açılmış olup borçluya Örnek 7 Ödeme Emri tebliğ edildiğini, tebliğden itibaren borçlu vekili tarafından bu borca ve ferilerine ilişkin ödeme emrine itiraz edildiğini, borçlu vekilinin itiraz dilekçesinde, ödeme emrine eklenen gerçek alışverişe dayalı faturalar mevcut olmasına rağmen, cari hesaba ilişkin müvekkillerinin borcu bulunmadığına dair itiraz beyanında bulunduğunu, yapılan bu itirazın gerçeğe aykırı ve haksız olduğunu, söz konusu faturaların gerçek bir alışverişe dayalı ilişki neticesinde kesilmiş olduğunu, tarafların ticari defterleri incelendiğinde bu hususun ortaya çıkacağını, açıklanan nedenlerle Bursa .. İcra Müdürlüğü ./. E. sayılı dosyasında yapılan takibe itirazın iptali ile takibin devamına, borçlu aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait . . ..plaka sayılı aracın hasarlanarak davacı şirkete ait servise tamir edilmek üzere teslim edildiğini, aracın şanzımanı ve debriyaj sistemi vb. hasarının tamir edildiği bildirilerek araç davalı şirkete teslim edildiğini, ancak aracın aynı gün içerisinde İzmir'e getirilirken arızalanması nedeniyle aracın yeniden tamir edilmek zorunda kalındığını, davacı şirketin aracı hiç bir şekilde tamir etmediğini ve ayıplı servis hizmeti verdiğini, davacı tarafından düzenlenen faturaya konu tamir işlemlerinin esasen yapılmadığını, aracın bu nedenle tekrar tekrar arızalandığını, bu nedenle davacı tarafından düzenlenen faturaya itiraz edilerek 01/09/2019 tarihli 014501 numaralı iade fatura tebliğ edildiğini, belirterek davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın, davacı tarafça, davalı aleyhine cari hesap alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi talebine ilişkin olduğu, SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen 23/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda davacının davalıdan (27/01/2020) takip tarihi itibariyle 17.700,00 TL alacak bakiyesi görüldüğünün bildirildiğini, (davalı tarafın defter inceleme gün ve saatinde ticari defterlerini hazır etmediği hususu dikkate alınarak) SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda davaya konu edilen hususlar, gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklandığı, raporun mahkemece hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak, "1-Davanın kısmen kabulüne; buna göre davalının Bursa .. İcra Dairesi’nin ./. Esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 17.700,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-İİK'nın 67 maddesi gereğince icra inkar tazminatının koşulları oluştuğundan asıl alacağın %20'si olan 3.540,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine," karar verilmiştir.Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkilin defterleri incelenmeden hüküm kurulduğunu, defter incelemesinin Mayıs ayında yapılan kapanma sürecinde denk gelmesi nedeniyle giderin davalıca karşılanmasına da hazır olduğunun belirtildiğini davalı tarafın defterlerini iddia edildiği şekilde ibrazdan kaçınmadığını, yalnızca süresi içerisinde hazır edilemediğini, davacı servisine tamir için teslim edilen davalı şirkete ait 35 KPS 71 plaka sayılı aracın şanzımanı ve debriyaj sistemi vb. hasarının tamir edildiği bildirilerek araç davalı şirkete teslim edilmiş ise de aracın aynı gün içerisinde İzmir'e getirilirken arızalandığını ve yeniden tamir edilmek zorunda kalındığını, davacı şirketin aracı hiç bir şekilde tamir etmediğini, ayıplı servis hizmeti verdiğini, davacı tarafından düzenlenen faturaya konu tamir işlemlerinin esasen yapılmadığını, faturaya itiraz ettiklerini ve 01/09/2019 tarihli 014501 numaralı iade faturasının tebliğ edildiğini, davalı defterleri incelenmediğinden bunun da değerlendirilmediğini, kararın kaldırılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davalının defterlerinin incelenmesi için İzmir'e talimat yazıldığı, SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen 02/06/2021 tarihli Bilirkişi Raporunda da davalının defterlerini bilirkişiye inceletmekten kaçındığı, defterler için bildirilen adresin kilitli olduğu ve bilirkişinin telefonlarının cevapsız bırakıldığını, mahkemece defterlerin ibraz edilmediği ya da yerlerinin bildirilmediği takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacağının ihtarı yapılmasına rağmen davalının Ticari Defterlerini incelemeye hazır bulundurmaması sonrasında defterlerinin incelenmediğinden bahisle istinaf kanun yoluna başvurmasında iyi niyet bulunmadığını, mahkemece iade faturasının tebliğ edilmediği ve tek yanlı düzenlendiği hususunun çekişmesiz şekilde ortaya konduğunu, belirterek davalı tarafın İstinaf başvurusunun reddine, karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dava,cari hesap alacağına dayalı icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulü ve kısmen reddine karar verilmiş olup, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Bursa .. İcra Müdürlüğü'nün ./. E. Sayılı dosyasında davacı tarafça davalı borçlu aleyhine 18.600,00 TL cari hesap alacağına dayalı ilamsız icra takibi yapıldığı, davalı borçlu tarafından yetkiye, borca ve ferilerine itiraz edildiği ve bu suretle takibin durduğu anlaşılmaktadır.Mahkemece davacı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere "dava dosyasında davacı taraf ... . Gıda Madencilik Otomativ Ltd. Şti. olarak geçtiği ancak dava konusu faturada firma isminin . .- . . olduğu, davalı tarafın dava dosyasına sunmuş olduğu 01/09/2019 tarihli A 014501 nolu 17.700,00 TL tutarlı . . . adına kesilmiş iade faturasının davacı . . - . . defter ve bağlı kayıtlarında bulunmadığı, iade faturasının tebliği ile ilgili dosyaya bilgi sunulmadığı," tespit edilmiş buna göre incelemenin ....'a ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapıldığı belirtilmiştir.Ticaret Sicil Müdürlüğünün yazısı ile .. . şahıs firmasının kaydının devam ettiği ve faaliyet konusunun Ağır vasıta bakım onarım olduğu, . . . . Gıda Madencilik Otomativ Ltd. Şti.'nin kurucu ortağı olduğu 27/05/2019 tarihli genel kurul toplantısı ile hisselerini devir ederek şirket ortaklığından ayrıldığı, davacı şirketin tek ortaklı olduğu ve yetkilisinin Müjgen Fidan olduğu anlaşılmıştır.Buna göre icra takibinin cari hesaba ilişkin alacağın tahsiline yönelik olduğu, takibinde . . .. Nakliye Gıda Madencilik Otomativ Ltd. Şti. tarafından yapıldığı gözetilerek bilirkişi tarafından davacı şirket defterleri inceleme yapılması gerekirken, bilirkişi incelemesine konu edilen fatura ve o fatura tarihi itibariyle davacı şirket ortaklığından ayrılan . . şahıs firmasının ticari defterleri incelenerek karar verilmesi isabetsiz olmuştur.Buna göre takip cari hesaba dayalı olarak açılmış ise de davaya konu edilen fatura dava dışı Abdülkerim Mars tarafından düzenlenen faturadır. Bu nedenle öncelikle davacının aktif husumet ehliyetinin incelenmesi, davacı şirketin yetkilisi isticvap edilerek fatura düzenleyen şahıs şirketi ile ilgili hususun aydınlatılması ve beyana göre davacı şirketin defterleri üzerinde inceleme yapılarak alacağın varlığı ve aktif husumetin değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.Kabule göre de; davalı defterlerinin incelenmediğini, davalının ibrazdan kaçınmadığını sadece süresi içinde ibraz edilemediğini ileri sürmüş olup, davalının defterlerinin incelenmesi için Karşıyaka Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı, davalı şirkete vekiline "bilirkişi incelemesine esas davaya konu defter, kayıt ve belgeleri ibraz etmeniz veya yerini bildirmeniz, ibraz etmedğiniz veya yerini bildirmediğiniz takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacağınız hususu ihtar ve tebliğ olunur." şerhli tensip zaptının tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından beyan dilekçesi ile defter ve kayıtların bulunduğu adres bildirilerek yerinde inceleme talep edildiği, bilirkişi tarafından davalı vekili ve davalı muhasebecisi ile iletişime geçildiği ve bildirilen adrese gidildiği ancak adreste kapının kapalı olduğu, defterlerin kendisine sunulmadığını ve üzerinde inceleme yapamadığını bildirdiği, görülmektedir.6100 sayılı HMK'nın "Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Olması" başlıklı 222 maddesinde;(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz (Ek cümle: 22/07/2020 - 7251 S.K./23. md) Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." hükmü yer almakta olup, söz konusu yasa maddesinde 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 23. maddesi ile yapılan değişiklik sonrası usulüne uygun tutulan ticari defter ve kayıtların sahibi lehine delil olabilmesini sağlayan koşullar arasında karşı tarafın ticari defterlerin ibraz edilmemesi hali de yasaya eklenmiştir. Ancak söz konusu ibrazdan kaçınma halinin kabulü için hangi yıllara ait, hangi ticari defter ve kayıtların incelemeye esas olmak üzere ibrazının istenildiğinin, ibraz etmemesinin yukarıda belirtilen hukuki sonuçları doğuracak olduğunun tarafa bildirilmesi gerekir.Somut olayda; talimat mahkemesince davalı vekiline ticari defter ve kayıtlarının ibrazı hususunda talimat tensip zaptı tebliğ edilmiş ise de; ihtarın usulüne uygun olmadığı, hangi yıllara ait, hangi ticari defter ve kayıtların incelemeye esas olmak üzere ibrazının istenildiğinin, ibraz etmemesinin yukarıda belirtilen hukuki sonuçları doğuracağının ihtarda yer almadığı, buna göre davalının ibrazdan kaçındığı ve usulüne uygun tutulan davacı ticari defter ve kayıtlarının esas alınabileceğine dair yasal koşulun gerçekleşmediği dolayısıyla yerel mahkeme kararının yasaya aykırı olduğu değerlendirilmiştir.Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesi karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; Bursa .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ././. tarih, ./. . ve ./. Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 3-Davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istek halinde yatırana iadesine,4-Davalı tarafından Bursa .. İcra Dairesinin .. Esas, ././. tarihli mehil vesikasında düzenlenen nakit 35.973,15 TL tutarlı teminat mektubunun sunan tarafa iadesine, 5-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından verilecek olan esas kararda dikkate alınmasına, 6-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. 17/04/2025 ...Başkan...¸e-imzalıdır . .Üye... ¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır ...Katip... ¸e-imzalıdır