izmir bölge adliye mahkemesi 17. hukuk dairesinin, 2.000.000 tl bedelli çekin devir ve ödenmesini engelleme talepli ihtiyati tedbir başvurusu reddine ilişkin istinaf kararı.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin, 2.000.000 TL bedelli çekin devir ve ödenmesini engelleme talepli ihtiyati tedbir başvurusu reddine ilişkin istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, bir ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin yerel mahkeme kararının istinaf incelemesini konu almakta olup, davacı vekili, davalı şirket ile yapılan taşınmaz alım satım ve araç takası sözleşmesine istinaden verilen 2.000.000 TL bedelli çekin üçüncü kişilere devrinin ve ödenmesinin engellenmesi amacıyla tedbir talebinde bulunmuş, ancak mahkeme yaklaşık ispat şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle talebi reddetmiştir; istinaf başvurusu ise yaklaşık ispatın varlığını ve telafisi imkansız zararları vurgulayarak kararın kaldırılmasını ve çek üzerine tedbir konulmasını talep etmektedir.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/997

KARAR NO : 2026/1602

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/04/2026

NUMARASI : 2026/111 D.İş Esas 2026/112 D.İş Karar

DAVA : İHTİYATİ TEDBİR

KARAR TARİHİ : 25/06/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/06/2026

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/111 D.İş Esas 2026/112 D.İş Karar sayılı dava dosyasından yapılan yargılama sonucunda ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı ihtiyati tedbir isteyen vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: İhtiyati tedbir isteyen alacaklı vekili tarafından 13/04/2026 tarihli dilekçesi özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasında İzmir Bornova ve çiğli ilçelerinde bulunan toplam 9 adet bağımsız bölüm alacaklıya satışı, bunun karşılığında da davacı tarafından araç takası ve nakit ödeme yapılması hususlarında sözleşme yapıldığını, bu sözleşme bedeline mahsuben davalı tarafa .... Bankası Aş ...İzmir şubesine ait 24/04/2026 tarihli, 2.000.000 TL bedelli, 0076924 seri numaralı çekin teslim edildiğinin imza altına alındığı, davalı tarafın sözleşme kapsamında taahhüt ettiği inşaat faaliyetlerine fiilen bağlamadığı gibi davacı şirketin iyi niyetini su istimal ettiğini, davacı şirketin davalı şirket yetkilisi ...'i vekil tayin ettiğini ve Beykoz 1. Noterliğinin 09/02/2026 tarih 02142 yevmiye numaralı vekaletnamesi ile ... plakalı ... model ... marka aracın satışı ve devri konusunda adı geçeni yetkilendirdiğini, davalı yanın ... marka aracı başkasına satıp uhdesine geçirmesine ve 2.000.000 TL çekin davacıdan teslim almasına rağmen Urla'daki taşınmazın teminat olarak devri yükümlülüğünü bugüne kadar ifa etmekten kasten kaçtığını belirterek dava konusu olan ... Bankası Aş ... İzmir şubesine ait 24/04/2026 tarihli, 2.000.000 TL bedelli, 0076924 seri numaralı çeke (HMK 389/1) olan çek üzerine 3. Kişilere devrinin ve ödenmesinin önlenmesi maksadıyla ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.

MAHKEMECE: "...Dosyanın incelenmesinde; HMK 389/3 mad. İstinaden haklılık durumunun yaklaşık olarak ispat edilemediği göz önüne alınarak ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş olmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.'' gerekçesi ile;

KARAR

1-İhtiyati tedbir talebinin REDDİNE," şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yaklaşık ispat koşulunun fazlasıyla gerçekleştiğini, çekin vadesine 4 gün kaldığını, telafisi imkansız zararlar bulunduğunu,

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 17/04/2026 tarihli, 2026/112 k. sayılı ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının istinafen incelenerek kaldırılmasını,

müvekkili tarafından keşide edilen .... Bankası A.ş. .../İzmir şb. ait, 24.04.2026 tarihli, 2.000.000 tl bedelli, 0076924 seri numaralı çek üzerine 3. kişilere devrinin ve bankaya ibrazı halinde ödenmesinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

kararın ivediliği ve vadenin çok yakın olması sebebiyle ilgili bankaya müzekkere yazılması hususunda tarafa elden takip yetkisi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Talep, ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin olarak verilen ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İhtiyati tedbir, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 389. ila 399. maddeleri arasında düzenlenmiş olup, aynı yasanın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartlarına yer verilmiştir.HMK'nın 389. maddesine göre "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir". Anılan maddeye göre öncelikle mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı alınabilecektir. Mevcut durumda meydana gelebilecek değişmeyle kastedilen taraflar arasında çekişmeli olan veya yargılama konusunu oluşturan şey ya da hak üzerindeki değişimlerdir.HMK'nın 389/1.maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı uyuşmazlık konusu hakkında verilebilecektir. Buna göre çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan şey ya da hak, aynı zamanda ihtiyati tedbirin konusunu da oluşturacaktır. Dava konusu yapılmayacak veya yapılmamış olan şey veya hak hakkında ihtiyati tedbir kararı verilemeyecektir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacaktır. Kanun, "uyuşmazlık konusu hakkında" diyerek bu hususa vurgu yapmıştır.

İhtiyati tedbir öğretide “…kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca, davacı veya davalının (dava konusu ile ilgili olarak) hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte, geniş veya sınırlı olabilen hukuki korumadır.” şeklinde tarif edilmiştir. Anılan tariften de anlaşılacağı üzere ihtiyati tedbirin diğer fonksiyonları yanında davanın devamı sırasında ve verilecek hükmün kesinleşmesine kadar olan süreç içerisinde dava konusu şey üzerinde yeni bir takım ihtilafların çıkmasını da önleyici niteliği itibariyle geçici bir hukuki korumadır.

HMK'nın 390/3. maddesinde ise tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek zorunda olduğu belirtilmiştir. Bu düzenleme gereği tedbir talep eden tarafın talebi dışında resen başkaca bir ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir.

İhtiyati tedbir kararına itiraz HMK'nın 394/2.maddesinde; ''İhtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren; hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde, ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir.'' şeklinde düzenlenmiştir.

HMK'nın 391/3. ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341/1. maddesinde "ilk derece mahkemelerinden verilen ... ihtiyati tedbir ... taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." hükmü ile istinaf olarak açıkça belirtilmiştir.

Yüksek yargı kararlarında belirtildiği üzere; Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararda belirtmelidir. Ayrıca verilecek ihtiyati tedbir kararının da uyuşmazlığın esasını çözümler nitelikte olmaması gerekir. İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, yasanın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi ara kararlarının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; istinafa konu ihtiyati tedbir kararının verilebilmesi için gerekli şartların sağlanamamış olduğunun anlaşılmasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/04/2026 tarih ve 2026/111 D.İş Esas 2026/112 D.İş Karar sayılı dosyasında ihtiyati tedbirin reddine ilişkin olarak verilen 17/04/2026 tarihli ARA KARAR, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Başvuru sırasında harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan ihtiyati tedbir isteyen tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından istinaf kanun yoluna başvuran ihtiyati tedbir isteyen aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

5-Kararın tebliği ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemece yerine getirilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/(1)-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25.06.2026