Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunda, diyetisyenin tekerrür nedeniyle devlet memurluğundan çıkarılma cezasının, usul hataları içeren kademe ilerlemesi durdurma cezasına dayandırılması nedeniyle iptaline ilişkin davanın incelenmesi.
Özet: Çorumda görevli bir diyetisyenin, göreve gelmeme eyleminin tekerrürü gerekçesiyle verilen devlet memurluğundan çıkarma cezasının iptali istemiyle açılan davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası için öngörülen disiplin kurulu kararının alınmadan ve yetkisiz bir makam tarafından dosyanın doğrudan yüksek disiplin kuruluna gönderilmesiyle usul kurallarına uyulmadığını, dolayısıyla tekerrüre esas alınabilecek geçerli bir cezanın bulunmadığını tespit ederek çıkarma işlemini hukuka aykırı bulup iptal etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : 2024/2172Karar No : 2025/346 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... BakanlığıVEKİLİ : Huk. Müş. ...KARŞI TARAF (DAVACI) :...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Çorum ili, Bayat Devlet Hastanesinde diyetisyen olarak görev yapmakta iken 26/05/2019 tarihinde malulen emekliye ayrılan davacının, 25-26-27/06/2018 tarihlerinde göreve gelmediğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (b) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, üzerine atılı eylemin tekerrürü söz konusu olduğundan, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun... tarih ve...sayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında yapılan disiplin soruşturmasında kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının teklif edildiği, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilebilmesi için gerekli olan Disiplin Kurulu kararının alınması amacıyla dosyanın Çorum Valiliği İl Disiplin Kuruluna gönderilmesi, İl Disiplin Kurulunca önerilen cezaya ilişkin "kabul" ya da "ret" yönünde bir karar alınması ve kademe ilerlemesi durdurulması cezasının Disiplin Kurulunca kabul edilmesi halinde tekerrür hükümleri uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmek üzere önce atamaya yetkili amire ve daha sonra atamaya yetkili amir tarafından Devlet memurluğundan çıkarma cezasının teklif edilmesi halinde Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesi gerekirken, Çorum Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün böyle bir yetkisi olmadığı halde ... tarih ve ... sayılı yazısıyla Disiplin Kurulunun yerine geçerek, davacının kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması gerektiği ve eylemin tekerrürü söz konusu olduğundan, aynı Kanun'un 125. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması için dosyayı doğrudan Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna gönderdiği ve Yüksek Disiplin Kurulunun da ... tarih ve ... sayılı kararıyla, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği; bu durumda, anılan usule uyulmaksızın Çorum Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün dosyayı doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna göndermesi nedeniyle, Kanun'da belirtilen usullere uygun olarak verilmiş ve tekerrüre esas alınabilecek bir kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının varlığından söz etmek mümkün olmadığından, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 05/12/2023 tarih ve E:2020/5110, K:2023/6373 sayılı kararıyla;Disiplin cezalarının, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahip olduğu,Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntemin, ceza verilecek fiillerin ve ceza vermeye yetkili makam ve kurulların açıkça belirlendiği, her idari işlemde olduğu gibi disiplin cezasının tesisinde de işlemin yetkili makam tarafından yapılmasının, yetkilerin kanunun çizdiği sınırlar içinde şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarına uygun olarak kullanılmasının idare hukukunun bilinen ilkelerinden olduğu,Disiplin cezası vermeye yetkili mercilerce disiplin suçu sayılacak eylemlerin işlenildiğinin öğrenilmesi halinde, bu kişiler hakkında soruşturma emri verilerek, soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlatılacak soruşturma sonucunda, olayın değerlendirilmesi ile hazırlanacak soruşturma raporunda; adli, idari ve disiplin yönünden soruşturulan kişi hakkında soruşturmacının kanaat ve teklifinin de yer alması gerektiği, soruşturmacı tarafından soruşturmaya konu eylemin sübut bulup bulmadığı ve mevzuatta hangi disiplin cezasını gerektirdiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda disiplin dosyasının disiplin amiri, disiplin kurulu veya yüksek disiplin kurulu tarafından değerlendirileceği; ancak, disiplin cezası vermeye yetkili disiplin amiri ve disiplin kurullarının soruşturmacının teklifi ile bağlı olmadığı; söz konusu merciler tarafından, önlerine gelen dosyanın kendi görev alanında olmadığı kanaatine varılması halinde disiplin dosyasının görevli görülen merciye gönderilebileceği, bununla birlikte 657 sayılı Kanun'un 126. maddesindeki "...Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur. Cezayı kabul veya reddeder" şeklindeki düzenlemenin, kurulların kendi yetki alanlarındaki cezalar bakımından uygulanabilecek bir hüküm olduğu, disiplin cezası vermeye yetkili disiplin amiri ve disiplin kurullarının kendi yetkisinde görmediği bir ceza ve bu cezaya dayanak olan fiile ilişkin dosyayı yetkili gördüğü disiplin amiri veya kurula göndermesinin, idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu yönündeki Anayasa kuralının gereği olduğu, aksi düşüncenin, disiplin amiri veya disiplin kurulunu, kendi yetkisinde görmediği bir ceza teklifi hakkında kabul veya ret yönünde bir karar vermesi sonucuna götüreceği, bu durumun da kabul veya ret şeklinde tesis edilen idari işlemin yetki bakımından hukuka aykırı olmasına neden olacağı sonucuna varıldığı,Bu durumda, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (b) alt bendi gereğince kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını ikinci defa işlediği gerekçesiyle, 125. maddenin ikinci fıkrasında yer alan, disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrürü halinde bir derece ağır ceza uygulanacağına ilişkin düzenleme uyarınca, gerek Çorum Valiliği İl İdare Kurulu Müdürlüğünün ve gerekse bu yazıya istinaden Çorum Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü yazısının, disiplin amiri sıfatıyla Vali adına Vali yardımcısı imzasıyla dosyanın Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna doğrudan gönderilmesinde usul hükümlerine aykırılık görülmediği,Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı, gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; aynı gerekçeyle istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125'inci maddesinde Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin belirlendiği, davacı hakkındaki disiplin soruşturmalarının mevzuattaki usüle uygun olarak yapıldığı, yapılan soruşturma neticesinde, davacının görev yaptığı sağlık tesislerine mazeretsiz ve kesintisiz olarak gelmediği fiilini işlediğinin tespit edildiği, bilinçli davrandığı açık olan davacının zikredilen mevzuat hükmü çerçevesinde tecziyesinin uygun görüldüğü, dava konusu disiplin cezasının davacının fiil ve halleri, memurluk görev ve pozisyonu açısından tahlili yapılarak tesis edildiği ve hukuka aykırı bir husus bulunmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması", sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:...sayılı ısrar kararının ONANMASINA,3. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/02/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY X- Uyuşmazlıkta ısrara ilişkin husus, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (b) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiili işlediğinden bahisle tekerrür hükümleri uygulanarak, davacının devlet memurluğundan çıkarılması cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin kararı vermeye Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun yetkili olup olmadığına ilişkindir.657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin ikinci fıkrasında, disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır cezanın uygulanacağı; aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verileceği belirtilmiştir. Aynı Kanun'un "Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar" başlıklı 126. maddesinin birinci fıkrasında ise kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verileceği hükmüne yer verildikten sonra, maddenin ikinci fıkrasında "Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir." hükmü getirilmiştir.Bakılan davada, davacı hakkında yapılan disiplin soruşturması neticesinde sübuta erdiği değerlendirilen fiili sebebiyle 657 sayılı Kanunun birinci fıkrasının (D) bendinin (b) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziyesi yönünde teklif getirildiği, Vali adına Vali Yardımcısı tarafından tekerrür hükümleri uygulanarak davacının devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması hususunun değerlendirilmesi için dosyanın Sağlık Bakanlığına gönderildiği ve Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından tekerrür hükümleri uygulanarak davacının devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri kapsamında devlet memurluğundan çıkarma cezasını vermeye yetkili kılınan Yüksek Disiplin Kurulunun, alt cezayı gerektirir disiplin suçunun tekerrürü nedeniyle verilecek devlet memurluğundan çıkarma cezasını da vermeye yetkili olduğu açık olup; bu usule uygun olarak tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi değerlendirme ile verilen mahkeme kararına yapılan istinaf başvurusunu reddeden temyize konu ısrar kararında ise hukuka uyarlık bulunmadığından, anılan kararın bozulması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyoruz.