Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, kargo yoluyla kaybolan üç adet çekin zayi nedeniyle iptaline ilişkin davacının talebini kabul eden gerekçeli kararı.
Özet: Davacı, ticari faaliyetleri kapsamında alacaklı olduğu ve kargo aracılığıyla teslimat esnasında kaybolan, farklı bankalara ait toplam 539.000,00 TL bedelli üç adet çekin kötüye kullanımını önlemek amacıyla iptalini talep etmiştir; mahkeme, Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümleri uyarınca yaptığı değerlendirmede, ticaret sicili gazetesinde yapılan ilanlara rağmen çekleri elinde bulunduran kimsenin yasal süre içinde başvurmadığını ve ilgili bankaların çeklerin kendilerine ibraz edilmediğini teyit etmesi üzerine, davacının zayii nedeniyle iptal talebini kabul ederek söz konusu çeklerin iptaline hükmetmiştir.
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARARESAS NO : ...KARAR NO : ...HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... ...VEKİLİ : Av. ... ...DAVALI : Hasımsız DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ :...KARAR TARİHİ : ...KARAR YAZIM TARİHİ : ...Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan yargılaması sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " Müvekkil, ticari faaliyetleri kapsamında alacaklı olduğu " ... Bankası, ... Şubesi’ne ait, keşidecisi ... olan, ... emrine keşide edilen, ... keşide tarihli, ...çek seri numaralı, 219.000,00-TL beddelli çek,... Bank A.Ş, ...Şubesi’ne ait, keşidecisi... olan, ... keşide tarihli, ... seri numaralı, 50.000,00-TL bedelli çek ve ... Bank A.Ş, ... Şubesi’ne ait, keşidecisi... İnşaat Malzemeleri Mobilya Sanayi olan, 31/01/2026 keşide tarihli, ... seri numaralı, 270.000,00-TL bedelli " 3 adet çeki, ... Kargo aracılığıyla 14/11/2025 tarihinde alıcı ... İklimlendirme'ye teslim edilmek üzere ... Kargoya teslim edildiğini, ancak kargo firması tarafından yapılan bildirimde gönderinin kaybolduğu, tüm aramalara rağmen bulunamadığının bildirildiğini, bu durumun, müvekkilin ciddi ve telafisi güç zararlara uğrama riskini ortaya koyduğunu, çeklerin kötüye kullanılmasının önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile akabinde zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi " talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Talebin yasal dayanağı TTK'nın 651. ve devamı maddeleridir. TTK'nın 651. maddesine göre kıymetli evrak zayi olduğu taktirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. TTK'nın 757. maddesine göre de rızası olmaksızın poliçe elinden çıkmış olan kimse, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. TTK'nın 759. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kimse bilinemiyorsa poliçenin iptaline karar verilebilir. TTK'nın 818. maddesindeki yollama nedeniyle poliçeyle ilgili bu hükümler "çek" için de uygulanır. İş bu talep basit usule tabi olup HMK'nun 320/1. maddesi gereğince mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden de karar verebileceğinden HMK'nın 30. maddesindeki usul ekonomisi ilkesi hükümleri gereği de hasımsız nitelikteki iş bu çekişmesiz yargı işine ilişkin dosya üzerinden inceleme yapılarak karar vermek gerekmiştir.Yapılan bu genel açıklamalar çerçevesinde somut talep irdelendiğinde talep ve dava konusu edilen; ... Bankası, ... Şubesi’ne ait, keşidecisi... olan, ... emrine keşide edilen, ... keşide tarihli, ...çek seri numaralı, 219.000,00-TL beddelli çek,...Bank A.Ş, ...Şubesi’ne ait, keşidecisi... olan, 28/02/2026 keşide tarihli, ... seri numaralı, 50.000,00-TL bedelli çek ve ...Bank A.Ş, ... Şubesi’ne ait, keşidecisi.... Sanayi olan, 31/01/2026 keşide tarihli, ... seri numaralı, 270.000,00-TL bedelli çekin/çeklerin zayii nedeniyle iptalini talep edilmektedir. TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicili Gazetesinde söz konusu çeki elinde bulunduranların çek vade tarihinden itibaren üç ay içerisinde mahkememiz dosyasına getirmeleri aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği hususunda Ticaret Sicili Gazetesinde ... seri numaralı ve ... seri numaralı çek yönünden 13/03/2026, 24/03/2026 ve 06/04/2026 tarihlerinde, ...seri numaralı çek yönünden ise 12/12/2025, 23/12/2025 ve 05/01/2026 tarihlerinde ilanlar yaptırılmış, yapılan ilanlara rağmen dava konusu çekler ile ilgili herhangi başvurunun olmadığı, çekin/çeklerin ilan tarihinden itibaren yasal 3 aylık sürenin dolduğu ve karar tarihi itibariyle de dava konusu çek ile ilgili herhangi başvurunun olmadığı ve çek/çeklerin aslınında ibraz edilmediği anlaşılmıştır. ... Bankası tarafından verilen 05/06/2026 tarihli cevabi yazı ile dava konusu; ... Bankası, ... Şubesi’ne ait, keşidecisi... olan, ... emrine keşide edilen, ... keşide tarihli, ...çek seri numaralı, 219.000,00-TL bedelli çekin bankaya ibraz edilmediği bildirilmiştir. ... A.Ş tarafından verilen 08/05/2026 tarihli cevabi yazı ile dava konusu ; ...Şubesi’ne ait, keşidecisi... olan, 28/02/2026 keşide tarihli, ... seri numaralı, 50.000,00-TL bedelli çekin ve ... Şubesi’ne ait, keşidecisi... İnşaat Malzemeleri Mobilya Sanayi olan, 31/01/2026 keşide tarihli, ... seri numaralı, 270.000,00-TL bedelli çekin ibraz edilmediği bildirilmiştir. Dava konusu çeklerin zayii olduğu TTK'nın 764 vd. maddesindeki yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır. Bu nedenlerle, TTK'nın 651. ve 818/1-s. bendi yollaması ile aynı yasanın 757,759,760,762. ve 764. maddeleri uyarınca, davacının üzerinde hamil ve hak sahibi olduğu anlaşılan çekin iptaline karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ ile dava konusu; ... Bankası, ... Şubesi’ne ait, keşidecisi... olan, ... emrine keşide edilen, ... keşide tarihli, ...çek seri numaralı, 219.000,00-TL beddelli çek, ...Bank A.Ş, ...Şubesi’ne ait, keşidecisi... olan, 28/02/2026 keşide tarihli, ... seri numaralı, 50.000,00-TL bedelli çek, ...Bank A.Ş, ... Şubesi’ne ait, keşidecisi... Sanayi olan, 31/01/2026 keşide tarihli, ... seri numaralı, 270.000,00-TL bedelli çekin/çeklerin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 732,00-TL ilam harcından, tahsil edilen 615,40-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 116,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Mahkememiz dosyası üzerinden 23/12/2025 tarihli yazı ile dava konusu çekler üzerine ödeme yasağı konulması yönündeki verilen ihtiyati tedbirin HMK'nun 397/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren kaldırılmasına,5-İhtiyati tedbir kararı için alınan teminat mektubunun HMK'nun 392/2 maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açıldığının dosyamıza bildirilmemesi halinde davacıya iadesine,6-Davanın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,7-HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince davacı tarafça yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adresine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,8-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkeme arşivine kaldırılmasına,Dair, davacı vekilinin yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, gerekçeli kararın davacıya tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. ...Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır