Temlik alan alacaklının, jeneratör satış sözleşmesi kapsamında iade edilen ürünler için ödenen bedelin tahsiline yönelik itirazın iptali davası.
Özet: Davacı, temlik aldığı alacaklı sıfatıyla, 01.08.2016 tarihli jeneratör satış sözleşmesi kapsamında davalı firmaya ödenen bedelin yaklaşık %70inin iadesi talebiyle icra takibi başlatmıştır; zira hastane şantiyesine teslim edilen jeneratörler, teknik şartnameye uygun hale getirme taahhüdü sonrası test edilmek üzere davalıya iade edilmiş, ancak davalı kalan ödemeyi şart koşarak test yapmayı reddetmiş ve iade edilen mallara rağmen peşin ödenen bedeli iade etmeyince, davacı bu takibe yapılan itirazın iptali ve döviz kuru üzerinden hesaplanan alacağın tahsili için dava açma zarureti duymuştur.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2213 Esas, 2025/1235 KararHÜKÜM : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 9. Asliye Ticaret MahkemesiSAYISI : 2021/407 E., 2022/632 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARARI. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından temlik alan alacaklı sıfatı ile İstanbul 5. İcra Müdürlüğünün 2020/28354 E. sayılı dosyasından başlatılan icra takibinin, borçlu firma tarafından haksız ve kötüniyetli olarak yetkiye, borca ve takibe yapılan itiraz üzerine durduğunu, alacağı temlik eden dava dışı ... Elektrik firması ile borçlu şirket ... Jeneratör firması arasında 01.08.2016 tarihli 4 adet jeneratör satışına ilişkin sözleşme imzalandığını, dava ve takip konusu ihtilafın sözleşme konusu 4 adet jeneratörün iadesi nedeniyle ödenen paranın iadesi istemine ilişkin olduğunu, takibe konu alacağı temlik eden ... Elektrik Müh. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin (...) 2015 yılında yapımına başlanan hastane binası ve müştemilatının elektrik elektronik tesisat işleri ve ekipmanlarının yapımı işini taşeron olarak üstlendiğini, ... tarafından üstlenilen işin yapılması amacı ile ... Jeneratör Elek. San. ve Tic. A.Ş. (...) ile 4 Adet Jeneratör satışı için KDV dahil 595.900,00 euro bedel karşılığı 01.08.2016 tarihli Satış Sözleşmesi imzalandığını, söz konusu sözleşmedeki ödeme planı doğrultusunda satış sözleşmesinin imzalanmasından 1 gün sonra ... tarafından 02.08.2016 tarihli senet alındı bordrosu ile tanzim tarihi 02.08.2016, vade tarihi 15.08.20 16... .000,00 euro bedelli senet, vade tarihi 23.11.20 16... .965,00 euro bedelli senet, vade tarihi 23.12.20 16... .965,00 euro bedelli senet, vade tarihi 23.01.20 17... .970,00 euro bedelli senet olmak üzere toplam 595.900,00 euro bedelli 4 adet senedi düzenleyerek ...'a teslim ettiğini, ... tarafından 31.08.2016 tarihli irsaliyeli satış faturası düzenlenerek sözleşme konusu 4 adet jeneratörün ...'a teslim edildiğini, ... tarafından teslim alınan jeneratörlerin doğrudan taşeron sözleşmesinin konusu hastane inşaat alanına getirilmiş olduğunu, taşeron sözleşmesine konu işin tamamlanmasına 5-6 ay kala söz konusu yapım işinde idare adına görevli olan elektrik mühendisinin bu jeneratörleri test yapılmadan teslim alamayacaklarını belirttiğini, bunun üzerine ...'ın talebi üzerine satıcı ... tarafından garanti ve taahhütname belgesi ile satış sözleşmesine konu 4 adet jeneratöre ilişkin jeneratörlerin idari genel teknik şartnamesine uygun hale getirileceği hususunda garanti ve taahhüt verildiğini, şantiye sahasında bulunan jeneratörlerin taşeron sözleşmesi ve ... tarafından verilen garanti ve taahhütname gereğince ... tarafından inşaat sahasından alınarak senkron testi yapılmak amacıyla muayene koşuluyla 05.07.2017 tarih tutanak ile satıcı firma olan ...'a teslim edildiğini, ... ile ... arasında yapılan görüşmelerde satıcı firma, jeneratörlerin satış bedelinden geri kalan %30’luk kısım ödenmediği takdirde testlere tabi tutulup muayene etmeyeceklerini belirtmesi üzerine, ... tarafından yukarıda belirtilen taahhütteki iade prosedürünün işletildiğini, taahhütname gereğince ...'ın test yapılmayan 4 adet jeneratörü iade aldığını, aynı gün ... tarafından satıcı ...'a kesilen 05.07.2017 tarihli irsaliyeli iade faturası ile 4 adet jeneratörün iade edildiğini, iade edilen jeneratörler için yapılan ve toplam bedelin yaklaşık %70'ini oluşturan ödemenin iade edilmemesi üzerine İstanbul 5. İcra Müdürlüğünün 2020/28354 E. dosyasından icra takibi başlatılmış olduğunu, yapılan haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin devamı için işbu itirazın iptali davasını açma zaruretinin hasıl olduğunu, satıcı firma malın teslimi borcunu gereği gibi ifa etmemiş ve ödenmeyen kısmi ödemeyi öne sürerek jeneratörleri yedinde tuttuğunu ve ...'ın da iade prosedürünü işleterek malı iade etmek durumunda kaldığını, satış sözleşmesine konu jeneratörlerin iadesine kadar yukarıda dökümü yapılan senetlerin vadesine paralel olarak ... tarafından satıcı ...'a satış bedelinin yaklaşık %70'ini oluşturan peyderpey ödemeler yapıldığını, 01.08.2016 tarihli satış sözleşmesinde açıkça yapılacak ödemeler hususunda "TCMB Döviz alış kuru esas alınacaktır" maddesi ile TL cinsinden yapılacak ödemelerin ödeme tarihindeki kur üzerinden euro para birimine çevrilerek hesaplanmasının kararlaştırıldığı, takip tarihi olan 24.12.2021 tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilmek suretiyle takip başlatıldığını, tarih sırasına göre TL olarak yapılan ödemelerin, fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden euro karşılığı ve takip tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığı takip talebinde de belirtildiği üzere; ödemelerin yapıldığını, ... tarafından sözleşme konusu jeneratörlerin 05.07.2017 tarihli teslim tutanağı ve irsaliyeli iade faturası ile davalı ...'a eksiksiz bir şekilde iade ettiği halde davalı ... tarafından bedelsiz kalan senetler iade edilmediği gibi tahsil ettiği paraları da iade etmediğini ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı ... ile davalı şirket arasında 01.08.2016 tarihli ... marka jeneratörlerin satın alınması, çalıştırılması ve devreye alınmasına ilişkin sözleşme imzalandığı, bu sözleşmeye göre satış bedelinin KDV dahil 595.900,00 euro olduğu, bu bedelin 4 adet senet düzenlenerek davalıya teslim edildiği, sözleşme kapsamında teslim edilen 4 adet jeneratörün doğrudan taşeron sözleşmesinin konusu hastane inşaat alanına getirildiği, burada jeneratörlerin test yapılmadan teslim alınmayacağının belirtilmesi üzerine davalı şirketten ... Noterliğinin 05.01.2017 tarih ve ... yevmiye nolu garanti ve taahhütnamenin alındığı, jeneratörlerin testinin yapılması için 05.07.2017 tarih ve AS ... nolu tutanak ile jeneratörlerin davalı şirkete teslim edildiği, davalı şirketin kalan %30'luk ödeme yapılmadığı takdirde jeneratörlerin testlere tabi tutulamayacağını bildirmesi üzerine dava dışı ... tarafından iade prosedürünün başlatıldığı ve 05.07.20 17... 5 nolu irsaliyeli fatura ile 4 adet jeneratörün davalı şirkete iade edildiği ve jeneratörler için yapılan ödemenin davalı tarafından iade edilmemesi üzerine icra takibi başlatıldığı, icra takibine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, davacı tarafından bu alacağın dava dışı ...'dan temlik alındığı, dava dışı ...'ın ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi, Mahkememiz dosyası üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonrasında düzenlenen bilirkişi raporu, ek raporu, ... formları, satış sözleşmesi, irsaliyeli fatura, temlikname ve tüm dosya kapsamına göre; dava dışı ... ile davalı şirket arasında 01.08.2016 tarihli ... marka jeneratörlerin satın alınması, çalıştırılması ve devreye alınmasına ilişkin sözleşmeye istinaden 4 adet jeneratör karşılığında dava dışı ... tarafından davalı şirkete yapılan toplam ödemenin 321.161,76 euro olduğu, 4 adet jeneratörün davalı şirkete iade edildiği, bu nedenle yapılan ödemelerin geri talep edilebileceği, sözleşmedeki "TCMB döviz alış kuru esas alınacaktır" hükmü göz önüne alındığından takip tarihi itibariyle iade edilen 4 adet jeneratör karşılığı talep edilebilecek miktarın 2.985.134,33 TL olduğu, davacının alacağı temlik alması nedeniyle bu miktar alacak için yapılan itirazın iptalini talep etmekte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.V. TEMYİZA. Dava ve Hukuki NitelendirmeDava, satım sözleşmesi uyarınca ödenen bedellerin, sözleşme konusu jeneratörlerin iade edilmiş olması sebebiyle istirdadı için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir.B. Değerlendirme ve GerekçeYapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 20.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.