Danıştay 8. Dairenin, seyyar vinç tescil belgesi başvuru reddi, TOBB işlemi ve Karayolları Trafik Yönetmeliğindeki vinç tanımının iptali istemli davanın incelendiği içtihadı.
Özet: Bir şirket, vinci için tescil belgesi başvurusunun reddedilmesi, bu ret kararının dayanağı olan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin seyyar vinçlerin tesciline ilişkin işlemi ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin seyyar vinçleri 400 kNm kaldırma momentine göre tanımlayan maddesinin iptali istemiyle dava açmış; davacı, bu ayrımın ağır vinçlerin trafik müdürlüklerinde tescil edilmesinde muayene ve teknik personel eksikliği gibi ciddi pratik sorunlara yol açtığını, ticaret odalarının yetkisini hiçe saydığını iddia ederken, davalı idareler mevcut tanımın AB mevzuatına uyumlu olduğunu, seyyar vinçlerin iş makinelerinden ayrı tutulması gerektiğini ve tescil ile muayene süreçlerinin uygun şekilde yürütülebildiğini savunmaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2024/1781Karar No : 2026/185DAVACI: ...Anonim Şirketi VEKİLİ: Av. ...DAVALILAR : 1- ... BakanlığıVEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...2- ... BakanlığıVEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...3- ... BakanlığıVEKİLİ : Av. ...4- ... Birliği VEKİLİ : Av. ...5-... Odası VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU :1- Davacının maliki olduğu vinç için tescil belgesi düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... gün ve ... sayılı Gebze Ticaret Odası Başkanlığı işleminin, 2- Bu işlemin dayanağı olan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin 16/06/2023 gün ve 6778 sayılı Seyyar Vinçlerin Tescili konulu işleminin,3- Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin "d) Araç Sınıfları" başlıklı bölümünün 5. bendinde yer alan "5.5) SF Seyyar vinçler: (Ek:RG-21/3/2012-28240) Kaldırma momenti 400 kNm’ye eşit veya daha fazla olan bir vinci bulunan ve araç üzerinde eşya taşımak amacına uygun olmayan N3 kategorisi özel amaçlı araçlar" cümlesinin iptali istenilmektedir.DAVACININ İDDİALARI :Davaya konu Yönetmeliğin, seyyar vinci 400 kNm olarak tanımlaması nedeniyle 40 ton ve üzeri olan vinçlerin trafik müdürlüklerinde tescil edildiği, 40 ton ve altı olan vinçlerin ise ticaret odalarında tescil edildiği, tam tersinin olması gerektiği, ağır araçların muayene işlemlerinin trafik müdürlüğüne tescil edildiğinden yapılamadığı, haftalar ya da aylar sürdüğü, 40 ton ve üzeri ağır vinçlerin TÜVTÜRK muayene istasyonlarına giremediği, hatta birçoğunun sığmadığı; teknik olarak bu araçların dilinden anlayan personelin muayene istasyonlarında olmadığı; ticaret odasınca tescil edilecek vinçlerin muayenesinin ise mühendislerce yapıldığı, böylece vakitten de kazanıldığı, Yönetmeliğin vinç tanımının eksik ve hatalı olduğu; vinçler kaldırma momenti bazlı ikiye bölünecek ise bu hususun ve hangilerinin trafik müdürlüğünde, hangilerinin ise ticaret odasında tescil edileceğinin belirtilmesi gerektiği; TOBB işleminde hiçbir dayanak yokken seyyar vinç tescil işlemlerinin trafik müdürlüğünde yapılması gerektiği belirtilmekte ise de, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 29. maddesinin bu konuda ticaret odasını yetkili gördüğü; bu sebeple davaya konu TOBB işleminin açıkça normlar hiyerarşisine ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI : ... BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI : Seyyar vinç tanımının 2018/858 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey regülasyonu dikkate alınarak AB mevzuatına uyum çerçevesinde düzenlendiği, bu tanımın Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik’te de yer aldığı; anılan Yönetmeliğin de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nca hazırlandığı, araç muayene şartlarının belirli olduğu savunulmaktadır.... BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI : Seyyar vinç tanımının Yönetmeliğe eklenmesi ile ilgili Bakanlığın herhangi bir çalışmasının olmadığı, söz konusu değişikliğe ilişkin taslağın İçişleri Bakanlığınca hazırlandığı, düzenleyici işlemin kanuna, hizmet gereklerine ve kamu yararına uygun olduğu savunulmaktadır.... BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI : Usul yönünden; davacının ehliyetli olmadığı ve süre aşımı bulunduğu; esas yönünden; haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.... BİRLİĞİ'NİN SAVUNMASI : Usul yönünden, davaya konu yazılarının kesin ve yürütülebilir işlem olmadığı, husumetin kendilerine yöneltilmemesi gerektiği; esas yönünden, iş makineleri ile seyyar vinçlerin karayolunda kullanılıp kullanılmamalarına göre farklılaştığı; mevzuatın lafzı, sistematiği ve amacı birlikte değerlendirildiğinde kanun koyucunun iradesinin, seyyar vinçler ile iş makinelerini hem kavramsal olarak hem de tescil bakımından ayırmak yönünde olduğu, kaldı ki seyyar vinçlerin tescil işlemlerinin, gerekli belgelerle başvurulması durumunda noterlerce gerçekleştirildiği, seyyar vinçlerin iş makinesi olarak tescil edilmemesinin, bu tipteki araçların tescilsiz kalmasına yol açmadığı, seyyar vinçlerin muayenelerinin TÜVTÜRK muayene istasyonlarında yapılabildiği savunulmaktadır.GEBZE TİCARET ODASI'NIN SAVUNMASI : Usul yönünden, davanın süresinde açılmadığı; esas yönünden, davacı yanın sahibi olduğu vincin, yük/ eşya taşıma ya da kaldırma gibi işlerde kullanılan bir motorlu araç olduğu ve özel amaçlı taşıt vasfında sayıldığı; iş makinelerinin tanımı dikkate alındığında yük kaldırma ve taşımada kullanılan mobil vincin iş makinesi olarak kabul edilemeyeceği, yükü taşımak için kullanılacak olan sistemin yapısı ve ağırlığı ile bu sistemin kaldırma kuvveti ve kaldırabileceği yükün ağırlığının aynı şey olmadığı; mobil vinçlerin bakımının, çalışma saatine göre günlük, aylık ve yıllık olarak düzenli olarak hem yürüyen aksamı hem de vinç bölümü kısmında yapılması gerektiği, yürüyen aksamın muayenesinin, motorlu araçların muayenesinin gerçekleştirildiği usule tabi olduğu ve muayene istasyonlarında kolaylıkla yapılabildiği, tescili talep edilen aracın motorlu bir araç şasisi üzerine monte edilen vinci taşıyan bir araç olduğu, kaldırma kapasitesi 400 kNm üzerinde olan bir mobil vincin yürüyen aksamının, muayene istasyonlarına sığmaması gibi bir durumun söz konusu olamayacağı, davacı yanın dayanaktan yoksun davasının reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI : ...DÜŞÜNCESİ : Dava; davacının maliki olduğu vinç için tescil belgesi düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 01.03.2024 gün ve ... sayılı Gebze Ticaret Odası Başkanlığı işleminin, bu işlemin dayanağı olan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin 16.06.2023 gün ve 6778 sayılı Seyyar Vinçlerin Tescili konulu işleminin ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin "d) Araç Sınıfları" başlıklı bölümünün 5. bendinde yer alan "5.5) SF Seyyar vinçler: (Ek:RG-21/3/2012-28240) Kaldırma momenti 400 kNm’ye eşit veya daha fazla olan bir vinci bulunan ve araç üzerinde eşya taşımak amacına uygun olmayan N3 kategorisi özel amaçlı araçlar" cümlesinin iptali istemiyle açılmıştır. Anayasa'mızın "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri hükme bağlanmıştır.2918 sayılı Kanunda özel amaçlı taşıt ve iş makinelerinin tanımları ile araçların tesciline ilişkin esaslar belirtilmiştir. Anılan Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde ise, "özel amaçlı taşıt" ın alt sınıfları sayılarak tanımlarına yer verildiği ve araç tesciliyle ilgili 2918 sayılı Kanundaki hükümleri açıklayıcı kurallar ve idari işleyiş yönünden ayrıntılı bazı usullerin düzenlendiği görülmektedir. Araç tesciline ilişkin hükümlerde, araçların hangi idare veya kuruluşlarca tescil edileceği öngörülmüş olup aracın cinsine göre tescil ve muayene esaslarının değiştiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle araç tesciline dair araç sahiplerine getirilen yükümlülüğün kapsamının hiçbir tereddüde yer vermeyecek biçimde kanunda açıkça kural altına alınması gerekmektedir.Uyuşmazlıkta, davacının "iş makinesi" türünden gördüğü mobil vincinin 2918 sayılı Kanunun 22. maddesi uyarınca tescilinin yapılmasını Gebze Ticaret Odası'ndan istediği; anılan Oda tarafından, söz konusu aracın Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde tanımına yer verilen seyyar vinç sınıfından olduğu gerekçesiyle tescilinin ilgili trafik tescil şube müdürlüklerince gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilerek başvurunun reddedildiği anlaşılmaktadır.İdarelerce, kanunda kural altına alınan yükümlülüğün uygulanmasını gösterecek ayrıntılı kuralların düzenleyici işlemlerde hüküm altına alınabileceği açık ise de, kanunda yer almayan yeni yükümlülükler yüklenmesi veya yükümlülüğün kapsamını değiştirecek düzenlemelerin tesis edilmesi hukuka aykırı olacaktır.2918 sayılı Kanunda "iş makinesi" ve "özel amaçlı taşıt" türlerinin tanımlarına yer verildiği ve fakat söz konusu tanımların uyuşmazlık konusu mobil vincin bu iki araç türünden hangisinin kapsamında olduğunu belirlemeye elverişli olmadığı, anılan Kanunun 3. maddesinin son fıkrasında "Bu Kanunun uygulaması ile ilgili diğer tanım ve terimler yönetmelikte gösterilir." hükmüne yer verilmiş ise de, belirtilen hükmün, kişilerin tescil yükümlülüklerini doğrudan etkileyecek alt araç sınıfları tesis etmeye imkân tanıyacak biçimde yorumlanamayacağı anlaşıldığından Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin dava konusu edilen "seyyar vinç" tanımında hukuk uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.Açıklanan nedenlerle, hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılan dava konusu Yönetmelik maddesi ile anılan maddeye istinaden tesis edilen dava konusu işlemlerin iptalinin gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 22/10/2025 tarihinde, davacı vekili Av....'nın ve davalı İçişleri Bakanlığı vekili Av. ...'ün, davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekili Av. ...'ün, davalı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı vekili Av. ...'ın, davalı TOBB vekili Av. ...'ın geldiği davalı Gebze Ticaret Odasını temsilen gelen kimsenin olmadığı Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. 22/10/2025 tarihli ara kararına Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nca verilen cevap incelendi, Bakanlığın söz konusu ara kararda sorulan soruların ilgili idarelere yönleltilmesi gerektiği yönünde cevabı bulunmakla birlikte, sorulan hususlara ilişkin bilgilerin ara kararın verilmesinden sonra dosyaya giren 11/11/2025 tarihli TOBB beyan dilekçesinde ve yine dosyada bulunan 11/12/2023 tarih ve 46119 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yazısında yer aldığı görüldü, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ SÜREÇ :Davacı şirket satın aldığı 110 ton kaldırma kapasiteli mobil vincinin tescil edilmesi için 28/02/2024 tarihinde Gebze Ticaret Odası'na başvurmuştur.Gebze Ticaret Odası TOBB'un dava konusu edilen yazısını da ilgi tutarak seyyar vinç türündeki aracın tescil işlemlerinin odalar tarafından yapılamayacağını, bunun için trafik tescil kuruluşlarının yetkili olduğunu belirtip davacının başvurusunu reddetmiştir.Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.İNCELEME VE GEREKÇE:USUL YÖNÜNDEN:Usule ilişkin itirazlar yerinde görülmemiştir.ESAS YÖNÜNDEN:İlgili Mevzuat:2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; "Bu Kanunda kullanılan terimlerin tanımları aşağıda gösterilmiştir.(...)Özel amaçlı taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, Cankurtaran, cenaze, radyo, sinema, televizyon, kütüphane, araştırma ararçları ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek veya taşımak, kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.İş makineleri: (Değişik: 17/10/1996-4199/1 md.) Yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan moturlu araçlardır.Araç: Karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır.Taşıt: Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır. Bunlardan makine gücü ile yürütülenlere "motorlu taşıt" insan ve hayvan gücü ile yürütülenlere "motorsuz taşıt" denir.Bu Kanunun uygulaması ile ilgili diğer tanım ve terimler yönetmelikte gösterilir. (Ek cümle: 12/7/2013-6495/13 md.) Bu maddedeki tanım ve terimlerle ilgili olarak vergi kanunları hükümleri saklıdır." hükümleri; "Belge ve plaka vermeye yetkili kuruluşlar" başlıklı 22. maddesinde;"Yönetmelikte gösterilen esaslara göre:a) Askeri maksatlarla kullanılan Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bütün araçlar ile çeşitli anlaşmalara göre askeri amaçla yurdumuzda bulunan kuruluşlara ait araçların tescilleri Türk Silahlı Kuvvetlerince,b) Raylı sistemle çalışan araçların tescilleri, kullanıldığı yerlere göre ait olduğu kuruluşlarca,c) İş makinesi türünden araçların tescilleri;1. Kamu kuruluşlarına ait olanlar ilgili kuruluşlarınca,2. (Değişik: 17/10/1996-4199/10 md.) Özel veya tüzelkişilere ait olanlardan; tarım kesiminde kullanılanlar ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların tescilleri, üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca,d) Tarım kesiminde kullanılanlar hariç, İl Trafik Komisyonlarından karar alınmak şartı ile motorsuz taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilleri belediyelerce,e) (Mülga: 13/2/2011-6111/57 md.; Yeniden düzenleme: 2/1/2017-KHK-680/52 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/51 md.) Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığına ait bütün araçların tescilleri Emniyet Genel Müdürlüğünce,Yapılır, belge ve plakaları verilir.(Ek fıkra: 13/2/2011-6111/57 md.) Birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan bütün araçların tescilleri, araca ait belgelerin düzenlenmesi, kişiselleştirilmesi, kişiselleştirilen belgelerin basımı ve ilgililerine elden veya posta aracılığı ile teslimi işlemleri Emniyet Genel Müdürlüğü veya bağlı trafik tescil kuruluşlarınca yapılır. Emniyet Genel Müdürlüğü; ilk tescili yapılacak araçların tesciline esas teşkil edecek işlemleri elektronik ortamda bilgi paylaşımı yoluyla yapmak üzere, elektronik ortamda oluşturduğu bir ay süre ile geçerli tescile ilişkin geçici belgeyi basmak ve araç sahibine vermek üzere kamu kurum veya kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerini yetkilendirebilir. Yetkilendirilen bu gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri, yapacakları işlemleri aralarında düzenleyecekleri protokol çerçevesinde başka gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerine de yaptırabilirler. Araca ait kişiselleştirilen belgelerin basımı ve ilgililerine elden veya posta yoluyla teslimi, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen kamu kurum veya kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerine de yaptırılabilir. Bu işlemlerin yapılmasına dair usûl ve esaslar yönetmelikte belirlenir.(Ek fıkra: 13/2/2011-6111/57 md.) Tescil belgesinin bir ay içinde teslim edilememesi hâlinde, buna ilişkin olarak araç sahibine sorumluluk yüklenemez.(Ek fıkra: 13/2/2011-6111/57 md.) Genel hükümlerden kaynaklanan sorumlulukları saklı kalmak üzere, ikinci fıkra hükmüne göre yetkilendirilmiş gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerine, belirlenen usûl ve esaslara aykırı hareket etmeleri halinde tespitin yapıldığı yerin mülki amiri veya bu konu ile ilgili olarak yetkilendireceği trafik tescil birim amiri tarafından on bin Türk Lirası idarî para cezası verilir.(Ek fıkra: 13/2/2011-6111/57 md.) Tescile ilişkin geçici belge, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun uygulanmasında resmî belge sayılır." hükümleri, "Muayeneye yetkili kuruluşlar" başlıklı 35. maddesinde ise;"Araçların muayeneleri Ulaştırma Bakanlığına ait muayene istasyonlarında veya bu Bakanlık tarafından işletme yetki belgesi ile yetki verilmesi halinde ise, yetki verilen gerçek veya tüzel kişilere ait muayene istasyonlarında yapılır. Yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler, bu yetkilerini Ulaştırma Bakanlığının onayı ile alt işleticilere aynı standartları sağlamak koşulu ile devredebilirler. Bu devir, yetki verilen gerçek ve tüzel kişilerin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. Bu istasyonların yönetmelikler doğrultusunda aranan nitelik ve şartlara uygunluğunun saptanması sonucunda işletme belgesi Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilir.(...)Askeri araçlarla, raylı sistemle çalışan veya iş makinesi türünden araçların muayeneleri yönetmelikte belirlenen esaslara göre tescilini yapan kuruluşlarca yapılır." hükümleri, "Noterliklere devir" başlıklı Ek 18. maddesinde; "Emniyet Genel Müdürlüğünce yürütülen araç tescil hizmetlerine ilişkin iş ve işlemler, bu Kanunun 131 inci maddesi hükümleri saklı kalmak üzere, Türkiye Noterler Birliği koordinesinde noterliklere devredilebilir." hükmü yer almaktadır.Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 3. maddesinin "Araçlara ilişkin tanımlar"ın yer aldığı "c" bendinin 14 numaralı alt bendinde "Özel Amaçlı Taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, (Değişik ibare:RG-17/4/2015-29329) ambulans (SC), naklen yayın ve kayıt (radyo, sinema, televizyon), kütüphane, motorlu karavan (SA), zırhlı araç (SB), araştırma, cenaze araçları (SD) ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek, taşımak veya kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır." hükmüne yer verilmiş, "Araç sınıfları"nın yer aldığı "d" bendinin 3 numaralı alt bendinde; en az dört tekerlekli ve yük taşımasında kullanılan motorlu araçların N sınıfı araç olarak belirlenmiş ve N sınıfın araçlar da alt sınıflara ayrılarak tanımları yapılmış; 5 numaralı alt bendinde; "Özel Amaçlı Taşıt: Yolcu veya yük taşımak üzere özel bir işlevi yerine getirmek için kullanılan (bunun için özel gövde düzenekleri ve/veya ekipmanları gereklidir) M, N veya O sınıfı motorlu araçtır." hükmü, 5.5. numaralı alt bendinde ise "SF Seyyar vinçler: (Ek:RG-21/3/2012-28240) Kaldırma momenti 400 kNm’ye eşit veya daha fazla olan bir vinci bulunan ve araç üzerinde eşya taşımak amacına uygun olmayan N3 kategorisi özel amaçlı araçlar." hükümleri yer almıştır.Aynı Yönetmeliğin dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükteki haliyle "Tescile Yetkili Kuruluşlar, Tescil İçin Müracaat Etme ve Bildirme Mecburiyeti ile Süreleri" başlıklı 29 maddesinde;"Bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre;A) Tescile yetkili kuruluşlar,(...)d) İş makinesi türünden araçların tescilleri;1) Kamu kuruluşlarına ait olanlar ilgili kuruluşlarca,2) Özel ve tüzel kişilere ait olanlardan;Tarım kesiminde kullanılanlar ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların tescilleri üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca,e) Tarım kesiminde kullanılanlar hariç, il trafik komisyonlarından karar alınmak şartı ile motorsuz taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilleri belediyelerce,yapılır.B) (Değişik ibare:RG-9/9/2011-28049) İlk defa tescili yapılacak araçlarla ilgili olarak;a) (Değişik:RG-9/9/2011-28049) Araç sahipleri, tescili zorunlu ve ilk tescili yapılacak olan araçlarının tescili için satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde ibrazı zorunlu belgelerle birlikte ilgili trafik tescil kuruluşuna veya Emniyet Genel Müdürlüğünün belirleyeceği kamu kurum veya kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerine müracaat etmek zorundadırlar.b) (Değişik:RG-9/9/2011-28049) Araçların giriş işlemini yapan gümrük idareleri, tescil işlemlerine esas olmak üzere düzenlediği Gümrük Trafik Şahadetnamesinin bir örneğini de tescilin yapılacağı beyan edilen trafik tescil kuruluşuna, gümrük işleminin tamamlandığı tarihten itibaren onbeş gün içinde göndermeye mecburdur. Gümrük Trafik Şahadetnamesindeki bilgilerin elektronik ortamda gönderilmesi halinde, şahadetname ayrıca yazılı olarak gönderilmez.c) (Değişik:RG-18/7/2008-26940) (4) Bu araçların tescilini yapan tescil kuruluşları, tescil işlemini takip eden onbeş iş günü içerisinde, Gümrük Trafik Şahadetnamesini tanzim eden gümrük idaresine ve ilgili vergi dairesine yazılı olarak veya elektronik ortamda tescilin yapıldığına dair bilgi verir." düzenlemesi, "İş Makinelerinin Tescil ve Trafik Belgeleri İle Tescil Plakaları" başlıklı 34. maddesinde; "İş makinelerinin tescil işlemleri aşağıdaki esaslara göre yapılır.(...)b) Özel veya tüzel kişilere ait olan iş makineleri işletme amacıyla veya yerine göre bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde belirtilen kuruluşlarca tescilleri araç sahibinin bir dilekçe ile ilgili kuruluşa müracaatı üzerine (Ek:6)’da gösterilen tescil defterine işlenmek suretiyle yapılır ve (Ek:7)’de gösterilen Maliye Bakanlığınca bastırılan tescil belgesi tanzim edilerek verilir.Araç sahipleri dilekçelerine varsa iş makinesinin hususiyetlerini gösteren teknik belgeyi, yoksa araca ait teknik bilgileri ihtiva eden bir belgeyi sahiplik belgesi ile birlikte ibraz etmek zorundadırlar.Bu iş makinesinin karayollarında sürülmesi, tescil belgesine ekli trafiğe çıkış izin belgesinin tescili yapan kuruluşça tasdik edilerek makine sahibine verilmesi ile mümkündür.Trafiğe çıkış izni verilirken makinenin zorunlu mali mesuliyet sigorta akdinin yapılmış olması ve Karayolları Genel Müdürlüğünden özel izin alınması mecburidir." düzenlemesi,"Araçlara Ait Teknik Şartlar ve Araçların Karayoluna Uygunluğu" başlıklı 63. maddesinde;"Araçların; yapım, kullanma, karayoluna uygunluk ve trafik güvenliği bakımından Bayındırlık ve İskan Bakanlığının görüşü alınarak, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onay Yönetmeliği, Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelik ve buna paralel olarak çıkarılacak diğer yönetmelik hükümlerine uygun durumda olması mecburidir.Yurtdışından getirilen ve birinci fıkrada adı geçen Yönetmelik hükümlerine uygun olarak imal, tadil ve monte edilen araçlara Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca veya bu Bakanlığın yetki vereceği kamu veya özel kuruluşlar tarafından “Karayolu Uygunluk Belgesi” verilir.Askeri araçlarla, raylı sistemle çalışan ve iş makinesi türünden araçların, karayolu uygunluk belgeleri ilgili kuruluşlarca düzenlenir." düzenlemesi bulunmaktadır.31/01/2018 tarih ve 30318 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 3. maddesinde; "İş makinası" "Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makinaları ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araç" olarak, "Özel Amaçlı Taşıt" "Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, ambulans (SC), naklen yayın ve kayıt (radyo, sinema, televizyon), kütüphane, motorlu karavan (SA), tekerlekli sandalye ile binilebilen (SH), römork karavan (SE), seyyar vinçler (SF), özel grup (SG) ve dolly (SJ), zırhlı araç (SB), araştırma, cenaze nakil araçları (SD), mobil numune alma aracı ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek, taşımak veya kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan araç" olarak tanımlanmış, "Tescile yetkili kuruluşlar" başlıklı 9. maddesinde; "(1) (Değişik:RG-29/12/2022-32058) Cumhurbaşkanlığı araçlarından kendilerince belirlenenler ile Milli İstihbarat Teşkilatı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, diplomatik ve konsüler misyonlar ile uluslararası kuruluşlar ve bunların diplomatik ve konsüler muafiyeti bulunan mensuplarının araçlarına ve güvenlik gerekçesiyle İçişleri Bakanının onayıyla kapsama alınacak araçlara dair her türlü tescil işlemi ile belge ve plakalarını verme işlemi, araçların özel tahsisli plaka işlemleri ve tüm sivil plaka işlemleri, haciz, rehin, ihtiyati tedbir gibi kısıtlayıcı şerhlerin araç kayıtlarına işlenmesi, kaydedilmesi ve kaldırılması gibi işlemler Emniyet Genel Müdürlüğü ve bağlı trafik tescil kuruluşlarınca yapılır, araç tescil belgesi ve plaka basım talep belgesi verilir.(2) Bu Yönetmeliğe göre;a) Askeri araçlar ile çeşitli anlaşmalara göre askeri amaçla ülkemizde bulunan kuruluşlara ait araçların tescilleri Türk Silahlı Kuvvetleri,b) Raylı sistemde çalışan araçların tescilleri, kullanıldığı yerlere göre ait olduğu kuruluşlar,c) İş makinesi türünden araçların; kamu kuruluşlarına ait olanları ilgili kuruluşlar, özel ve tüzel kişilere ait olanlardan tarım kesiminde kullanılanlar ziraat odaları, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların tescilleri üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odaları,ç) Tarım kesiminde kullanılanlar hariç, UKOME veya il trafik komisyonlarından karar almak şartı ile motorsuz taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilleri belediyelertarafından yapılır, belge ve plakaları verilir.(3) Bu Yönetmelik hükümlerine göre Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tescil edilecek araçlar, askeri araçlar, iş makineleri ve raylı sistemle çalışanlar dışındaki bütün motorlu araçlar ile tescile tabi motorlu araçlara takılarak kullanılacak yapıda (Mülga ibare:RG-4/12/2024-32742) olan römork ve yarı römorkların (traktör römorkları takıldığı traktörden ayrı olarak tescil edilmez) tescilleri noterler tarafından yapılır, araç tescil belgesi ve plaka basım talep belgesi verilir." hükümleriİş makinelerinin tescili ile tescil plakalar" başlıklı 20. maddesinde; "(1) İş makinelerinin tescil işlemleri aşağıdaki esaslara göre yapılır:(...)b) Özel veya tüzel kişilere ait olan iş makinelerinin işletme amacıyla veya ilgisine göre bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen kuruluşlarca tescilleri araç sahibinin başvurusu üzerine iş makinası türünden araçların tescil defterine (EK-1/A) işlenmek suretiyle yapılır ve Maliye Bakanlığınca bastırılan iş makinası tescil belgesi tanzim edilerek verilir.1) Araç sahipleri, iş makinesinin tanıtım özelliklerini gösteren teknik belgeyi veya araca ait teknik bilgileri içeren bir belgeyi sahiplik belgesi ile birlikte ibraz etmek zorundadır.2) Bu iş makinesinin karayollarında sürülmesi, tescil belgesine ekli trafiğe çıkış izin belgesinin tescili yapan kuruluşça tasdik edilerek iş makinesi sahibine verilmesi ile mümkündür.3) Trafiğe çıkış izni verilirken iş makinesinin zorunlu mali sorumluluk sigortasının yapılmış olması ve Karayolları Genel Müdürlüğünden özel izin alınması zorunludur." hükümleri yer almaktadır.19/04/2020 tarih ve 31104 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmeliğin "Teknik gereklilikler" başlıklı 5. maddesinde; "(1) Araç, sistem, aksam ve ayrı teknik üniteler Ek II’de listelenen mevzuatın gerekliliklerine uygun olur.(2) Özellikle aşağıda belirtilen durumlarda; araç, sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelerinin bu Yönetmeliğe uygun olmadığı kabul edilir ve bu fıkranın amaçlarına uygunluğu değerlendirilirken, sadece onay kuruluşu, piyasa gözetimi ve denetimi kuruluşu veya Komisyon adına yapılan veya yaptırılan kontroller, testler, incelemeler ve değerlendirmeler dikkate alınır:a) AB tip onayı belgesindeki ve buna ait eklerde veya test raporlarındaki tanımlayıcı özelliklerden ilgili mevzuatta izin verilenden daha fazla sapma bulunması halinde.b) İlgili mevzuatta ortaya koyulan seri üretime yönelik performans kriterleri ya da limit değerlerinin ilgili mevzuatta belirtilen tüm koşullar altında yerine getirilememesi halinde.c) Bilgi dokümanında imalatçı tarafından verilen bilgilerin onay kuruluşu, piyasa gözetimi ve denetimi kuruluşu ya da Komisyon tarafından ilgili mevzuatta belirtilen tüm koşullar altında çoğaltılamadığı durumda. (3) Teknolojik ve düzenleyici gelişmeleri dikkate alarak; araç, sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelerin uyması zorunlu olan gereklilikleri içeren ilgili mevzuata yapılan atıfların güncellenmesi ve uygulamaya konması amacıyla Ek II’de değişiklik yapan mevzuatı 82 nci maddeye uygun olarak oluşturmak ve kabul etmek üzere Türkiye’de Bakanlık yetkilidir." hükmü, "Avrupa Birliği mevzuatına uyum" başlıklı 89. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik, motorlu araçlar ve römorkları ile bunların aksam, sistem ve ayrı teknik ünitelerinin tip onayı ve piyasa gözetimi ve denetimi hakkındaki (AB)2018/858 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Regülasyonu dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.(2) Bu Yönetmelik ve Ek II’de listelenen mevzuat hükümlerinde herhangi bir anlaşmazlık veya yanılgı olması durumunda, bu maddede belirtilen ve bu Yönetmeliğin esas aldığı (AB)2018/858 sayılı Regülasyonun ve Ek II’de listelenen mevzuatın orijinal metni esas alınır." hükümleri yer almış, Yönetmeliğin Ek I başlıklı listesinde; "BÖLÜM A Araç kategorileri için kriterler: 5. Özel amaçlı araçlar. 5.7. Seyyar vinçler: Kaldırma momenti 400 kNm’ye eşit veya daha fazla bir vinci bulunan ve yük taşımak amacıyla donatılmış olmayan N3 kategorisi bir araçtır." şeklinde kurallara yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRMEDava Konusu Yönetmelik Hükmünün ve TOBB İşleminin İncelenmesi: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesine göre, özel amaçlı taşıt; insan veya yük taşıma, götürme amacı bulunan bir araç iken, iş makinesi taşıma amacına özgülenmeyen araçlar olarak belirlenmiştir. Öte yandan aynı maddede bu Kanun'un uygulaması ile ilgili diğer tanım ve terimlerin yönetmelikte gösterileceği belirtilmiştir.2918 sayılı Kanun'da ayrıca, hangi araçların odalar, hangi araçların trafik tescil kuruluşlarınca tescil edileceği açıkça kural altına alınmıştır. Buna göre; iş makinelerinin özel veya tüzel kişilere ait olanlardan; tarım kesiminde kullanılanlar ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların tescilleri, üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca, Kanun'un 22. maddesinin birinci fıkrasında sayılanlar dışında kalan bütün araçların tescillerinin, Emniyet Genel Müdürlüğü veya bağlı trafik tescil kuruluşlarınca yapılacağı, Kanun'un Ek 18. maddesine göre de Emniyet Genel Müdürlüğünce yürütülen araç tescil hizmetlerine ilişkin iş ve işlemlerin Türkiye Noterler Birliği koordinesinde noterliklere devredilebileceği belirtilmiştir.Hukuk düzenimizde var olan normlar [Anayasa, kanun, yönetmelik ve adsız düzenleyici işlemler (genel tebliğler, tebliğler, genelgeler vs.)] belli bir sıralamaya ve hiyerarşiye, yani astlık-üstlük ilişkisine tabi tutularak düzenlenmiştir. Bu hiyerarşi gereği, her norm kendisinden bir üstteki norma uygun olarak düzenlenmek ve bu normlara aykırı hükümler taşımamak; başka bir anlatımla, üst normun kendisine verdiği hukuksal sınırın içinde kalmak zorunda olup, kendisinden üst bir norma aykırı veya bu normu değiştirici nitelikte bir hüküm içermesi durumunda hukuka aykırı olacağı tabiidir.Bilindiği gibi; normlar hiyerarşisinde yasalardan sonra gelen yönetmelikler bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanır ve yasa hükümlerine açıklık getirilmesi suretiyle bu yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanır. Yasa koyucu düzenleyeceği konularda genel prensipleri belirler ve bunun uygulanmasını yürütmeye bir başka ifadeyle idarelere bırakır. Ancak idarelerin düzenleme yapma yetkisi yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere, Kanun, Tüzük gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kayıt ve şartına bağlı olarak gerçekleşebilir.Bir aracın sınıfı ve cinsinin belirlenmesi, araçla ilgili tanımlara yer verilmesi teknik bilgi gerektiren bir husustur. Bu hususta Kanun'da belli başlı tanımlar yapılarak daha detaylı düzenleme yapılmasının yönetmeliklere bırakılması yapılacak işlerin uzmanlık gerektirmesi, teknik ve detaya ilişkin düzenlemeleri içermesi nedeniyle yasama yetkisinin devri olarak nitelendirilemez. (AYM E.2011/42, K.2013/60, 9/5/2013)Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından verilen savunma dilekçesinde, seyyar vinç tanımının Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde düzenlendiğinin belirtildiği, nitekim araç, sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelerin tip onayı ve piyasaya arzı ile münferit araçların onayına ilişkin idari ve teknik şartları belirleyen ve yine AB mevzuatına uyumlu olarak hazırlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik'te de seyyar vincin aynı şekilde tanımlandığı görülmektedir. Kanun'da hangi aracın hangi idari merci tarafından tescil edileceği de belli olduğundan araçların tescilsiz kalmayacağı açık olup mülkiyet hakkına müdahalenin varlığından söz edilemez. Diğer yandan, iş makinelerinin muayenesinin tescilde görevli odalar tarafından yapılacağı, seyyar vinçlerin ise araç muayene istasyonlarında muayene edileceği de hükme bağlanmış olup, davacı tarafından söz konusu Yönetmelik hükmü nedeniyle muayene yerlerinin de farklılaşarak muayene istasyonlarında yapılan işlemlerin ciddi bir zaman kaybına sebep olduğu iddia edilmiş ise de, bu iddianın teknik olarak sınıflandırılmış araçların kapsamının değiştirilmesi gerekliliğine bir sebep olamayacağı da tabiidir.Bu durumda, üst hukuk normlarına uygun olduğu anlaşılan dava konusu düzenleyici işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.Dava Konusu Birel İşlemin İncelenmesi:Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının ithal ettiği vincin yeminli onaylı tercümeli proforma faturasında kaldırma kapasitesinin 110 ton, menşe ülkesinin Avrupa Birliği (Almanya) olduğu, Türk Standartları Enstitüsü tarafından düzenlenen AİTM Münferit Araç Uygunluk (Karayolu Uygunluk) Belgesinde aracın SF (seyyar vinç) olarak gösterildiği görülmektedir.Bu durumda, seyyar vinç niteliğinde olduğu sonucuna varılan aracın Oda tarafından tescilin ilgili trafik müdürlüklerince gerçekleştirilmesi gerektiğinden bahisle tescil talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. Davanın REDDİNE,2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/01/2026 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY(X)- Dava dosyasının incelenmesinden, davacının mobil vincinin tescil edilmesi için 28/02/2024 tarihinde Gebze Ticaret Odası’na başvuruda bulunduğu, Gebze Ticaret Odası'nın ... gün ve ... sayılı işlemiyle; TOBB'un 16/06/2023 gün ve 6778 sayılı Seyyar Vinçlerin Tescili konulu yazısını da ilgi tutarak seyyar vinç türündeki aracın tescil işlemlerinin odalar tarafından yapılamayacağını, bunun için trafik tescil kuruluşlarının yetkili olduğunu belirterek başvuruyu reddettiği, bunun üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Mülkiyet hakkı" başlıklı 35. maddesinde, "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmü, "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükümleri yer almaktadır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; "Özel amaçlı taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, cankurtaran, cenaze, radyo, sinema, televizyon, kütüphane, araştırma ararçları ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek veya taşımak, kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır."; "İş makineleri: (Değişik: 17/10/1996-4199/1 md.) Yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçlardır.", son fıkrasında ayrıca "Bu Kanunun uygulaması ile ilgili diğer tanım ve terimler yönetmelikte gösterilir." hükmüne, "Tescil belgesi alma zorunluluğu" başlıklı 19. maddesinde; "Araç sahipleri araçlarını yönetmelikte belirtilen esaslara göre yetkili kuruluşa tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorundadırlar." hükmüne, "Tescil belgesi ve tescil plakası alma zorunluluğu ile hurdaya ayrılan araçlar" başlıklı 21. maddesinde; "Tescil edilen araçlar, 'Tescil Belgesi' ve 'Tescil Plakası' alınmadan karayollarına çıkarılamaz. (Ek cümle: 13/2/2011-6111/56 md.) Ancak, ilk tescili yapılan araçlar için düzenlenen tescile ilişkin geçici belgelerin geçerlilik süresi içinde, tescil belgesi alma zorunluluğu aranmaz. (Değişik:18/10/2018-7148/15 md.) Birinci fıkra hükmüne uymayan sürücüler 1.002 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılırlar. (Değişik:18/10/2018-7148/15 md.) Birinci fıkra hükmüne aykırılığı tespit edilen araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten menedilir." hükmüne, "Belge ve plaka vermeye yetkili kuruluşlar" başlıklı 22. maddesinde; "(...) c) İş makinesi türünden araçların tescilleri; 1. Kamu kuruluşlarına ait olanlar ilgili kuruluşlarınca, 2. (Değişik: 17/10/1996-4199/10 md.) Özel veya tüzelkişilere ait olanlardan; tarım kesiminde kullanılanlar ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların tescilleri, üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca, (...) yapılır, belge ve plakaları verilir. Birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan bütün araçların tescilleri, araca ait belgelerin düzenlenmesi, kişiselleştirilmesi, kişiselleştirilen belgelerin basımı ve ilgililerine elden veya posta aracılığı ile teslimi işlemleri Emniyet Genel Müdürlüğü veya bağlı trafik tescil kuruluşlarınca yapılır." hükmüne, "Muayeneye yetkili kuruluşlar" başlıklı 35. maddesinde; "Araçların muayeneleri Ulaştırma Bakanlığına ait muayene istasyonlarında veya bu Bakanlık tarafından işletme yetki belgesi ile yetki verilmesi halinde ise, yetki verilen gerçek veya tüzel kişilere ait muayene istasyonlarında yapılır. (...) Askeri araçlarla, raylı sistemle çalışan veya iş makinesi türünden araçların muayeneleri yönetmelikte belirlenen esaslara göre tescilini yapan kuruluşlarca yapılır." hükümlerine yer verilmiştir.18.07.1997 tarih ve 23053 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; "c) Araçlara ilişkin tanımlar 14) Özel Amaçlı Taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, (Değişik ibare:RG-17/4/2015-29329) ambulans (SC), naklen yayın ve kayıt (radyo, sinema, televizyon), kütüphane, motorlu karavan (SA), zırhlı araç (SB), araştırma, cenaze araçları (SD) ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek, taşımak veya kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.d) (Ek: RG-11/04/2003-25076) Araç sınıfları5) Özel Amaçlı Taşıt: Yolcu veya yük taşımak üzere özel bir işlevi yerine getirmek için kullanılan (bunun için özel gövde düzenekleri ve/veya ekipmanları gereklidir) M, N veya O sınıfı motorlu araçtır.(...)5.5) SF Seyyar vinçler: (Ek:RG-21/3/2012-28240) Kaldırma momenti 400 kNm’ye eşit veya daha fazla olan bir vinci bulunan ve araç üzerinde eşya taşımak amacına uygun olmayan N3 kategorisi özel amaçlı araçlar." hükümleri,Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle, "Tescile Yetkili Kuruluşlar, Tescil İçin Müracaat Etme ve Bildirme Mecburiyeti ile Süreleri" başlıklı 29. maddesinde;"Bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre;A) Tescile yetkili kuruluşlar,(...)d) İş makinesi türünden araçların tescilleri;1) Kamu kuruluşlarına ait olanlar ilgili kuruluşlarca,2) Özel ve tüzel kişilere ait olanlardan;Tarım kesiminde kullanılanlar ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların tescilleri üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca,e) Tarım kesiminde kullanılanlar hariç, il trafik komisyonlarından karar alınmak şartı ile motorsuz taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilleri belediyelerce,yapılır." hükümleri,Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle, "İş Makinelerinin Tescil ve Trafik Belgeleri İle Tescil Plakaları" başlıklı 34. maddesinde;"İş makinelerinin tescil işlemleri aşağıdaki esaslara göre yapılır.(...)b) Özel veya tüzel kişilere ait olan iş makineleri işletme amacıyla veya yerine göre bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde belirtilen kuruluşlarca tescilleri araç sahibinin bir dilekçe ile ilgili kuruluşa müracaatı üzerine (Ek:6)’da gösterilen tescil defterine işlenmek suretiyle yapılır ve (Ek:7)’de gösterilen Maliye Bakanlığınca bastırılan tescil belgesi tanzim edilerek verilir.Araç sahipleri dilekçelerine varsa iş makinesinin hususiyetlerini gösteren teknik belgeyi, yoksa araca ait teknik bilgileri ihtiva eden bir belgeyi sahiplik belgesi ile birlikte ibraz etmek zorundadırlar.Bu iş makinesinin karayollarında sürülmesi, tescil belgesine ekli trafiğe çıkış izin belgesinin tescili yapan kuruluşça tasdik edilerek makine sahibine verilmesi ile mümkündür.Trafiğe çıkış izni verilirken makinenin zorunlu mali mesuliyet sigorta akdinin yapılmış olması ve Karayolları Genel Müdürlüğünden özel izin alınması mecburidir." hükümleri yer almaktadır.2918 sayılı Kanunda özel amaçlı taşıt ve iş makinelerinin tanımları ile araçların tesciline ilişkin esaslar belirtilmiştir. Anılan Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde ise, "özel amaçlı taşıt" ın alt sınıfları sayılarak tanımlarına yer verildiği ve araç tesciliyle ilgili 2918 sayılı Kanundaki hükümleri açıklayıcı kurallar ve idari işleyiş yönünden ayrıntılı bazı usullerin düzenlendiği görülmektedir. Araç tesciline ilişkin hükümlerde, araçların hangi idare veya kuruluşlarca tescil edileceği öngörülmüş olup aracın cinsine göre tescil ve muayene esaslarının değiştiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle araç tesciline dair araç sahiplerine getirilen yükümlülüğün kapsamının hiçbir tereddüde yer vermeyecek biçimde kanunda açıkça kural altına alınması gerekmektedir.Uyuşmazlıkta, davacının "iş makinesi" türünden gördüğü mobil vincinin 2918 sayılı Kanun'un 22. maddesi uyarınca tescilinin yapılmasını Gebze Ticaret Odası'ndan istediği; anılan Oda tarafından, söz konusu aracın Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde tanımına yer verilen seyyar vinç sınıfından olduğu gerekçesiyle tescilinin ilgili trafik tescil şube müdürlüklerince gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilerek başvurunun reddedildiği anlaşılmaktadır.İdarelerce, kanunda kural altına alınan yükümlülüğün uygulanmasını gösterecek ayrıntılı kuralların düzenleyici işlemlerde hüküm altına alınabileceği açık ise de, kanunda yer almayan yeni yükümlülükler yüklenmesi veya yükümlülüğün kapsamını değiştirecek düzenlemelerin tesis edilmesi hukuka aykırı olacaktır. 2918 sayılı Kanunda "iş makinesi" ve "özel amaçlı taşıt" türlerinin tanımlarına yer verildiği ve fakat söz konusu tanımların uyuşmazlık konusu mobil vincin bu iki araç türünden hangisinin kapsamında olduğunu belirlemeye elverişli olmadığı, anılan Kanunun 3. maddesinin son fıkrasında "Bu Kanunun uygulaması ile ilgili diğer tanım ve terimler yönetmelikte gösterilir." hükmüne yer verilmiş ise de, belirtilen hükmün, kişilerin tescil yükümlülüklerini doğrudan etkileyecek alt araç sınıfları tesis etmeye imkân tanıyacak biçimde yorumlanamayacağı anlaşıldığından Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin dava konusu edilen "seyyar vinç" tanımında hukuk uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.Açıklanan nedenlerle, davaya konu işlemlerin iptali gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.