iplik satımından kaynaklanan yabancı para alacağın tahsili için açılan itirazın iptali davasında çek ödemelerinde tahsil vadesi kurunun esas alınarak ilk derece ve istinaf kararlarının onanması.

İplik satımından kaynaklanan yabancı para alacağın tahsili için açılan itirazın iptali davasında çek ödemelerinde tahsil vadesi kurunun esas alınarak ilk derece ve istinaf kararlarının onanması.

Özet: Bu içtihat metni, taraflar arasında iplik satımından kaynaklanan yabancı para alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebini konu edinmektedir; ilk derece mahkemesi, sözleşmede yer alan tahsil vadesindeki döviz kuru üzerinden hesaplama yapılması yönündeki hüküm gereği, davalı şirket tarafından verilen çeklerin mahsubunu bu kurala göre değerlendirerek davacının kısmen alacaklı olduğuna karar vermiş, bu karar Bölge Adliye Mahkemesince ve ardından Yargıtayca yapılan incelemelerde usul ve yasaya uygun bulunarak onanmıştır.

11. Hukuk Dairesi 2025/5086 E. , 2026/2210 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1690 Esas, 2025/948 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2019/574 E., 2022/584 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı arasında iplik satımına dayalı yazılı sözleşme bulunduğunu, davalının bakiye 65.613,34 USD borcunu ödememesinin akabinde müvekkili şirket tarafından Bursa 16. İcra Dairesinin 2018/11650 E. sayılı icra takibinin başlatıldığını, davalının yetki itirazının kabulü üzerine takibe Büyükçekmece 3. İcra Dairesinin 2019/2049 E. sayılı dosyasında devam edildiğini, akabinde davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini, davalının borca itiraz dilekçesinde borcu kabul etmesine rağmen çekle borcun ödendiğini iddia ettiğini, davalının itirazında haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek itirazın iptaline ve davalının alacağın %20'si oranında tazminat ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında tekstil emtiası alım satımından kaynaklı ticari ilişki bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşme ve düzenlenen faturalara göre taraflar arasındaki ticari ilişkinin USD para birimi bazında olduğu, 06.04.2022 havale tarihli bilirkişi raporuna göre davalının ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle davalının davacıya 88.055,09 TL borçlu olduğu, davacı şirket tarafından sunulan USD hesap ekstresi ve davalı şirket tarafından sunulan TL hesap ekstresi karşılaştırıldığında davacı tarafından düzenlenen tüm faturaların davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı şirket tarafından yapılan ödemeler ve düzenlenen iade faturasının davacı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı şirket tarafından davacı şirkete takip tarihinden önce verilen 31.10.2018 vadeli 100.000,00 TL ve 31.11.2018 vadeli 100.000,00 TL bedelli çeklerin davacı şirket ticari defterlerinde takip tarihinden sonra kaydedildiği, taraflar arasındaki ticari ilişkinin gerek sözleşme gerekse davacı faturaları ile döviz cinsinden olduğu, taraflar arasındaki dava dilekçesi ekinde bulunan sözleşmede "TL cinsinden yapılacak nakit veya çekli ödemelerde tahsil vadesindeki TCMB döviz satış kuru uygulanarak hesap görülür" maddesinin yer aldığı, bu itibarla taraf ticari defterleri arasındaki uyuşmazlık konusu olan iki çekin verildiği tarihteki kurdan değil tahsil vadesindeki kurdan nazara alınması gerektiği, neticeten takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 98.067,27 USD alacaklı olduğu, davalının takip sonrası döneme tekabül eden 2 çek ve nakit ödemelerinin USD cinsinden mahsubu neticesinde, dava tarihi itibariyle davacının davalıdan 45.087,83 USD alacaklı olduğu, sözleşmenin 5. maddesinde "TL cinsinden yapılacak nakit veya çekli ödemelerde tahsil vadesindeki TCMB döviz satış kuru uygulanarak hesap görülür" düzenlemesinin yer aldığı, davalı tarafça alacağa mahsuben verilen çeklerin tahsil tarihindeki döviz kuru karşılıklarının dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; davalının itirazının kısmen iptali ile; takibin 45.087,83 USD asıl alacak üzerinden devamına, 45.087,83 USD asıl alacağa davacının takip talebindeki miktarı aşılmamak üzere takip tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına,45.087,83 USD'nin takip tarihi TL karşılığının %20'si icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, yabancı para üzerinden düzenlenen satış sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 20.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.