Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin, vergi idaresinin talep ettiği gizli ortaklığın tespiti davasında hukuki yarar olup olmadığına dair ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bir vergi dairesi, vergi raporlarına dayanarak, bazı şahısların bir limited şirketin gizli ortakları olduğunun tespitini ve varlıklar üzerinde ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, davacı idarenin 6183 sayılı Kanun kapsamındaki kendi ihtiyati haciz yetkileri ve eda davası niteliği taşımaması nedeniyle bu tür bir tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Davacı istinaf başvurusunda, vergi raporuyla sabit olan gizli ortaklık ve buna bağlı hukuki menfaatinin bulunduğunu iddia ederek kararın kaldırılmasını istemiştir; istinaf mahkemesi, uyuşmazlığı davacının tespit davası açmadaki hukuki yararı ve idarenin mevcut yetkileri bağlamında incelemektedir.

T.C. BURSA BAM HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .../... - ...

T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : /
KARAR NO : /
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : .
ÜYE : .
ÜYE : .
KATİP : .
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : ..
NUMARASI : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : ..
DAVALILAR : ...
DAVANIN KONUSU : Gizli Ortaklığın Tespiti
KARAR TARİHİ : 17/04/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/04/2025
Bursa .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ././..tarih, ./. Esas ve ./. Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP :.
Davacı vekili beyanlarında; Yıldırım Vergi Dairesi Müdürlüğünün 4550332484 vergi numaralı mükellefi .... San. Tic. Ltd. Şti.'nin 2011 ve 2012 yılları hesaplarının incelenmesi sonucunda 23/09/2016 tarih 2016-A-732/20 sayılı vergi tekniği raporu düzenlendiğini, söz konusu raporda mükellef kurumun faaliyet konusuna ilişkin olarak gerçek bir faaliyet yürüttüğü ancak bu faaliyetinin büyük bir kısmının ... Ltd. Şti.'ne ait araç ve ekipmanlarla yaptığı, kurumun faaliyetini yürütenlerin esasen görünen yasal ortaklardan ziyade ... Ltd. Şti. ortaklarından olan ., . ., . . olduğunun anlaşıldığını, işlerin genel olarak .. .. tarafından yürütüldüğünü, davalılar .. ., . ., . . diğer davalı .... San. Tic. Ltd. Şti.'nin gizli ortakları olduklarının tespitine ve taşınır taşınmaz malların devir ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati tedbir karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar davaya karşı cevaplarını sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı idarenin 6183 sayılı A.A.T.U.H.K'un 17 ve 18. maddelerinde belirtilen yetkiyi kullanabileceği, bu bağlamda davacının ihtiyati haciz işlemlerinde bulunabileceği, ihtiyati tedbir talebinin de eda davasının öncüsü olduğu, eldeki davanın eda davası olmadığını, davacının tedbir talebi yönünden de hukuki yararının bulunmadığını, gibi bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; davalı gerçek kişilerin davalı şirketin gizli ortağı olarak hareket ettiklerinin vergi müfettişi tarafından düzenlenen rapor ve dosya kapsamı itibari ile sabit olduğu, tespit davasında müvekkilinin hukuki menfaatinin bulunduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını, davalıların taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacaklarının üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi bakımından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere borca yeter kısmının üzerine karar kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir konulmasına, davalılar ve anılan şirket arasındaki gizli ortaklığın tespitine, karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava, davalılar gerçek kişilerin davalı şirketin gizli ortağı olduğu iddiasına dayalı ortaklığın tespiti istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Davacı, davalı şirketin ortaklık yapısının gerçeği yansıtmadığını, davalılar . ., . ., . . davalı şirketin gizli ortağı olduğunu ve faaliyetin büyük kısmının ... Ltd. Şti.'ne ait ekipmanlar ve araçlarla yapıldığını bu şirketin ortaklarının da . ., . ., . . olduğunu iddia etmiştir.
Yargılama aşamasında davalı -.... San. Tic. Ltd. Şti.'nin sicilden terkin edildiğinin anlaşıldığı, davacı tarafça Bursa ... Asliye ticaret Mahkemesinin ./. Esas ve ./. Karar sayılı kararı ile şirketin ihyasına ve şirket ortağı İsa Sönmez'in tasfiye memuru olarak atanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık davacının tespit davası açmakta hukuki yararının olup olmadığı noktasında toplanmakta olup; somut olayda; hukuki yararın tespit davası açma şartı olduğu, muvazaalı işlemlere dair karinelerin olduğu, ilk bakışta hukuki yarar var gibi göründüğü, ancak limited şirketlerde ortakların kamu borcundan dolayı sorumluluğuna dair özel düzenlemeler olsa da, gizli ortağın durumunun adi ortaklık olarak kabul edildiği ve limited şirket ortaklarının sorumluluğunun adi ortaklığa teşmil edilemeyeceği, davalının hangi ortakla gizli ortak olduğu ve daha önce pay sahibi olup olmadığının belirsiz olduğu, üstelik muvazaalı işlemlere dair deliller varsa ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz yetkisinin davacı idarenin takdirinde olduğu, kesinleşmiş bir yargı kararına gerek olmadığı, delillerin takdirinde bir tespit kararına gerek olmadığı, idarenin yapması gereken açık ve emredici bir hüküm olduğu, tespit hükmü ile idari işlemlerden dolayı gidilecek kanun yollarında sorunlara neden olabileceği; ihtiyati tedbir istemi için de hukuki yararın olmadığı, ayrıca idarenin tasarrufun iptali ve tüzel kişiliğin perdesinin aralanması gibi yollara başvurabilmesi için ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz kararı alması gerektiği gözetildiğinde ilk derece mahkemesinin kararı ve gerekçesi yerindedir (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 17/06/2016 tarih 2016/2100-2016/6849 E.K ve 20/03/2023 tarih 2021/7487-2023/1674 E.K sayılı ilamları).
Açıklanan bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf yoluna başvuran davacı harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davacı tarafından istinaf yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/04/2025
.Başkan
.
¸e-imzalıdır
. .
.
Üye
.
¸e-imzalıdır
.
Üye
.
¸e-imzalıdır
.
Katip
.
¸e-imzalıdır