Ticari satımdan kaynaklanan teslim edilmeyen malzemeler, fazla ödeme ve Euro-TL kur farkına ilişkin itirazın iptali davasında istinaf sonrası yeniden yargılama gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının, ödemesi yapılmasına rağmen teslim edilmeyen ticari mallar sebebiyle başlattığı icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali istemine ilişkindir; ilk derece mahkemesi, davayı kısmen kabul ederek alacağı Türk lirasına çevirmiş ancak Bölge Adliye Mahkemesi, ticari ilişkinin yabancı para cinsinden kurulduğunu ve ödeme şekline dair anlaşmanın borcun para cinsini değiştirmediğini belirterek kararı kaldırmıştır; yüksek mahkeme, davalının yazılı delille teslimatı ispat etmesi gerektiği ve davacının fazla ödeme yapıp yapmadığı ile teslim edilmeyen mal miktarı hakkında denetime elverişli yeni bir bilirkişi raporu alınarak karar verilmesi gerektiği yönünde talimatla dosyayı ilk derece mahkemesine iade etmiştir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/610 Esas - 2026/300
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2025/610 EsasKARAR NO : 2026/300HAKİM : ....KATİP :....DAVACI : ...VEKİLLERİ : Av..... Av......DAVALI : ...VEKİLİ : Av.....DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 20/01/2022KARAR TARİHİ : 30/04/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 22/05/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA :Davacı vekili, müvekkili ile .... A.Ş.'ye devredildiğini ... konu ile ilgili tüm işlem ... yazışmaların SMK Gayrimenkul tarafından yürütüldüğünü, ancak bu ödemelere karşılık sipariş onay formu doğrultusunda ücreti ödenen malzemelerden bir kısmının teslim edilmediğini, fazladan ödenen miktarın tahsili amacıyla ... 27. İcra Müdürlüğü'nün 2021/14784 E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yaptığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ... müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ... dava etmiştir.CEVAP: Davalı vekili dilekçesinde özetle; davacı ... İnşaat ... Ticaret A.Ş. hakkında iflas kararı verilmiş olması sebeplerine bağlı olarak malzemelerin tamamı teslim edilerek projenin hizmete girdiğini, davacı tarafın icra takibine konu yaptığı malzemelerin ödemesini TL olarak yapmış iken bunlara dair EURO takibi yapmasının da haksız ... kötü niyetli olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.DELİLLER:... 27. İcra Müdürlüğünün 2021/14784 esas sayılı dosyası,Alacağın temliki sözleşmesiSipariş FormuDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ... GEREKÇE:Dava, satım sözleşmesi kapsamında fazladan ödenen bedelin tahsili talebi ile davalı aleyhinde başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.Mahkememizce 17/11/2022 tarih, : 2022/52 E., 2022/882 K. sayılı ilamı ile "... toplanan delillere ... tüm dosya kapsamına göre, davalının 11.841,56 Euro malzeme bedelini teslim etmediği sabit olup taleple bağlı kalınarak 5.688,00 Euro alacağı talep edebileceği, ancak yargılama sırasında bir kısım malzemelerin daha teslim edildiğinin bilirkişinin yerinde incelemesi sonucu tespit edildiğinden davacının alacağının 4.242.97 Euro’ya indiği, taraflar arasında sipariş onay formunda Euro kuru sabitlenerek 3,35 TL olarak belirtilmiş olması nedeniyle 4.242.97 Euro’nun sözleşmede kararlaştırılan 3,35 TL Euro kur üzerinden hesaplanan 14.213,96 TL üzerinden avans faizi ile birlikte istenebileceği " gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar davacı tarafça istinaf edilmiştir. İstinaf başvurusu üzerine ... BAM 22 HD 'nin 2023/197esas ,2025/744 karar sayılı ilamı ile " Mahkemece taraflar arasındaki ticari ilişkinin TL olarak kurulduğu kabul edilerek davacı yanca EURO üzerinden icra takibi yapıldığı halde, itirazın iptali davasının takibe sıkı sıkıya bağlı olduğu gözetilmeksizin TL cinsinden kısmen kabul kararı verilmesi doğru değildir. Satım konusu mallara ilişkin faturanın bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere bedellerinin öncelikle yabancı para cinsinden gösterildiği ... Vergi Usul Kanunu'ndaki zorunluluk nedeniyle Türk Lirası karşılığının düzenlendiği anlaşılmaktadır. Yine sipariş onay formunda da Euro üzerinden taraflar arasında akdin kurulduğu, ancak ödeme bölümünde kur sabitlemesi ile ödemelerin fatura tarihinden itibaren vadeli TL cisinden çek ile ödeneceği hususunun kararlaştırıldığı, fatura hususunda tarafların mutabık olduğu anlaşılmıştır.Bu durumda bedeli yabancı para olarak gösterilen faturalar yönünden akdi ilişkinin yabancı para cinsinden kurulduğunun kabulü gerekmekte olup, tarafların ödemeye dair mutabakatının TBK’nın 99. ... devamı maddelerindeki alacaklının ödemeye dair seçimine ilişkin olduğu şeklinde yorumlanması ... bu kapsamda takip ... dava tarihi itibariyle davacının sözleşmede kararlaştırılan bedeli ödediği gözetilerek teslim edilmeyen mal miktarı bulunup bulunmadığı, teslim olgususunun davalı yanca yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiği de gözetilerek davacının fazladan ödeme yapıp yapmadığı ... var ise miktarı hususunda denetime elverişli bir rapor alınarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru değildir. Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ... ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması... " nedeniyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır. Mahkememizce kaldırma ilamı doğrultusunda yeni esas üzerinden yargılamaya devam olunmuştur. Kaldırma ilamı sonrasında alınan 23/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin Euro sözleşme olduğunun kabulü halinde icra takip tarihi olan 10.01.2021 tarihi itibariyle davacının davalıdan talep edebileceği eksik malzeme bedelinden kaynaklı alacağının 11.841,56 EUR olduğu, davacının talebi ile bağlı kalınarak takip tarihi itibariyle 5.688,00 EUR alacağı talep edebileceği, ancak yargılama sırasında 24.09.2022 tarihi itibariyle alacağın 4.242,97 EUR 'ya indiği tespit edilmiş olmakla 1.445,03 EUR yönünden davacının talebinin konusuz kalıp kalmadığının takdirinin Mahkemeye ait olduğu, davacının takipte 3095 Sayılı yasanın 4/A maddesine göre yabancı para yasal faizi (Kamu bankalarının 1 yıl vadeli EUR mevduat hesaplarına fiilen uyguladıkları en yüksek faiz oranları ) talep edebileceği," şeklinde rapor düzenlenmiştir. Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ... savunmaları ile toplanan deliller ... kaldırma ilamı sonrasında alınan hüküm kurmaya ... denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda somut olay ele alınmakla; taraflar arasında satım sözleşmesi akdedildiği, davacının sözleşme kapsamında fazladan ödeme iddiasında bulunduğu, davalının ise husumet itirazında bulunduğu ... siparişe konu tüm malzemelerin teslim edildiğini savunduğu anlaşılmıştır. Öncelikle husumet itirazı üzerinde durulmuş olup, davacı ile dava dışı SMK Ulusal İnşaat ... Ticaret Anonim Şirketi arasında geçerli bir alacağın temliki sözleşmesi yapılması nedeniyle davalının husumet itirazına itibar edilememiştir. Taraflar arasında 23.12.2016 tarihli sipariş onay formu ile 21 kalem malzemenin 30/12/2016 tarihinde teslimi kararlaştırılmış olup söz konusu malzeme bedeli KDV dahil 41.890,00 Euro olarak kararlaştırılmıştır. Yine aynı formda Euro/TL: 3,35 alınacağının kararlaştırıldığı, yine mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun 8. sayfasında davalı tarafından 20/01/2017 tarih ... nolu 41.885,67 Euro bedelli faturanın düzenlendiği, fatura açıklamasında 1 Euro 3,35 TL olarak baz alınarak fatura TL tutarının 140.317,01 TL olarak gösterildiği, davalı defterlerinde çek senet girişi ile TL olarak bu miktarın ödendiği hususu anlaşılmıştır.dava dışı .... İnşaat ... Ticaret Anonim Şirketi ile davalının defterlerine göre malzemelerin ücretinin tamamını ödediğini ispatlamıştır. Davalı ise malzemelerin teslimini ispatla yükümlü olup, yapılan bilirkişi incelemesi, 2017 tarihli teslim tutanağı ... yerinde inceleme sonucu davalının 11.841,56 Euro malzemeyi teslim etmediği anlaşılmış olup, kaldırma ilamı sonrası alınan bilirkişi raporundaki taraflar arasındaki sözleşmenin Euro sözleşme olduğunun kabulü çerçevesinde yapılan hesaplama doğrultusunda icra takip tarihi olan 10.01.2021 tarihi itibariyle davacının davalıdan talep edebileceği eksik malzeme bedelinden kaynaklı alacağının 11.841,56 EUR olduğu, davacının talebi ile bağlı kalınarak takip tarihi itibariyle 5.688,00 EUR alacağı talep edebileceği, kanaatine varılmıştır. Ancak yargılama sırasında 24.09.2022 tarihi itibariyle alacağın 4.242,97 EUR 'ya indiği tespit edilmiş olmakla 1.445,03 EUR yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş olup, davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine dair karar sonrası bu kısım yönünden istinaf isteminde bulunulmadığından davalının usuli kazanılmış hakkı gözetilerek icra inkar tazminatı isteminin reddi ile davacının icra takibi yapmakta kötüniyetli olduğu tespit edilemediğinden davalının kötüniyet tazminat isteminin reddine dair olmak üzere yargılama gideri ... vekalet ücreti yönünden davadaki haklılık durumu gözetilerek davalının yargılama sırasında davacıya ödediği 1.445,03 euro bedel yönünden de yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılması gerektiği gözetilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ... dosya kapsamına göre;Davanın Kısmen Kabulüne,1-Davada 1.445,03 euro bedel yönünden yargılama aşamasında dava konusuz kaldığından bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına,2-4.242,97 euro yönelik talep yönünden ise davalının ... 27. İcra Müdürlüğü'nün 2021/14784 esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın bu miktar üzerinden iptali ile takip talebindeki koşullar çerçevesinde devamına,3-Davacının icra inkar tazminatı isteminin davalının usuli kazanılmış hakkı gözetilerek reddine,4-Yasal koşulları oluşmayan davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine,5-Alınması gereken 5.908,56 TL harçtan peşin alınan 1.157,53 TL harcın düşümü ile eksik alınan 4.751,03 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,6-1.157,53 TL Peşin harç ... 80,70 TL başvuru harcı ile 11,50 TL vekalet harcı olarak alınan 1.249,73 TL’nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 7-Davacının dosya, pul, davetiye, yazışma ... bilirkişi ücreti olarak sarf ettiği 27.013,50 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,8-A.A.Ü.T.nin 13/2 maddesi uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,9-6325 sayılı yasanın 11 ... 13 m.delaletiyle 18/a maddeleri gereğince maktu 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına, Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/04/2026Katip ...¸ Hakim ...¸