Ticaret Mahkemesi tarafından verilen, ticaret sicilindeki şirket adres kaydının terkini davasının, yargılama sürecinde adresin güncellenmesi nedeniyle konusuz kaldığına ilişkin gerekçeli karar.
Özet: Bir ticaret sicil müdürlüğünün, tebligatların "adresinden taşınmış" gerekçesiyle iade edilmesi üzerine, davalı şirketin 6102 sayılı TTK ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin ilgili maddeleri uyarınca yasal sürede adres değişikliğini tescil ettirmemesi nedeniyle güncel olmayan ticaret sicili adres kaydının terkinini talep ettiği bir davada; davalı şirketin, dava açıldıktan sonra ancak mahkemenin ön incelemesi öncesinde adresini güncelleyerek sicile kaydettirmesi üzerine davanın konusuz kaldığı ve bu nedenle mahkemenin esasa girmeden karar vereceği bir yargılama sürecini anlatan hukuki bir evraktır.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/206 Esas - 2026/259
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2026/206 EsasKARAR NO : 2026/259BAŞKAN : ....ÜYE :.....ÜYE : ...KATİP :.....DAVACI : ....VEKİLİ : Av.....DAVALI : 1- ... ..VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 2- ... ..DAVA : Ticaret Sicilindeki Adres Kaydının Terkini DAVA TARİHİ : 09/03/2026KARAR TARİHİ : 15/04/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 21/04/2026 Mahkememizde görülmekte olan Ticaret sicilindeki adres kaydının terkini davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :İDDİA VE İSTEK :Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanlığı tarafından Müdürlüklerine yapılan 21//11/2025 tarihli başvuru ile .... sicil numarası ile ticaret sicilinde kayıtlı davalı ... ..../..." adresine yaptıkları tebligatın "adresinden taşınmış" olduğu gerekçesiyle iade edildiği belirtilerek söz konusu yazılarının tebliğ edilebilmesi amacıyla söz konusu hususun düzeltilmesine yönelik taleplerini davalı şirketin ticaret sicil kayıtlarında mevcut olan adresinin düzeltilmesine yönelik taleplerinin kendilerine bildirildiğini, söz konusu bildirim üzerine Müdürlüklerinin 24/11/2025 tarih ve .... sayılı tescile davet yazısının şirket yetkilisinin Mernis adresine ve şirket adresine gönderilerek adres değişikliği işleminin tescili için 6102 sayılı TTK'nın 33. maddesi ve Ticaret Sicili Yönetmeliği’nin 36. maddesi uyarınca 30 gün içerisinde adres değişikliği için tescil başvurusunda bulunulması, tescili gerektiren bir husus yok ise bu durumun ispat edilmesi, aksi takdirde idari para cezası talebinin mahallin en büyük mülki amirine iletileceği ve yetkili Asliye Ticaret Mahkemesi'nde hukuki sürecin başlatılacağı ihtaren bildirildiğini, ancak Davalı şirket ve yetkilisi Ticaret Sicili Yönetmeliği’nde yer alan 30 günlük yasal süre içerisinde tescil talebinde bulunmadığını ve tescilden kaçınma sebeplerini de sunmadığını beyanla 6102 Sayılı TTK'nın 33. maddesinin 3. fıkrası ve Ticaret Sicili Yönetmeliği’nin 36. addesinin 4. fıkrası gereğince davalı şirketin adına kayıtlı bulunan ".../...” adresinde faaliyet göstermediğinin tespiti ile Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 26/1.m. uyarınca söz konusu adresin ticaret sicilinden terkininin tescil ve ilanına , yasal hasım konumunda olan müvekkili aleyhine vekalet ücreti ve diğer yargılama gideri hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA:Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı kurum tarafından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 33 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği madde 36 uyarınca açılan adres terkinine ilişkin davada, ön inceleme duruşmasından önce müvekkil şirket tarafından adres değişikliği işlemi gerçekleştirildiğinden davanın konusuz kaldığını beyanla esasa ilişkin olarak karar verilmesine yer olmadığına, aksi kanaatte ise davacı kurumun re'sen araştırma yükümlülüğünü ihlal ederek davayı erken açması sebebiyle hukuki menfaat yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER :-Ticaret sicil kaydı -Çankaya İlçe Emniyet Müdürlüğü-Adres araştırmasına ilişkin kolluk araştırma tutanağı DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davalı şirket merkez adresinin ticaret sicilden terkini ile kararın hükmen tescili istemlerine ilişkindir. Dosyamızda davalı şirketin terkini talep edilen adresinde faal şirket olup olmadığı kolluk marifetiyle araştırılmıştır. Dosyamıza gönderilen kolluk araştırma tutanağından; davalı ...... olup şirketin yetkili temsilcisinin ... ... olduğu anlaşılmıştır. Davalı vekilinin cevap dilekçesi ekinde sunduğu ticaret sicil gazetesi örneklerinin incelenmesinde; davalı şirketin ticaret sicilinde kayıtlı ve işbu davada terkin istemine konu ".... / ..." olarak değiştirildiği, adres değişikliğinin ticaret siciline tescil ve 18/03/2026 tarih ve 11545 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği görülmüştür. Bilindiği üzere; 6102 sayılı TTK'nın 31.maddesinde; "(1) Tescil edilmiş hususlarda meydana gelen her türlü değişiklik de tescil olunur. (2) Tescilin dayandığı olgu veya işlemler tamamen veya kısmen sona erer ya da ortadan kalkarsa sicildeki kayıt da kısmen yahut tamamen silinir. (3) Her iki hâlde 27 ilâ 30 uncu madde hükümleri geçerlidir.", TTK.'nun 33.maddesinde; "(1) Tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan veya 32 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlara uymayan bir hususu haber alan sicil müdürü, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. (2) (Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./4.md.) Sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından bin Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır. (3) Süresi içinde kaçınma sebepleri bildirildiği takdirde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi, dosya üzerinde inceleme yaparak tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varırsa, bunun tescilini sicil müdürüne emreder, aksi takdirde tescil istemini reddeder. Süresi içinde tescil isteminde bulunmayan veya kaçınma sebeplerini bildirmeyen kişinin ikinci fıkradaki cezayla cezalandırılması bu fıkra hükmünün uygulanmasına engel oluşturmaz." şeklinde düzenleme yer almaktadır. Yine, Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 36.maddesinde ise; "(1) Tescil edilmesi gereken bir olgunun ilgilisi tarafından tescil ettirilmediğini haber alan müdürlük, tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişileri, otuz gün içinde tescil başvurusunda bulunmaya veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. Bu davette, kanuni dayanaklar gösterilmek suretiyle davetin gerekçesi, tescili gereken belgeler ve tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin yaptırımları belirtilir. (2)Birinci fıkra gereğince yapılan çağrı üzerine, süresi içinde tescil isteminde bulunulmaması veya kaçınma sebepleri bildirilmiş olmasına rağmen kaçınma sebeplerinin yeterli görülmemesi halinde müdürlük, durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir. Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen tescil edilir. (3) Müdürlükçe verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, Kanunun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen idari para cezasıyla cezalandırılır.(4) Üçüncü fıkra gereğince idari para cezası verilmesine rağmen, kanuni süre içerisinde tescil isteminde bulunmamakta ısrar edilmesi halinde, müdürlük durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir. Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen tescil edilir." şeklinde, Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 28. maddesinin 2. fıkrasında; " Tescil, bir olgunun sicile geçirilmesini; değişiklik, tescil edilmiş bir olgudaki değişiklik dolayısıyla sicildeki kayıtların değiştirilmesini veya düzeltilmesini; silinme ise tescil edilmiş olan bir olgunun ortadan kalkması veya sona ermesi sebebiyle ona ait kayıtların silinmesini ifade eder" şeklinde, Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 37. maddesinde; "(1) Tescil başvurusuna ilişkin müdürlüğün herhangi bir kararı veya işlemi üzerine kişisel yararı bulunmasa bile üçüncü kişiler, bu kararın veya işlemin gerçeği tam olarak yansıtmadığını yahut Kanuna uygun olmadığını, kamu düzenine aykırı veya üçüncü kişilerde yanlış düşünceler uyandıracak mahiyette bulunduğunu isbata elverişli bir takım olguları, müdürlüğe bildirebilir. Bu iddiaların yerinde olduğuna kanaat getirilmesi ve henüz bir işlem yapılmamış olması halinde başvuru reddedilir. İşlem gerçekleştirilmiş ise, 36 ncı maddeye göre işlem tesis edilir. Ayrıca, üçüncü kişilerin başvurusu bir ticaret ünvanının tescil edilmediğine, Kanun hükümlerine aykırı olarak tescil edildiğine veya kullanıldığına ilişkin olması durumunda da 36 ncı maddeye göre hareket edilir." şeklinde düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır. Dosyamızda davalı şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresi ile ilgili olarak Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanlığı Veri Yönetimi Dairesi Başkanlığı'nın 21/11/2025 tarih ve.... sayılı yazısı ile gönderilen yazıların tebliğ edilemediğinden bahisle davalı şirketin adresi ile ilgili kayıtların düzeltilmesi için ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne bildirimde bulunulması üzerine davacı ... Ticaret Sicil Müdürlüğün tarafından davalı şirkete ve yetkili temsilcisine şirketin adres değişikliğinin tescil ettirilmesi için TTK'nun 33. Maddesi ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 36. Maddesi gereğince değişikliğin tescili ile ilgili işlemlerin 30 günlük süre içerisinde tamamlanması aksi takdirde TTK'nun 33/2.maddesinde öngörülen cezanın uygulanacağı ihtaratını içeren tescile davet yazsının gönderildiği, davalı şirkete gönderilen tescile davet yazısının 26/11/2025 tarihinde bila tebliğ iade edildiği, diğer davalı şirket yetkilisi ... ...'a gönderilen yazının ise; 25/11/2025 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen 30 gün içerisinde tescil başvurusunda bulunulmadığı anlaşılmaktadır. Dosyamızda davalı şirket anonim şirket statüsünde olup anonim şirketlerin sona erme hallerini düzenleyen 6102 sayılı TTK'nun 529/1-c maddesinde; "Esas sözleşmede öngörülmüş herhangi bir sona erme sebebinin gerçekleşmesiyle" düzenlemesine yer verilmiştir. Dosyamız arasına örneği alınan davalı şirketin ana sözleşmesinin 4.maddesinde;"...Tescil ve ilan edilmiş adresinden ayrılmış olmasına rağmen, yeni adresini süresi içerisinde tescil ettirmemiş şirket için bu durum fesih sebebi sayılır." düzenlemesine yer verildiği görülmektedir. Bahse konu Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 36. maddesindeki düzenlemenin TTK'nın 31. m. ve Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 28. ve 37. maddeleri ile birlikte değerlendirildiğinde tescil edilmesi gereken hususların tesciline ilişkin düzenlemeleri kapsamakta olup terkini kapsamadığı, (... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 27/02/2017 tarih ve 2017/32 E. ve 2017/48 K. sayılı ilamı) 6102 sayılı TTK.nun 32. ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34. maddesi gereğince Ticaret sicil müdürlüğü'nün tescil için aranan şartların var olup olmadığını, mevcut bir durumda değişiklik olup olmadığını re'sen incelemesi gerektiği, bu kapsamda davacı Ticaret sicil müdürlüğü tarafından davalı şirketin sicilde kayıtlı adresinden başka bir adreste faaliyet gösterip göstermediğini araştırması, araştırma sonucunda şirketin adresinin tespit edilmesi durumunda TTK’nun 33. ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36. maddesine göre işlem yapılması, yapılacak araştırmadan bir sonuç alınamazsa, yukarıda açıklanan anasözleşme hükmü ve TTK’nın 529/1-c.m. gereğince Ticaret Bakanlığı tarafından şirketin feshi davası açılması gerekmektedir. (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 04.07.2012 tarih, 2011/6117 E. ve 2012/11976 K. ile 05/09/2023 tarih ve 2022/1338 E. 2023/4650 K. sayılı ilamları) Somut olayda davacı ... Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından değinilen kapsamda araştırma yapılmaksızın dava açıldığı ve davacının dava açmakta hukuki yararının mevcut olmadığı sabit olmakla; işbu davanın 6100 sayılı HMK'nun 114/1-h ve 115/2.m. gereğince dava şartı niteliğindeki hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın 6100 sayılı HMK 114/1-h.m. delaleti ile 115/2.m. gereğince hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 732,00-TL olup davacı tarafından peşin yatırılmakla başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince maktu 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 5-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2026 Başkan .... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip .... ¸e-imzalıdır