Danıştay, bir uzman onbaşının son bir yıl içinde üç aydan fazla istirahat raporu alması nedeniyle sözleşmesinin feshi işlemini hukuka uygun bulup temyiz başvurusunu reddetti.
Özet: Davacı uzman onbaşının son bir yıl içinde üç ayı aşan toplam 159 günlük istirahat raporları alması nedeniyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin hukuka uygunluğu talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi davacının süreyi aşması ve hastalıkların görevle ilişkili veya uzun süreli tedavi gerektiren istisnalar kapsamında olmaması gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş, bu karar istinaf mahkemesince hukuka uygun bulunarak onanmıştır; Danıştay da söz konusu kararları usul ve hukuka uygun bularak davacının temyiz başvurusunu reddederek davanın reddini onamıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : 2021/7419Karar No : 2025/2830 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İzmir ili, ... Deniz Piyade Tugay Komutanlığında uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, son bir yıl içinde üç aydan fazla istirahat ve sağlık raporu aldığından bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlem ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, dava konusu işleme dayanak teşkil eden raporların incelenmesi neticesinde, davacıya ilişkin olarak 18/02/2020 tarihinde "miyalji" tanısıyla iki (2) gün, 25/02/2020 tarihinde "yumuşak doku travması" tanısıyla üç (3) gün, 14/04/2020 tarihinde "akut tonsilit" tanısıyla iki (2) gün, 19/06/2020 tarihinde "eklem ağrısı" tanısıyla onbeş (15) gün, 24/07/2020 tarihinde "M25-eklem diğer bozuklukları" tanısıyla otuz (30) gün, 01/09/2020 tarihinde "M-79 diğer yumuşak doku bozuklukları" tanısıyla yedi (7) gün, 08/09/2020 tarihinde "M16.9 koksatroz" tanısıyla doksan (90) gün süreli istirahat raporlarının düzenlendiği, bakılan davada, ilgili mevzuat hükümleri ile dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin bir bütün olarak incelenmesinden, ... Deniz Piyade Tugay Komutanlığında uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, geriye dönük olarak son 1 yıl içerisinde almış olduğu istirahat raporlarının süresinin mevzuatta öngörülen üç (3) aylık sürenin üzerinde olduğu ve söz konusu raporlarda belirtilen hastalıkların ifa edilen görevin icrası sebebiyle ortaya çıkan hastalıklardan olduğuna dair herhangi bir belirleme bulunmadığı gibi uzun süreli tedaviye ihtiyaç duyulan hastalıklardan olduğuna ilişkin bir belirlemenin de yer almadığı, davacı hakkında düzenlenen raporlarda yer alan hastalık, tedavi ve istirahatlerin, ilgili mevzuat hükümlerinde sözleşmenin feshedilmesi hususunda belirtilen istisnalar kapsamında yer almadığı, bu durumda, istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru, son bir yıl içinde alınan hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı üç aydan fazla olan sözleşmeli erlerin sözleşmelerinin feshedileceğine ilişkin mevzuat hükmü uyarınca, geriye doğru son bir yıl içinde alınan istirahat süresinin toplamı üç aydan fazla olan davacının sözleşmesinin feshedilerek ilişiğinin kesilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşleme dayanak edilen istirahat raporlarının iyileşme süreci kapsamında alındığı, 3 yıla kadar rapor hakkının bulunduğu, ilgili mevzuat hükümlerinde hastalıkların görevden kaynaklanmış olmasına dair koşul bulunmadığı belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin reddine,2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. Davacının adli yardım talebi İdare Mahkemesince kabul edildiğinden, temyiz giderlerinin davacıdan tahsili için İdare Mahkemesince vergi dairesine müzekkere yazılmasına, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 29/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava, İzmir ili, ... Piyade Tugay Komutanlığında uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, son bir yıl içinde üç aydan fazla istirahat ve sağlık raporu aldığından bahisle, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ile Uzman Erbaş Yönetmeliği uyarınca ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlem ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun ''Tedavi'' başlıklı 10.maddesinde; Uzman erbaşlar ve bunların bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin tüm sağlık işlemleri hakkında, 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak, uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı, tedavi süresi hariç olmak üzere istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçemez. Sürenin hesaplanmasına en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi dahil edilir. Hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlardan barışta ve savaşta görev esnasında veya görev dışında görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalananların, iyileşinceye kadar ilişikleri kesilmez izinli sayılırlar. Ayrıca, kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlar, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabilir ve bunların da ilişikleri kesilmez. 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilenler hariç olmak üzere, sıhhi arızası devam edenler ve kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanlar hakkında 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır....'' hükmüne yer verilmiştir. Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin ''Tedavi'' başlıklı 17. maddesinde de; ''Uzman erbaşlar ve bunların bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin tüm sağlık işlemleri hakkında, 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak, uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı, tedavi süresi hariç olmak üzere istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçemez. Sürenin hesaplanmasına en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi dahil edilir. Hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlardan barışta ve savaşta görev esnasında veya görev dışında görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalananlar hakkında kesin işlem kararlı sağlık kurulu raporu onaylanıncaya kadar ilişikleri kesilmez, izinli sayılırlar. Ayrıca, kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlar, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabilir ve bunların da ilişikleri kesilmez. Sıhhî arızası devam edenler ve kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanlar hakkında, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri uygulanır...'' düzenlemesi yer almaktadır.Yukarıda yer verilen Uzman Erbaş Kanunu'nun 10. maddesi ile Yönetmeliğin 17. maddesinde uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamının, tedavi süresi hariç olmak üzere son bir yılda üç ayı geçemeyeceğinin düzenlendiği, Kanun ve Yönetmelik hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere tedavi amacıyla verilecek olan istirahat sürelerinin üç aylık sürenin hesabına dahil edilmeyeceği, aksi yöndeki bir kabulün, meslekleri gereği her an yaralanma, hastalanma riski altında görev yapan uzman erbaşları, tedavi amacıyla verilen raporlar neticesinde sözleşmelerinin feshedilmesi durumuyla karşı karşıya bırakacağı açıktır. Uyuşmazlıkta, davacıya ilişkin olarak 18/0272020 tarihinde "miyalji" tanısıyla iki (2) gün, 25/02/2020 tarihinde "yumuşak doku travması" tanısıyla üç (3) gün, 14/04/2020 tarihinde "akut tonsilit" tanısıyla iki (2) gün, 19/06/2020 tarihinde "eklem ağrısı" tanısıyla onbeş (15) gün, 24/07/2020 tarihinde "M-25-eklem diğer bozuklukları" tanısıyla otuz (30) gün, 01/09/2020 tarihinde "M-79 diğer yumuşak doku bozuklukları" tanısıyla yedi (7) gün, 08/09/2020 tarihinde "M-16.9 koksatroz" tanısıyla doksan (90) gün süreli istirahat raporlarının düzenlendiği görülmekle birlikte 04/09/2020 tarihinde davacının hastaneye yattığı ve 08/09/2020 tarihinden başlamak üzere almış olduğu 90 günlük raporun, ameliyat sonrası tedavi amacıyla verildiği açık olup; kalça kireçlenmesi(koksatroz) ameliyatı olan bir askerin, ameliyatın ertesi günü birliğine katılıp görev yapmasının beklenmesinin, hayatın olağan akışına aykırı olacağı tartışmasızdır. Mahkeme kararının gerekçesinde, bahsedilen bu sağlık kurulu raporlarında, davacının rahatsızlığının "görevin icrası sebebiyle" olduğuna ilişkin herhangi bir ibareye yer verilmediği belirtilmişse de; söz konusu rahatsızlığının görevden kaynaklı olup olmadığı hususunda herhangi bir araştırmanın da yapılmadığı anlaşıldığından, sözleşme imzalamadan önce ayrıntılı sağlık kontrollerinden geçen 1994 doğumlu davacının, kalça kireçlenmesi(koksatroz) rahatsızlığının yapmış olduğu görevden kaynaklandığı hususu izahtan varestedir. Bu durumda, davacının 08/09/2020 tarihinden başlamak üzere almış olduğu 90 günlük raporun ameliyat sonrası tedavi süresinden sayılması gerektiği ve 3269 sayılı Kanun'un 10. maddesi ile Yönetmeliğin 17. maddesinde belirtilen üç aylık süreye dahil edilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.