İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin kayıp çek iptali davasında mahkemenin yetkisizliğine hükmedilerek dosyanın İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi kararı.
Özet: Bir davacı, zilyedi olduğu 500.000 TL bedelli bir çeki kaybetmesi üzerine, çekin iptali ve ödeme yasağı konulması talebiyle dava açmış; ancak mahkeme, Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca, yetkili mahkemenin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesi olduğunu belirterek, kendi yetki alanı dışında kaldığını tespit etmesi üzerine, davayı usulden reddederek yetkisizliğine hükmetmiş ve dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine, ihtiyati tedbir talebinin ise yetkili mahkemece değerlendirilmesine karar vermiştir.
T.C.
İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2026/1716 EsasKARAR NO :2026/613DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ:11/09/2026KARAR TARİHİ:15/09/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... adına ciro edilmiş olunan; ... Mahallesi Şubesi’nin ... İban numaralı hesabı üzerinden 12.09.2026 tarih, ... nolu 500.000,00 TL bedelli çekin müvekkilinin zilyedinde olduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu iş bu çeki kaybettiğini, bu çekin müvekkilinin zilyedinde iken kaybolduğunu bildirip, çek hakkında ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verilmesini ve çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE:Dava, kaybolan çek hakkında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Kıymetli evrakın ziyaı ve iptali TTK'nun 651 ve 652. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasa hükümlerine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Yargıtay içtihatlarına göre yiten, yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden her hangi bir şekilde çıkan senetler zayi kavramı içinde değerlendirilir.Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa o kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa senedin iptali davası açılması gerekir.TTK md. 757 hükmü “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” şeklindedir. Bu hükme göre çek iptali davalarında yetkili mahkeme ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesidir. Yargıtay 5. HD’nin 2021/11037 Esas ve 2021/13519 Karar sayılı ilamında da “6102 sayılı TTK'nın 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği hükme bağlanmıştır. Anılan düzenleme aynı Yasa'nın 818. maddesi uyarınca çek iptali taleplerinde de uygulanacaktır.” şeklinde yetkili mahkemenin belirlenmesinde karar verilmiştir. Somut olayda muhatap banka şubesinin adresinin ve talep eden hamilin yerleşim yerinin ... olması sebebiyle mahkememiz yetki çevresine dahil olmadığı anlaşıldığından mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;1-Mahkememizin yetkisizliği sebebiyle davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin ... ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ olduğunun tespitine,2-Karar kesinleştiğinde ve iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurulması halinde dosyanın yetkili ... ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ'ne gönderilmesine, 3-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin yetkili Mahkeme tarafından değerlendirilmesine, 4-6100 sayılı yasanın 20. madde uyarınca süresi içinde kanun yoluna başvurulmadığı takdirde, kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması durumunda başvurunun reddi kararının tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurarak dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın re'sen ele alınarak açılmamış sayılmasına karar verilmesine,5-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekâlet ücretinin görevli ve yetkili mahkemece nazara alınmasına, Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere karar verildi. 15.09.2026Katip ... Hakim ...