Ceza mahkemesinden beraat eden sözleşmeli subayın, kaçakçılıkla ilişkilendirilen eylemler nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezasının hukuka uygunluk ve orantılılık tartışması.
Özet: Araç komutanı olan bir subayın, beraberindeki personelin kişisel kullanım sınırlarını aşan çay ve sigarayı gümrük işlemine tabi tutmaksızın ülkeye sokmasına göz yumduğu iddiasıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezasıyla sözleşmesinin feshedilmesi işlemi üzerine açılan davada, ilk derece mahkemesi ceza mahkemesindeki beraat kararını dikkate alarak işlemi iptal ederken, bölge idare mahkemesi davacının görevini ihmal ederek devletin ve Silahlı Kuvvetlerin itibarına zarar verdiğini ve ağır disiplinsizlik teşkil ettiğini belirterek meslekten çıkarma kararını onamıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : 2021/6936Karar No : 2025/2814 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: ... Zırhlı Tugay Komutanlığında sözleşmeli subay olarak görev yapan davacının, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, 13. maddesi, 20. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasına, bu ceza nedeniyle 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun’un 13. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya, araç komutanı olduğu aracın güzergahından ayrılmasına izin verdiği, suç olduğunu bildiği halde yanındaki personelin çay ve sigara almasına müsaade ettiği, araç komutanı olarak görevlendirildiği aracın koruma ve muhafazasını sağlayamadığı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak derecede yüz kızartıcı ve onur kırıcı olan eşyayı gümrük işlemine tabi tutmaksızın ülkeye sokma eyleminin yapılmasına sebebiyet verdiği filleri isnat edilmiş ve hakkında "Kaçakçılık" suçundan yürütülen kamu davası sonunda ... Asliye Ceza Mahkemesince 3 yıl 4 ay hapis ve 7 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ise de; istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının beraatine karar verildiği, ve kesinleşen bu kararda davacının yanında bulunan personel tarafından kabul edilen 7 kg çay ile 8 karton sigaranın kişisel kullanım sınırları içerisinde kaldığı, bu nedenle davacının yanında ki personele kişisel kullanım sınırlarında çay ve sigara almasına müsaade etmesinin ceza hukuku anlamında cezalandırılabilecek suç niteliğinde olmadığı tespitlerine yer verildiği, dolayısıyla "Hizmete engel davranışlarda bulunmak" suçuna konu eylemlerin, Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil edecek nitelikte olduğunun kabulüne imkan bulunmadığı; bu durumda, davacının "hizmete engel davranışlarda bulunma" disiplinsizliğini, Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerle işlediğinin her türlü şüpheden uzak, kesin, somut delillerle ortaya konulamadığından, tesis edilen meslekten çıkarma işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; her ne kadar davacı, dava konusu işlemin tesisine esas olayla ilgili olarak 5607 sayılı Yasaya Muhalefet suçundan ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile üzerine atılı suçu işlediğine dair cezalandırılmasına yeterli her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden, ceza hukukunun temel prensibi olan ''şüpheden sanık yararlanır" ilkesi gereğince beraat etmiş ise de, araç komutanı olarak görevlendirildiği aracın koruma ve muhafazasını sağlayamadığının açık olduğu, söz konusu kaçak sigaraları araca kendisi koymasa dahi denetim görevini gereği gibi yapmayarak anılan sigaraların gümrük işlemine tabi tutulmaksızın kaçak bir şekilde ülkeye sokulmasına sebebiyet verdiği, dolayısıyla görevin ifası sırasındaki anılan eyleminin Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranış olduğu, ağır disiplinsizlik hali teşkil ettiği, bu kapsamda da hizmete engel davranış niteliğinde olduğu anlaşıldığından, eyleminin karşılığı olarak verilen "Silahlı Kuvvetlerden Ayırma" cezası gereğince sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuka isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Gerçekleşen eylemin bilerek ve isteyerek yapılmış bir disiplinsizlik eylemi olmadığı, ancak buna karşın bir disiplinsizlik olarak kabul edilecekse bile bunun 6413 sayılı Kanun’un 19. maddesinin (a) bendinde belirtilen emre itaatsizlik suçunu oluşturabileceği, bunun karşılığında verilecek cezanın ise hizmet yerini terk etmeme cezası olduğu, eylem karşısında verilen cezanın hukuka aykırı ve orantısız olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin reddine,2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 29/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.