Trafik kazasında yaralanan yolcunun maddi ve manevi tazminat talepleri üzerine sürücü ve sigorta şirketlerinin sorumluluğuna ilişkin temyiz incelemesi kararı.
Özet: Bir trafik kazasında yaralanan yolcu konumundaki davacının, sürücü ve sigorta şirketlerine karşı açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi geçici ve sürekli iş göremezlik nedeniyle talep edilen 953.858 TL maddi tazminat ile 100.000 TL manevi tazminatın avans faiziyle birlikte kabulüne karar vermiş, davalı sürücü ile bir sigorta şirketini müteselsilen sorumlu tutmuş, ancak sigorta şirketinin maddi tazminat sorumluluğunu poliçe limiti olan 30.000 TL ile sınırlamıştır.
4. Hukuk Dairesi         2025/8555 E.  ,  2026/3847 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2025/118 E., 2025/389 K.
Karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 18.07.2016 tarihinde davalı sürücü ...'nun sevk ve idaresindeki aracın, dava dışı sürücü...'ın sevk ve idaresindeki araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası neticesinde, yolcu konumunda bulunan müvekkilinin yaralandığını, müvekkilinin kaza tarihinde öğrenci olup şu anda ingilizce öğretmeni olduğunu belirterek, 6100 sayılı HMK'nın 107. maddesi uyarınca ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartı ile müvekkilinin mahrum kaldığı kazanç kaybı/ güç kaybı için şimdilik olay tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile toplamda 10.000,00 TL maddi tazminat ile davacının kaza anında ve sonrasında yaşadığı elem ve ıstırap ile bu kazanın fiziksel ve psikolojik etkilerini ömür boyu yaşamak zorunda kalması nedeniyle mağduriyetinin giderilmesi için olay tarihinden işletilecek ticari faizi ile birlikte 200.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davacı vekili 19.09.2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; sürekli ve geçici iş göremezlik sebebiyle talep ettikleri maddi tazminat miktarını 953.828,00 TL'ye artırıp, kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline, davalı ... A.Ş.'nin poliçe teminatı ile sınırlı olmak üzere 30.000,00 TL maddi tazminat ile sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; 34... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde 22.06.2016-2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere sigortalı olup poliçede teminat limitinin kişi başı 310.000,00 TL olduğunu, sigorta şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu, davacının tazminat taleplerini netleştirmesi gerektiğini, dava yoluna gitmeden önce yapılan başvurunun usule aykırı olması nedeniyle dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddini talep ettiklerini, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı tazminatı ve tedavi giderinin poliçe kapsamında olmayıp bu kalemlerin SGK'nın sorumluluğunda olduğunu, davacı kaza sırasında emniyet kemeri takmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosunun esas alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte temerrüde düşürüldüğü kabul edilse dahi avans faizi talebinin yerinde olmadığını belirterek, davanın dava şartı eksiliği nedeniyle reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... AŞ vekili cevap dilekçesinde; 36... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde Genişletilmiş Kasko Sigortası Poliçesi ile sigortalandığını, poliçeden dolayı İhtiyari Mali Mesuliyet bedeni olay başına poliçe limitinin 30.000,00 TL olduğunu, davaya konu kaza 18.07.2016 tarihinde gerçekleşmiş olup kaza tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, davalı şirketin sorumluluğunun tazminatın trafik poliçesi limitlerini aşması halinde devreye girdiğini, poliçe ile manevi tazminatın teminat altına alınmadığını, davalı şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, olay haksız fiilden kaynaklanmakla uygulanması gereken faiz cinsinin kabul anlamına gelmemekle beraber yasal faiz olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 21.12.2022 tarih, 2020/422-2022/865 sayılı ilk kararıyla trafik kazasının oluşumunda davalı sürücü ...'nun % 90 oranında, dava dışı sürücü...'ın % 10 oranında kusurlu olduğu, davacının geçici ve daimi iş göremezlik tazminatı miktarının toplam 953.828,00 TL olduğu gerekçesiyle,"1-Davalı ... hakkında açılan davada davacının bu davalı yönünden feragati sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davalılar ..., A.Ş. ...A.Ş (...) aleyhine açılan maddi tazminat davasının ıslah dilekçesi kapsamında kabulü ile, 953.858,00 TL'nin davalılar ... ve ... A.Ş'den kaza tarihi olan 18/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Ş yönünden ise poliçe limiti olan 30.000,00 TL ile sınırlı olmak şartıyla dava tarihi olan 18/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilde mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Manevi tazminat davası yönünden davanın kısmen kabul / kısmen reddi ile, 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 18.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... A.Ş'den tahsilde mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Kalan kısımlar yönünden davanın reddine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... AŞ vekili istinaf başvurusunda bulunmuş, Bölge Adliye Mahkemesinin 08.12.2023 tarih, 2023/1304 E., 2023/2024 K. sayılı kararı ile tüm dosya kapsamı, alınan kusur, aktüer ve maluliyet raporlarının karar vermeye elverişli olduğu ve yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu, ıslah ile talep olunan 953.828,00 TL alacağa hükmedilmesi gerekirken talebin aşılması suretiyle 953.858,00 TL tazminata hükmedilmesinin ise maddi hata niteliğinde olup mahkemece her zaman düzeltilmesinin mümkün olduğu gerekçeleriyle davalı ... AŞ vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı ... AŞ temyiz isteminde bulunmuştur.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 27.11.2024 tarih, 2024/9964 E., 2024/11662 K. sayılı kararı ile; "Somut uyuşmazlıkta; davalı ...Ş, diğer davalı ... şirketi ile birlikte maddi zarardan müteselsilen sorumlu olup davacı vekili, dava açıldıktan sonra sigorta şirketi hakkındaki davadan her iki araç yönünden de feragat ettiğinden bu feragat sigorta şirketi ile aralarında tam teselsül bulunan davalı ... AŞ'ye de TBK'nın 166 ncı maddesi gereğince sirayet etmiştir.
Dolayısıyla davalı ... AŞ'nin sigorta şirketi hakkındaki feragatin kendisine sirayeti nedeniyle hesaplanan tazminattan kaza tarihinde geçerli olan teminat limiti olan 310.000,00 TL'den davalı ... şirketinin her iki araç için de ibra edilmiş olması nedeniyle 620.000,00 TL düşülmek suretiyle sorumlu tutulması gerekirken, karşı araç nedeniyle 310.000,00 TL ve içindeki araç nedeniyle de 140.000,00 olacak şekilde ve davalı ...Ş. aleyhine daha az tutar düşülmesi şeklinde daha fazla tutarda tazminattan sorumluluğu yönünde karar verilmesi doğru görülmememiş, kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davalı ... AŞ dışındakiler davada kanun yoluna müracaat etmediklerinden davalılar ..., ... Sigorta ve ...yönünden daha önce mahkemece maddi tazminata ilişkin verilen ve ayrıca manevi tazminata ilişkin verilen 21.12.2022 tarih, 2020/422 E ve 2022/865 K sayılı karar kanun yoluna başvurulmayarak kesinleştiğinden bu kişiler ve alacak kalemleri hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, uyulmasına karar verilen Yargıtay bozma ilamında işaret edildiği üzere; daha evvelki kararda hüküm altına alınan 953.858,00 TL maddi tazminattan, toplamda 620.000,00 TL düşülmesi gerekirken, (310.000,00+140.000,00 TL=450.000,00 TL düşüldüğü anlaşıldığından, aradaki fark olan 170.000,00 TL daha düşülerek mahkemenin 21.12.2022 tarih, 2020/422 E ve 2022/865 K sayılı kararı ile hüküm altına alınan maddi tazminat miktarı ile tahsilde tekerrür olmamak üzere 783.858,00 TL maddi tazminatın 18.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... AŞ'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı ... AŞ vekili temyiz dilekçesinde; yerel mahkemece bozma öncesi hüküm altına alınan 953.828,28 TL maddi zarardan davacının içerisinde bulunduğu aracın sigortacısı olan ... Sigortanın sorumluluk miktarı olan 310.000,00 TL düşerek 643.848,28 TL maddi tazminatı hüküm altına alması gerektiğini, hesaplanan tazminat toplamı 1.404.253,64 TL'den ...%90 kusur oranı sonrası tazminat miktarı 1.263.828,28 TL olduğunu ve bu tutardan 620.000,00 (iki poliçe sorumluluk tutarı) TL düşülmesi sonucu 643.848,28 TL maddi tazminata hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi olanağı bulunmamasına göre; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,
Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
08.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.