Piyade uzman çavuşun eşinin FETÖ/PDY iltisakı iddiasıyla sözleşmesinin yenilenmemesi işleminin, eşi hakkında takipsizlik kararı sonrası hukuka uygunluk denetimi.
Özet: Kara Kuvvetleri Komutanlığında görevli piyade uzman çavuşun, eşinin FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğu iddiaları ve bu sebeple başlatılan disiplin soruşturmaları neticesinde sözleşmesinin yenilenmemesi işlemine karşı açtığı davada ilk derece mahkemesi, idarenin takdir yetkisini hukuka uygun bularak davayı reddetmiş; ancak bölge idare mahkemesi, davacının eşi hakkında yürütülen silahlı terör örgütüne üye olma suçlamasına yönelik soruşturmanın "kovuşturmaya yer olmadığı" kararıyla sonuçlandığını tespit ederek davanın seyrini değiştirecek önemli bir hukuki durumu ortaya koymuştur.
Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/2076 E.  ,  2025/2837 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2076
Karar No : 2025/2837
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kara Kuvvetleri Komutanlığı ...'nci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında piyade uzman çavuş olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığı ...'nci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı Merkez Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile yoksun kalınan tüm maaş haklarının tahakkuk edecekleri tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyada mevcut bilgi ve belgelerden; davacı hakkında; Kara Kuvvetleri Komutanlığı 12'nci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı soruşturma emri ile "15 Temmuz 2016 tarihinde meydana gelen menfur darbe girişimi ve FETÖ/PDY silahlı terör örgütü iltisakı kapsamında suça karıştığı değerlendirilen personel hakkındaki incelemenin devam ettiği, 9'uncu Kur.K.lığının 11 Mart 2020 tarihli ve ... sayılı "Bilgi İletimi"' konulu yazının ekinde sunulan bilgi iletiminde 15 Temmuz darbe girişiminde ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ... sayılı FETÖ/PDY silahlı terör örgütü soruşturması kapsamında firari iken yakalanan mahrem imam konumunda olan şahsın evinde yapılan aramalarda ele geçirilen şifreli örgütsel dokümanlarda eşinin adının geçtiği, 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında, ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ... sayılı FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü soruşturması kapsamında ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı talimat dosyası gereği şüpheli olarak ifadesi alınan eşi M.A.'nın "Erzurum merkezde bulunan örgüte müzahir FEM dershanesinde 2014-2016 yılları arasında öğretmen olarak çalıştığı ve örgüte müzahir Bank Asya' da hesap açtırdığının tespit edildiği, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüyle irtibatlı, iltisaklı olduğu değerlendirildiğinden..." bahisle hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı, soruşturma kapsamında 13/04/2020 tarihinde birinci geçici görevden uzaklaştırma tedbirinin, 12/05/2020 tarihinde ikinci geçici görevden uzaklaştırma tedbirinin ve 12/06/2020 tarihinde 6 ay süreliğine geçici görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulandığı, soruşturma sonucu düzenlenen raporda FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat/iltisak durumları da değerlendirilerek kamu görevinden çıkarılması yönünde kanaat bildirildiği, Kara Kuvvetleri Komutanlığı 12'nci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı Merkez Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının sözleşme süresinin 31/12/2020 tarihinde sona erecek olması nedeniyle sözleşmesinin yenilenmemesine ve terhis edilerek ilişiğinin kesilmesine karar verildiği; bu durumda, ilgili mevzuat hükmü, yapılan açıklamalar ile dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı hakkında uzun süredir görevden uzaklaştırılma tedbirinin uygulanması, hakkında yapılan soruşturma sonucu düzenlenen raporda FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat/iltisak durumları da değerlendirilerek kamu görevinden çıkarılması yönünde kanaat bildirilmesi, yine bu kapsamda davacının eşi hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ... sayılı FETÖ/PDY silahlı terör örgütü soruşturması kapsamında şüpheli olarak ifadesinin alınması, davacının eşi ile ilgili bu durumu sıralı amirlerine bildirmemesi hususları birlikte dikkate alındığında; hizmetinden istifade edilemeyeceği değerlendirilen davacı hakkında tesis edilen sözleşme yenilememe işleminde davalı idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında objektif kriterler içinde ölçülü bir şekilde kullandığı, idarenin yeni dönem için yeniden sözleşme imzalamaya yargı kararıyla zorlanamayacağı anlaşıldığından, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiğinin anlaşılmış olması karşısında, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin de reddi gerektiğinden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Mahkemenin 8/11/2021 tarihli ara kararı ile, davacının eşi hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yürütülen soruşturmanın safahat ve sonucunun ... Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan sorulduğu, cevaben gönderilen belgelerden; ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... tarih ve Soruşturma: ..., K:... sayılı kararı ile "Kovuşturma yapılmasına yer olmadığına" dair karar verildiğinin anlaşıldığı; bu durumda, davacı hakkında herhangi bir dava ve soruşturmanın bulunmadığı, görevinde yetersiz ve başarısız olduğu, görevini ilgili mevzuata uygun olarak yapmadığı, uzman erbaş olma niteliklerini taşımadığı yönünde bir tespit ve delilin de bulunmadığı; öte yandan, davacının eşinin terör örgütüyle irtibatına ilişkin tespit nedeniyle davacının sözleşmesi yenilenmemiş ise de, davacının eşi hakkında yürütülen soruşturma sonucunda ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... tarih ve Soruşturma: ..., K:... sayılı kararı ile "Kovuşturma yapılmasına yer olmadığına" dair karar verildiği görüldüğünden, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının en erken dava açma tarihi (09/01/2021) olmak üzere herbir ödemenin yapılması gereken tarihten işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkında 13/04/2020 tarihinde birinci geçici görevden uzaklaştırma tedbirinin, 12/05/2020 tarihinde ikinci geçici görevden uzaklaştırma tedbirinin ve 12/06/2020 tarihinde 6 ay süreliğine geçici görevden uzaklaştırma tebdirinin uygulandığı, disiplin soruşturması kapsamında kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin sürecin başlatıldığı, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin süreç devam ederken davacının sözleşme yenileme tarihinin geldiği, davacının durumu değerlendirildiğinde; sözleşme yenilenmesinin çelişki oluşturacağı ve davacıdan artık istifade edilmesinin mümkün olmaması sebebiyle sözleşmesinin yenilenmediği, bunun takdir yetkisi kapsamında olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi, özlük haklarının iadesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 29/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.