Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi olmayan araç kazasında yaralanan yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin sigorta tahkim komisyonu kararı ile kabulü ve itirazın reddi sonrası temyiz incelemesi.
Özet: Bir trafik kazasında yaralanan yolcunun, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan araç nedeniyle davalı Güvence Hesabından sürekli iş göremezlik tazminatı ve rapor ücreti talebiyle açtığı davada, davacı vekili başlangıçta belirsiz alacak olarak 100 TL tazminat ve 1.500 TL rapor ücreti talep edip ardından sürekli iş göremezlik tazminatını 1.000.000 TLye yükseltmiş; davalı vekili ise derdestlik, dava şartı eksikliği, belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı, müterafik kusur ve hesaplama hataları gibi birçok itirazda bulunmasına rağmen, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından 1.000.000 TL maddi tazminatın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, rapor ücreti talebi reddedilmiş ve bu karara yapılan itiraz da reddedilince, davalı kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2024/1016 D. İş, 2024/1016 K.SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİSAYISI : 2024/İHK-55924SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİSAYISI : K-2024/235523 İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın 10.08.2022 tarihinde trafik kazası yaptığını, davacının araçta yolcu olduğunu ve yaralandığını, tazminatın ödenmesi için davalıya başvuru yapıldığını, cevap verilmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ve 1.500,00 TL rapor ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, bedel artırım dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 1.000.000,00 TL'ye yükseltmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davalıya karşı aynı konuda ve aynı sebeple üç tahkim dosyasının olduğunu, bu konudaki itirazların haksız reddedildiğini, 2023.E.404237, 2023.E.4043 14... .E.404398 sayılı tahkim dosyalarının bulunduğunu, derdestlik sebebiyle taleplerin usulden reddine karar verilmesine gerektiğini, aksi halde dosyaların birleştirilmesi gerektiğini, aynı olayla ilgili taleplerini ayrı ayrı ileri sürmesinin birden fazla vekalet ücreti verilmesi sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını, davalıya eksik evrakla başvuru yapıldığından davanın öncelikle dava şartı eksikliği sebebiyle usulden reddinin gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmayacağından reddinin gerektiğini, 10.08.2022 tarihinde aracın sigortalı olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, davalının motor hacmi 50 cc'nin altında olan araçlar bakımından sorumluluğunun olmadığını, davacının kollukta vermiş olduğu ifadede davacı ve şikayetçi olmadığını beyan ederek dava ve başvuru hakkından feragat ettiğini, davanın reddinin gerektiğini, davacının iddiasını ispat edemediğini, soruşturma ve kovuşturma dosyalarının celp edilmesini, soruşturma ve kovuşturma dosyalarının bekletici mesele yapılmasını, davalının kusuru olmadığından davanın reddedilmesi gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için dosyanın bilirkişiye gönderilmesi gerektiğini, davacının kask ve koruyucu tertibat takmaması sebebiyle müterafik kusurunun bulunduğunu, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, sunulan maliyet raporunun usulüne uygun olmadığından hükme esas alınamayacağını, sağlık raporunda tedavi giderlerine ilişkin bazı tahminlerine yer verilmişse de ispatlanmadığını, sağlık raporunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereği bilirkişi raporu olmadığını, rapor ücreti, baro pulu bedeli, vekalet harcı, başvuru gideri taleplerinin reddedildiğini, davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, teminat limiti ile davalının sorumluluğunun sınırlı olduğunu, hesaplama yapılırken geçici iş göremezlik süresinin bitiminden itibaren sürekli iş göremezlik tazminatının başlaması gerektiğini, %1,65 teknik faize göre hesaplama yapılması gerektiğini, başvuru tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARIUyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının talebinin kısmen kabulüne, 1.000.000,00 TL maddi tazminatın 19.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, rapor ücretine ilişkin 1.500,00 TL talebin reddine karar verilmiştir. IV. İTİRAZUyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının itirazının reddine karar vermiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararın hatalı olduğunu, davacının davalıya karşı aynı konuda ve aynı sebeple üç tahkim dosyasının olduğunu, bu konudaki itirazların haksız reddedildiğini, 2023.E.404237, 2023.E.4043 14... .E.404398 sayılı tahkim dosyalarının bulunduğunu, derdestlik sebebiyle taleplerin usulden reddine karar verilmesi, aksi halde dosyaların birleştirilmesi gerektiğini, davalıya eksik evrakla başvuru yapıldığından davanın öncelikle dava şartı eksikliği sebebiyle usulden reddinin gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmayacağından reddinin gerektiğini, bilirkişi raporuna itiraz için 2 haftalık süre verilmemesinin HMK m.231/f.1'e aykırı olduğunu, ispatlanamayan davanın reddi gerekirken dosyadaki eksiklikler tamamlanmadan ve talepler değerlendirilmeden hüküm verilmesinin hatalı olduğunu, 10.08.2022 tarihinde aracın sigortalı olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, davalının motor hacmi 50 cc'nin altında olan araçlar bakımından sorumluluğunun olmadığını, 2023.E.404398 sayılı tahkim dosyasının geçici iş göremezlik talepli açıldığını, motor hacmini gösterir ruhsat veya herhangi bir belgenin bulunmaması sebebiyle usulden reddedildiğini, kararın kesin olduğunu, davacının kaza tespit tutanağındaki fotoğrafları sunmadığını, kamera görüntüsü ve usulüne uygun tanık beyanının sunulmadığını, davacı şikayetçi olmadığından haklarından feragat ettiğini, ifade tutanaklarını başvuru ekinde sunmadığını, olaya ilişkin kolluğun veya savcılığın yaptığı araştırmaya ilişkin hiçbir belgenin sunulmadığını, soruşturma ve kovuşturma dosyalarının bekletici mesele yapılmasını, motosikletin ayaklığının açılmaması nedeniyle kazanın meydana geldiğini ve davalının kusuru olmadığından davanın reddedilmesi gerekirken bu hususun dikkate alınmadığını, kusur bilirkişisi raporu alınmadan hüküm kurulmasının Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, bilirkişi raporuna itirazların değerlendirilmediğini, davacının kask ve koruyucu tertibat takmaması sebebiyle müterafik kusurunun bulunduğunu, hatır taşımasının bulunduğu, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, sunulan maluliyet raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, sağlık raporunda tedavi giderlerine ilişkin bazı tahminlerine yer verilmişse de ispatlanmadığını, sağlık raporunun HMK gereği bilirkişi raporu olmadığını, davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, tazminat hesabına ilişkin itirazlarının dikkate alınmadığını, teminat limiti aşılacak şekilde karar verildiğini, 2023.E.404314 sayılı tahkim dosyasının tedavi gideri ve rapor ücretine ilişkin olup 8.000,00 TL tazminata hükmedildiğini, 2023.E.404237 sayılı dosyanın bakıcı gideri ve rapor ücretine ilişin olduğunu, 8.800,60 TL tazminata ve 1.500,00 TL rapor ücretine hükmedildiğini, limitin 1.000.000,00 TL olduğunu, faizin yetersiz belgeyle yapılan başvurudan başlatılmasının hatalı olduğunu, davacının aynı olayla ilgili taleplerini ayrı ayrı ileri sürmesinde hukuki yararı olmadığını, vekalet ücretinin tenzil edilmemesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın neden olduğu tek taraflı trafik kazasında yaralanan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ve adli rapor gideri talebine ilişkindir. 1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2- Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur durumunda her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek TBK.nun 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.Dosyadaki belge ve bilgilerden, kaza tespit tutanağına göre davacının yolcu olarak bulunduğu motosiklet sürücüsünün sürücü belgesinin olmadığı sabit olmakla, sürücü belgesi olmayan kişinin sevk ve idaresindeki motosiklette yolcu konumunda olan davacı yönünden Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken, indirim yapılmamış olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.3- 2918 sayılı Kanun’un 87. maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Kanun’un 51. maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir. Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir. Somut olayda, dosya kapsamına göre tarafların konumu dikkate alınarak hatır taşıması yapıldığı anlaşılmakla davalının süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek 6098 sayılı Kanun'un 51. maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.VI. KARAR1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,2. Yukarıda (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,06.01.2026 tarihinde Başkan ... ile Üye ...'in karşı oyları ve oy çokluğuyla karar verildi. KARŞI OYDava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından, hükme esas alınan aktüer raporuna göre davacının tazminat alacağı 1.978.124,00 TL. olmakla birlikte kaza tarihinde geçerli olan trafik sigortası teminat limiti gereği 1.000.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmiş; davalı yanın karara itirazları İtiraz Hakem Heyeti tarafından reddedilmiş; sayın çoğunluk tarafından tazminattan % 20 oranında müterafik kusur ve % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması için İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir. Davacının zararın artmasına etki eden müterafik kusuru nedeniyle yapılacak indirimin ve hatır için karşılıksız taşınması nedeniyle yapılacak indirimin 01.05.2024 tarihli aktüer raporunda hesaplanan tazminat miktarı (1.978.124,00 TL) üzerinden yapılması gerektiği ve belirtilen tarzda indirimlerin yapılması halinde de tazminatın trafik sigortası teminat limitinin üzerinde kalacağı gözetildiğinde, davalı vekilinin hatır taşıması ve müterafik kusura ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İtiraz Hakem Heyeti kararının onanması gerektiği kanaatinde olduğumuzdan, sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyoruz.