Danıştay 6. Daire, Hatayda bir kilise vakfına ait taşınmazın imar planında tarım ve park alanı olarak belirlenmesinin hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesini konu alan temyiz incelemesi.
Özet: Bir kilise vakfına ait taşınmazın 1/5.000 ölçekli imar planında tarım ve park alanı olarak belirlenmesine yönelik itirazının belediye tarafından reddedilmesi üzerine açılan davada, ilk derece mahkemesi ve istinaf mercii, taşınmazın büyük kısmının tarıma uygun olmaması, çevresel faktörler ve park alanı belirlemesindeki belirsizlikler nedeniyle söz konusu planın ilgili parsel özelinde kamu yararına ve şehircilik ilkelerine aykırı olduğuna hükmederek itirazın reddi işlemini iptal etmiştir; bu kararın ardından hem davacı vakıf hem de belediye, kararın bozulması talebiyle temyiz başvurusunda bulunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2022/9106Karar No : 2025/7127 TEMYİZ EDENLER : 1-DAVACI ... Kilisesi Vakfı VEKİLİ : Av. ... 2- DAVALI ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF : 1- DAVALI ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 2- DAVACI ...Kilisesi VakfıİSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Hatay Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5.000 ölçekli Revizyon ve İlave Nazım İmar PlanındaHatay İli, Antakya İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı, mülkiyeti davacıya ait taşınmazın tarım ve park alanı olarak belirlenmesine yönelik itirazın reddine ilişkin Hatay Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda, uyuşmazlık konusu taşınmazın çevresi itibarıyla tarım alanı olarak korunması mümkün görülmeyen ve yarısından fazlasının tarıma uygun olmadığı tespit edilen bir kısmının tarım alanı olarak belirlenmesine; yine her ne kadar çevresindeki dere yatağı sebebiyle bir kısmının park alanı olarak belirlenmesi şehircilik ilkelerine uygun olsa da, park alanı genişliklerinin neye göre değiştiğinin anlaşılamaması karşısında parselin bir kısmının park alanı olarak belirlenmesine yönelik revizyon ve ilave nazım imar planının dava konusu taşınmaz özelinde kamu yararına, kullanım kararlarına ve şehircilik esaslarına uygun olmadığı görüldüğünden, 1/5.000 ölçekli Revizyon ve İlave Nazım İmar Planına yapılan itirazın reddine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1. Davacı tarafından, temyize konu kararın, dayandığı bilirkişi raporunda yer verilen alanda yapı ve nüfus artırılmadan müstakil ve bahçeli yapılaşmanın uygun olacağı yönündeki tespitin, etrafında pek çok yolun öngörüldüğü, çevresiyle birlikte tamamen yapılaşmış durumda ve çevre yoluna kuş uçuşu 500 metre mesafede bulunan taşınmaz açısından yerinde olmadığı belirtilerek gerekçesi itibarıyla usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.2. Davalı tarafından, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 1. Davacı tarafından, temyiz edilen kararda davalı idarenin iddia ettiği bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın kendilerince temyiz edilen bölümü dışındaki kısmının onanması gerektiği savunulmaktadır.2. Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Hatay Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ...tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5.000 ölçekli Revizyon ve İlave Nazım İmar Planında, Hatay İli, Antakya İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı, mülkiyeti davacıya ait taşınmaz kısmen park kısmen tarım alanı olarak belirlenmiş; söz konusu plan 01.04.2019 ve 02.05.2019 tarihleri arasında Hatay Büyükşehir Belediyesi Meslek Edindirme Kursları Binası Fuaye Alanında askıya çıkarılmış ve Hatay Büyükşehir Belediyesi internet sayfasında ilan edilmiştir. Davacının, taşınmazının konut olarak belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle, askı süresi içerisinde, 30/04/2019 tarihinde plana yönelik itirazı Hatay Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla reddedilmiş; anılan kararın itirazların kabulüne yönelik kısımlarını gösteren paftalar 06/09/2019-07/10/2019 tarihleri arasında yine aynı yerlerde ilan edilmiş; kararın bir örneği de 05/09/2019 tarihinde davacıya tebliğ edilmiştir. Bunun üzerine, Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle, 18/11/2019 tarihinde bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "Planların hazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur. (1)... b) İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. (2) Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmüne; 14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinde, "...(4) Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir. (5) İtirazlar; askı süresinin dolduğu tarihten itibaren en geç otuz gün içinde ilgili idare karar merciine gönderilir ve en geç otuz gün içinde karara bağlanarak planlar kesinleşir. (6) İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır..." hükmüne yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde ise, "(1) İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. (2) Atmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. (3) İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmü yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren, maddenin işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan haline göre 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği; imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise, davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.Uyuşmazlık konusu olayda, imar planına askı süresi içinde itiraz edildiğine göre, dava açma süresinin İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında belirlenmesi gerekmektedir. Bu durumda, 01/04/2019-02/05/2019 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edilen dava konusu imar planlarına davacı tarafından askı tarihleri arasında 30/04/2019 tarihinde yapılan itirazın, askı süresini izleyen atmış gün içerisinde bir cevap verilmeksizin 01/07/2019 tarihinde reddedildiği, bu tarihi izleyen altmış gün içerisinde ve en son -30/08/2019 tarihinin çalışmaya ara verme süresine rastlaması sebebiyle 07/09/2019 tarihinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 18/11/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Öte yandan, davaya konu uygulama imar planı, davacı parseli bakımından zımnen ret süresi sonunda kesinleştiğinden, davalı idarenin bu sürelerden sonra tesis edilen davacının itirazının reddine ilişkin işleminin davacıya tebliğinin ya da dava dışı parsellere ilişkin olarak kabul edilen itirazlar üzerine uygulama imar planının yeniden askıya çıkarılmasının, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca işlemeye başlayan dava açma süresini canlandırmayacağı açıktır.Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin ise reddine,2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.