Danıştay, izin dışı hammadde üretimi idari para cezasının hesaplama yönteminin objektiflik ve bilimsel dayanaktan yoksunluğunu onadı.
Özet: İzinsiz alanda hammadde üretimi yapıldığı iddiasıyla verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davada, cezanın hesaplanmasında esas alınan yoğunluk ve verim oranlarının objektif ve bilimsel yöntemlerle belirlenmemesi ile üretimin durduğu tarihten sonraki yıllara ait birim bedel artışlarının hatalı uygulanması gerekçeleriyle dava konusu işlemin hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesine dair verilen yerel ve istinaf mahkemesi kararları, yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka uygun görülerek onanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2021/458Karar No : 2025/5897 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ...Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, Aydın ili, Karacasu ilçesi, ... Köyü hudutları içerisinde bulunan 10,6 hektarlık alan için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 21. Bölge Müdürlüğü adına düzenlenen hammadde üretim izin belgesine istinaden yüklenici olarak söz konusu sahada faaliyet gösterilmekte iken hammadde üretim izin alanı dışında üretim yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 6. fıkrası uyarınca adına 606.822,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı tarafından izin verilen alan dışında hammadde üretimi yapıldığı sabit olmakla birlikte, bahsi geçen izinsiz alandaki hammadde üretim miktarı hesaplanırken esas alınan kriterlerden olan yoğunluk ve verimin heyet tarafından hangi sebeple bahsedilen oranlarda belirlendiğinin ortaya konulmadığı gibi heyetin tespitine dayanak teşkil edecek herhangi bir bilgi ve belgenin de dosyaya ibraz edilmediği, bir başka deyişle izinsiz üretim yapılan alandaki yoğunluk ve verim oranlarının gerekli bütün teknik analizler yapılmak suretiyle objektif ve bilimsel şekilde tayin edildiğinin ortaya konulmadığı, bu haliyle uyuşmazlık konusu idari para cezasının objektif kriterler esas alınmak suretiyle hesaplandığından bahsedilemeyeceği, ayrıca izinsiz alanda en son 18/10/2016 tarihinde hammadde üretimi yapılmış olması nedeniyle uyuşmazlık konusu idari para cezası hesaplanırken Aydın ili'ndeki tüvenan kalker için 2016 yılında geçerli olan ton başına ocak başı satış bedelinin esas alınması gerekmesine karşın söz konusu birim bedelin 2018 ve 2019 yıllarına göre yeniden değerleme oranında artış yapılmak suretiyle belirlenmesinin hatalı olduğu, bütün olarak değerlendirildiğinde dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf incelemesine konu idare mahkemesi kararında da belirtildiği üzere, davacı tarafından izin verilen alan dışında hammadde üretimi yapıldığınıın sabit olduğu, hammadde alınan sahadaki materyalin yoğunluk ve verim oranının teknik heyet tarafından nasıl belirlendiğine ilişkin ise davalı idare tarafından dosyaya hiç bir bilgi belge sunulmadığı, yine idare mahkemesi kararında da belirtildiği üzere yoğunluk ve verim oranlarının gerekli bütün teknik analizler yapılmak suretiyle belirlenmesi gerektiği, davalı idare tarafından yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği savunulmuş ise de, bu hususun öncelikle davalı idare tarafından yoğunluk ve verim oranlarının gerekli bütün teknik analizler yapılmak suretiyle objektif ve bilimsel şekilde ortaya konulması halinde yargı yerince ayrıca değerlendirilebileceği açık olduğundan, davalı idarenin anılan iddiasına itibar edilmediği açıklaması ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yoğunluk ve verim oranlarının konusunda uzman teknik heyetin yerinde yaptığı tespitlere istinaden belirlendiği, söz konusu heyet raporunun yanlışlığını ortaya koyan her hangi bir veri de bulunmadığı, keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldıktan sonra karar verilmesi gerektiği, bu anlamda eksik incelemeye istinaden karar verildiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 18/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.