Patates tohumlarının ayıplı çıkması sonucu oluşan verim kaybı nedeniyle açılan tazminat davasında müterafık kusur ve ispat yüküne ilişkin temyiz kararı.
Özet: Bu hukuki uyuşmazlıkta, davacı, davalıdan aldığı patates tohumlarının ayıplı olması nedeniyle ürün kaybı yaşadığını iddia ederek tazminat talep etmiş; ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi, davacının sertifikasız tohum alarak riskleri üstlendiğini, ayıbın kesin olarak tohumlardan kaynaklandığını ispatlayamadığını ve kendi ekim uygulamalarından kaynaklı sorunlar olabileceğini belirterek davayı reddetmiş; davacı ise tohumların ayıplı olduğunu bilmediğini, gizli ayıp bulunduğunu ve davalının basiretli tacir gibi davranmadığını öne sürerek kararın temyizen incelenmesini istemiştir.
3. Hukuk Dairesi         2025/5662 E.  ,  2026/3396 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1229 E., 2025/1303 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Niğde 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/372 E., 2025/62 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin davalıdan patates tohumu satın aldığını, bu tohumlara ilişkin ücretin müvekkilinin eşi tarafından banka aracılığı ile 12.04.2022 tarihinde 20.000,00 TL, 24.05.2022 tarihinde 17.000,00 TL olarak ödendiğini, müvekkilinin yıllarca yapılan satışlara güvenerek davalıdan aldığı tohumları taşınmazlarına ektiğini, ancak ayıplı mal nedeniyle patates bitkilerinin neredeyse tamamının hiç yetişmediğini, bu nedenle tohumlara ödediği ücretle birlikte elde edeceği kazançtan da mahrum kaldığını, alınan tespit raporunda da tohumların ayıplı olduğunun belirlendiğini ileri sürerek; şimdilik 37.000,00 TL tazminatın zarar tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 25.02.2025 tarihli ıslah dilekçesi ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak talebini 42.000,00 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; müvekkilinin davacı ile arasında bir akdi ilişki bulunmadığını, sunulan banka dekontlarında paranın göndericisinin ... olduğunu, ayrıca sunulan dekontların akdi ilişkinin kurulduğunu ispata yetmeyeceğini, davacının patates ektiğini iddia ettiği parseller dışında başka parsellere de patates ektiğini, müvekkili tarafından davacıya patates tohumu satılmış olsa bile bu tohumların hangi parsellere ekildiğinin ispatı gerektiğini, davacının ödemeyi yaptığını belirttiği tarih ile patates ekimi tarihi arasında geçen yaklaşık 3 ay boyunca tohumların hangi koşullarda saklandığının ve bu saklamanın tohum verimi üzerinde bir etkisi olup olmadığının alınan raporda değerlendirilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; söz konusu tohumların sertifikasız olduğu, davacı tarafından tohumların tarlaya ekildiği ancak tohumların toprak yüzeyine ekserisinin çıkış yapmadığı, çıkış yapanlarda ise anormalliklerin bulunduğu, hükme esas alınan 06.12.2024 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre öncelikle davacının sertifikasız tohum almakla bu gibi olası riskleri kabul etmiş sayılacağı yani hukuki olarak müterafık kusurlu olduğu, ancak davalının kusurunun yani stolbur hastalığının tohumlardan kaynaklandığının da ispatı gerekeceği, ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, ancak bilirkişi raporlarına göre bu durumun ispatına yönelik, örneğin aynı tohumlukların satışı yapılan farklı çiftçilerin tarlalarında da aynı problemin yaşandığı gibi delillerin dosyaya sunulmadığı, tohumların laboratuvar ortamında incelenmesi için numune de alınmadığı, yine davalının dosya kapsamındaki ÇKS kayıtlarına göre 1 13... -15 parsellerde 2019-2021 yılları arasında 3 yıl boyunca münavebe uygulanmadan patates ekimi yaptığı, bu nedenle daha önce ekilen bitkilerden kaynaklı bir hastalık olabileceğinin bilirkişiler tarafından tespit edildiği gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiş, karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafından dosyaya sunulan havale dekontlarına göre ... tarafından davalıya "patates tohumu" açıklamasıyla 12.04.2022 tarihinde 20.000,00 TL, 24.05.2022 tarihinde tohum parası açıklaması ile 17.000,00 TL gönderildiği, bu durumda davacının akdi ilişkiyi ispatladığı, 06.12.2024 tarihli rapordaki tespitlere göre kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karara karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; müvekkilinin tohumları sertifikasız olduğunu bilmeden karşı tarafın kendisini kandırması sonucunda aldığını, müvekkilinin tohumların ayıplı olduğunu bilemeyeceğini, davalının basiretli tacir gibi davranması gerektiğini, alınan tespit raporu ve sonrasında alınan 25.04.2024 tarihli rapor ile 27.05.2024 tarihli ek raporda tohumların ayıplı olduğunun belirlendiğini, hükme esas alınan raporda 1 42... parselde münavebe uygulandığı doğrulanmasına rağmen Mahkemece tüm taşınmazlar yönünden davanın reddinin hatalı olduğunu, söz konusu tohumlardaki ayıbın gizli ayıp olduğunu, sonradan fark edildiğini ve hemen davalı ile iletişime geçildiğini, alınan raporda müvekkilinin toprağı 3 yıl boyunca üst üste ekmesinden dolayı zararın oluştuğu söylense de, müvekkilinin her sene ekimini standartlara uygun yaptığını, zarar meydan geldikten sonraki sene de aynı toprağı ektiğini ve verim elde ettiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ayıplı tohum satışı nedeni ile uğranılan zararın tazminine ilişkindir.
Temyiz edilen kararda; belirtilen gerekçeye ve alınan bilirkişi raporlarının denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, davalının kusurunun bulunduğunun davacı tarafça ispatlanamadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.