Danıştay Dördüncü Daire, Lüleburgazda kamu düzeni ve güvenliği gerekçesiyle, tekrarlayan adli ve idari olaylar sonrası bir barın ruhsat iptali ve mühürlenmesi işleminin temyiz incelemesini yapıyor.
Özet: Kırklarelideki bir barın uzun yıllar boyunca kamu düzenini ve güvenliğini tehdit eden çok sayıda adli ve idari olaya karışması üzerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek faaliyetten men edilmesine ilişkin idari işlemin hukuka uygunluğu yargı kararlarına konu olmuştur; idare mahkemeleri ve bölge idare mahkemesi, emniyet raporları doğrultusunda işyerinin ruhsatının iptali ve kapatılmasının kamu yararı ve güvenliğinin sağlanması amacıyla yerinde olduğuna hükmederek davayı reddetmiş, davacı taraf ise 2559 sayılı Kanun uyarınca sadece geçici kapatma yaptırımının uygulanabileceğini ileri sürmüştür.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/6025Karar No : 2026/219 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Kırklareli ili, Lüleburgaz ilçesi, ... Mahallesi,... Sokak No:..., İç Kapı No:... adresinde bar olarak faaliyet gösteren işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Lüleburgaz Belediye Başkanlığının... tarih ve ... sayılı Oluru ile bu Olura dayanılarak işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edileceğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin ve 14/06/2022 tarihinde saat 17:00'da mühürleneceğine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı adına ruhsatlı içkili ve müzikli bar olarak işletilen işyeri ile ilgili olarak Lüleburgaz Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından Lüleburgaz Belediye Başkanlığına yazılan 12/04/2022 tarihli yazıda belirtilen 2009-2021 yılları arasında gerçekleşen adli, idari vakalar ve işletmecisi hakkındaki adli işlemler dikkate alınarak, dava konusu işyerinin kamu düzeni ve kamu güvenliğinin, toplumun huzuru ve sağlığı ile kişilerin can ve mal güvenliğinin sağlanabilmesi maksadıyla kapatılması ve işyeri ruhsatının iptal edilmesi yönünde yetkili kolluk kuvvetince görüş beyan edildiğinin görülmekle, işyerlerinde aranacak genel şartları kaybettiği anlaşılan işyerinin ruhsatının iptaline ilişkin işlemin kamu düzeni ve güvenliğinin, toplumun huzur ve sağlığının ve kişilerin can güvenliğinin sağlanması amacıyla kamu yararı doğrultusunda tesis edildiği sonuç ve kanaatine ulaşılarak, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine yönelik dava konusu işlem ile bu işlem dayanak alınarak işletmenin mühürlenerek faaliyetten men edileceğine ilişkin işlemin ve mühürleme yapılacağına ilişkin işlemde usule ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine İdare Dava Dairesinin 02/07/2024 tarih ve E:2023/3091, K:2024/664 sayılı kararında ısrar edilmesine, dayandığı hukuki ve kanuni gerekçeleri Dairelerince de uygun bulunan ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 2559 sayılı Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanunu uyarınca faaliyetten men yaptırımının uygulanabileceği, ruhsatın iptal edilemeyeceği, ruhsat iptali işleminin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ:...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ısrarına dair...tarih ve E:..., K:...sayılı karara karşı yapılan temyiz istemi sonucunda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 13/11/2025 tarihli ve E:2025/40, K:2025/2556 sayılı kararı ile temyiz isteminin ısrar hükmü yönünden reddine, kararın ısrara ilişkin kısmının onanmasına karar verildiği görülmekle, esas hakkında karar verilmesi için Kurulca Dairemize gönderilen dosyada; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY:Kırklareli ili, Lüleburgaz İlçesi, ... Mahallesi,... Sokak No..., İç Kapı No:... adresinde bulunan bar faaliyet konulu işyeri için davalı idare tarafından 05/03/2009 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmiştir. Lüleburgaz Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünün 12/04/2022 tarihli yazısında, işyeri ile ilgili olarak; yıllar itibarıyla meydana gelen adli ve idari olaylar ile bu olaylar nedeniyle yapılan adli ve idari işlemlere de yer verilmek suretiyle, 31 adli ve 69 idari işlemin işletme sahibinin işyerine yasal çerçeve sınırı içerisinde işletilmediğini ortaya koyduğu belirtilerek, işletmede meydana gelen olayların sonucunda birçok vatandaşın zarar gördüğü, işyerinin ve işletmecilerinin mevzuata uygun şekilde işletilmediği, işyerinin genel kolluğun kontrol ve denetimini zorlaştıracak yerde ve konumda bulunduğu (ruhsat verildikten sonra işyerinin ve yakın civarının yaya ve araç trafiğinin aşırı artması nedeniyle genel güvenliği, trafik güvenliğini tehlikeye sokması ayrıca işyerinin bodrum katında faaliyet gösterdiği ve uygun konumda olmadığı) genel ahlakın, genel asayişin ve genel güvenliğin korunması açısından uygun yerde ve konumda olmadığı değerlendirilerek, davalı idareye bildirilmiştir.Mülki idare amirinin anılan yazısı üzerinde, davalı idare tarafından 26/04/2022 tarihinde yapılan denetimde işyerinin, mimari proje ve eklerine uygun olduğu tespit edilerek, tutanak altına alınmştır.Daha sonra, davalı idare tarafından davacıya 13/05/2022 tarihinde tebliğ edilen 10/05/2022 tarihli yazıda, Lüleburgaz Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünün 12/04/2022 tarihli yazısına yer verilerek, söz konusu eksikliklerin giderilmesi için onbeş günlük süre verilmiştir. Davacı tarafından, kendisine bildirilen eksikliklerin giderilmesine yönelik kendisine düşen hususların neler olduğu konusunda 24/05/2022 tarihinde Lüleburgaz Belediye Başkanlığına ve Lüleburgaz İlçe Emniyet Müdürlüğüne başvurmuştur. Davacının başvurusuna, Lüleburgaz Belediye Başkanlığının 25/05/2022 tarihli yazısı ile genel güvenlik ve asayiş yönünden herhangi bir değerlendirme yapılamayacağı; İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından verilen 30/05/2022 tarihli cevabi yazıda ise, 12/04/2022 tarihli yazıdaki gibi işyerinin bodrum katında da faaliyet gösterdiği ve uygun konumda olmadığı belirtilerek, genel ahlakın, genel asayişin ve genel güvenliğin korunması açısından uygun yerde ve konumda bulunmadığının değerlendirildiği belirtilmiştir. Daha sonra, İtfaiye Müdürlüğünün 31/05/2022 tarihli yazısında, işyerinde yapılan inceleme neticesinde yangına karşı yeterli önlemlerin alındığına ilişkin itfaiye uygunluk raporunun Müdürlüklerine ibraz edilemediği belirtilmiş ve daha sonra "trafik, genel güvenlik ve yangın ile ilgili düzenlemelere aykırı davranıldığı ve ruhsatlandırma aşamasında sağlanmış olan uygunluk koşullarının kaybedildiği, verilen süreler içerisinde de bu koşulların tekrar sağlanamdığının tespit edilmesi sebebiyle" dava konusu işlemler tesis edilmiştir.İLGİLİ MEVZUAT:5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (o) bendinde; belediyenin, eğlence yerlerini kentin belirli yerlerinde toplama yetkisinin bulunduğu hüküm altına alınmıştır.2559 sayılı Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanunu'nun 7. maddesinde; kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathane; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet kafeler ve benzeri yerlerin umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılacağı, bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplamaya, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyelerin; bu alanlar dışında il özel idarelerinin yetkili olduğu; 8. maddesinde; polisçe kat'i delil elde edilmesi halinde; kumar oynanan umumî ve umuma açık yerlerde birden fazla denetim sonunda ve yazılı ihtara rağmen, iç yönetmeliğine aykırı faaliyet göstererek tespit edilenlerin, mahallin en büyük mülkî amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edileceği, bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının, mahallin en büyük mülkî amirinin bildirimi üzerine, belediye veya il özel idaresi tarafından beş iş günü içinde iptal edileceği, hükmü yer almaktadır.10/08/2005 günlü ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde;" Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;... f) Sıhhî müessese: Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyerini, g) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri, ifade edeceği kurala bağlanmıştır.Aynı Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: ... ı) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden meyhane, bar, kahvehane, kıraathane, elektronik oyun merkezi ile açıkta alkollü içki satılan işyerlerinin okul, yurt, mabet bina ve tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması, ... " hükmü, "Sıhhi İşyerleri" başlıklı ikinci kısmında yer alan "Ruhsatın düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde; "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. ... İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır. İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü, "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde; " ... Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır. Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, resmî ve özel okul binalarından ve ilk ve orta öğretim öğrencilerinin barındığı öğrenci yurtları ile anaokullarından, kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklıkta bulunması zorunludur..."; "Kolluk denetimi" başlıklı 37. maddesinde; “Kolluk, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetler. Denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususlar, yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirilir.”; "Geçici süreyle faaliyetten men ve idari para cezası" başlıklı 39. maddesinde; “2559 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde sayılan hususların tespiti halinde belirtilen işyerleri otuz günü geçmemek üzere, mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından geçici süreyle faaliyetten men edilir. Faaliyetten men’e ilişkin onay uygulanmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare en geç üç işgünü içinde faaliyetten men’e ilişkin kararı işyerini mühürlemek suretiyle uygulayarak buna ilişkin tutanağın bir suretini ilgili mülkî makama gönderir....”; "İşletme izninin iptali" başlıklı 42. maddesinde; "2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanununun 8 inci maddesinde belirtilen fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı mahallin en büyük mülkî idare amirinin bildirimi üzerine yetkili idareler tarafından beş işgünü içinde iptal edilir." düzenlemesi yer almıştır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak faaliyet gösterecek bir işyerinin açılmasında; genel güvenlik ve asayiş açısından kolluk kuvvetinin olumlu görüşünün alınması gerekmekte olup, olumlu görüş alınmayan, genel güvenlik ve asayiş açısından sakıncalı olduğu belirtilen yerlere işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmeyeceği, olumlu görüş alınarak açılış izni verilen işyerlerinde sonradan genel güvenlik ve asayişi bozucu hareketlerin meydana gelmesi sebebiyle ruhsat iptali yetkisinin objektif sebeplerin somut olarak tespiti halinde kullanılacağı tabiidir. Uyuşmazlıkta, bar olarak faaliyet gösteren davacıya ait işyerine ilişkin ruhsatın iptaline ve işyerinin mühürlenmesine yönelik dava konusu işlemler tesis edilirken, işlem tesisini gerektiren sebepler arasında genel olarak; trafik, genel güvenlik ve asayiş olayları ve yangın ile ilgili düzenlemelere aykırı davranılması koşullarının kaybedildiği hususlarına yer verildiği görülmüştür. İdare Dava Dairesince bozma kararına uyularak, davacıya ait işyerinde idari yönden tespit edilen hususların ruhsat iptalini gerektirici nitelikte olmadığı değerlendirilmekle beraber muhtelif tarihlerde meydana gelen tehdit, darp, hakaret, 6136 sayılı Kanun'a muhalefet, görev yaptırmamak için direnme fiillerinin de işlendiği, söz konusu fiiller sebebiyle işyerinin ruhsatlandırma aşamasında sağladığı genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olma vasfını kaybettiği sonucuna varıldığından mülki idare amirinin olumsuz görüşü doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de, davalı idarece Dairelerinin ara kararına cevaben dosyaya sunulan 102 sayfa olarak belirtilen adli ve idari merciler tarafından düzenlenmiş olan tutanakların incelenmesinden; söz konusu evrakın, işyerinin 2016 ilâ 2021 yılları arasında kolluk tarafından yapılan denetimler üzerine düzenlenen tutanaklar ile idari yaptırımları (idari para cezası ve işyerinin geçici olarak faaliyetten menini) içerdiği, söz konusu evrakın bir kısmının işyerinin kapanma saatine uyulmaması, işyerinde sigara içilmesi, işyerinin kapanış saatlerine uymaması, işyerinde sigara içilmesi, canlı müzik yayını, yüksek müzik yayını, kimlik bildirmeme, mesul müdürün işyerinde bulunmaması ya da mesul müdür belgesinin yokluğuna ilişkin tespitleri içeren tutanaklar olduğu, bir kısmının da işyerinde olumsuzluğa rastlanılmadığına yönelik tespitleri içerdiği, bu tutanaklar arasında işyerinin kapanma saatine uyulmadığı ve işyerinde sigara içildiğinin tespitine yönelik yapılan denetimde düzenlenen iki tutanakta kolluğa mukavemet edilerek tehdit ve hakaret edildiğinin belirtildiği, işyerinin 2019 ilâ 2021 yıllarına ait denetimleri üzerine düzenlenen tutanakların içeriğindeki tespitlerin de bir kısmının işyerinin kapanma saatine uymadığı, sigara izmariti tespiti ve denetimde olumsuzluk bulunmadığına ilişkin olduğu görülmüştür. Dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptali ile işyerinin mühürlenmesi işlemlerinde sebep hususu olarak trafik, genel güvenlik ve asayiş olayları ve yangın ile ilgili düzenlemelere aykırı davranılması, işyerinin bu uygunluk koşullarını kaybetmesi, verilen süreler içerisinde de bu koşulları sağlayamaması gösterildiği halde, dosyaya sunulan adli ve idari merciler tarafından düzenlenen ve yukarıda kısaca yer verilen adli ve idari tutanakların trafik, genel güvenlik ve asayişe ilişkin olmadığı anlaşılmıştır.Öte yandan, işyerinde muhtelif tarihlerde meydana geldiği belirtilen tehdit, darp, hakaret, 6136 sayılı Kanun'a muhalefet ve görev yaptırmamak için direnme fiilleri nedeniyle işyeri sahibi veya işletmecisi hakkında yürütülen bir soruşturma veya kovuşturmanın da somut olarak ortaya konulamadığı görülmüştür.Bu durumda, dava konusu işlemlerde sebep unsuru yönünden hukuka uygunluk, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1.Temyiz isteminin kabulüne,2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/01/2026 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.