Boğaziçi Alanında Raylı Sistem Projesi Kapsamında Kurulan Geçici Yapıların Ruhsatsız Olduğu İddiasıyla Verilen Yıkım Kararının Danıştay Dördüncü Dairece Temyizen İncelenmesi.
Özet: Davacılar, İstanbulda bir parsele inşa edilen ruhsatsız yapıların yıkım kararına ve buna bağlı işlemlere karşı dava açmıştır. Davacılar, söz konusu yapıların ulaşım ve altyapı bakanlığı ile yapılan sözleşme kapsamında geçici, prefabrike ve taşınır nitelikte olduğunu, dolayısıyla yapı ruhsatı gerektirmediğini, bakanlık onayının mevcut olduğunu ve dava konusu yapı tatil tutanağının usulüne uygun düzenlenmediğini iddia etmiştir. İlk derece mahkemesi ve istinaf incelemesi yapan bölge idare mahkemesi, yapıların ruhsat gerektirdiği, ruhsatsız olduğu ve işlemlerin hukuka uygun olduğu gerekçeleriyle davayı reddetmiş; ancak Danıştay tetkik hakimi temyiz isteminin kabulü gerektiği yönünde görüş bildirmiştir.

T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/1975Karar No : 2026/314 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi Anonim ŞirketiVEKİLİ : Av. ... 2- ... Restorasyon Taahhüt ve Ticaret Anonim ŞirketiVEKİLİ : Av. ... 3- ... İnşaat Anonim ŞirketiVEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... pafta, ... ada, ... sayılı parselde yer alan taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapılar yapıldığının tespitine ilişkin ... tarihli ... sayılı yapı tatil tutanağına dayanılarak, ruhsatsız yapıların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca yıkımına ilişkin ... tarih ve ...-... sayılı encümen kararı ile ruhsatsız yapıların 15 gün içerisinde yıktırılması aksi halde elektrik, su ve doğalgazının kesilerek yıkım işleminin davalı idare tarafından yapılacağı ve yıkım masraflarının % 20 fazlasıyla davacılardan tahsil edileceğine ilişkin Boğaziçi İmar Şube Müdürlüğü'nün ... tarihli ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi, belgeler ve ... İdare Mahkemesi'nin ... esasına ve ... esasına kayıtlı dosyalarına sunulan 29/12/2022 tarihli ve 04/10/2023 tarihli bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmaz üzerinde inşa edilen imalatların yapı ruhsatı gerektiren yapı niteliğinde olduğu, buna karşılık söz konusu imalatların yapımı için davacılar tarafından yapı ruhsatı alınmadığının sabit olduğu, imara aykırılığın tespitine ilişkin yapı tatil tutanağının ise yetkili teknik eleman tarafından ve usulüne uygun olarak düzenlendiği, tutanakta ruhsatsız yapının nitelik ve ölçüleri belirli, açık, anlaşılır şekilde ortaya konulduğu, yapı tatil tutanağına yönelik açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiğinden bahisle, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmaz üzerinde yer alan yapıların, ... - ... - ... Adi Ortaklığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü arasında yapılan 28/06/2021 tarihli "Altunizade - Bosna Bulvarı Raylı Sistem Hattı İnşaatı ve Elektromekanik Sistemleri ile Araçlarının Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri" işine ait Sözleşme kapsamında yürütülen işler nedeniyle geçici olarak kurulmuş olan prefabrike temelsiz ve taşınır nitelikte yapılardan olup İstanbul İmar Yönetmeliği 59. maddesi uyarınca yapı ruhsatı gerekmediği, Bakanlıktan gerekli onayın alındığı ve onayın davalı idareye de bildirildiği, öte yandan mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporları arasında çelişkiler olduğu, yapı tatil tutanağının usul ve hukuka uygun düzenlenmediği hususlarına değinilerek İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesinde; "Boğaziçi Alanındaki yapılar, kazı izni verildiği günden itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce inşaat ruhsatına ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen esaslara göre denetlenir. Boğaziçi İmar Müdürlüğü, denetleme sırasında inşaat ruhsatı ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen imar mevzuatına aykırılıkları bir tutanakla tespit eder. Tutanak tanziminde mal sahibi veya müteahhit veya fenni mesulün bulunması esastır. Bunların bulunmamaları halinde inşaatta çalışan herhangi bir kişinin bulunması da yeterlidir. Terkedilmiş bir inşaatta tutanak, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. İnşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırılığı tespit edilen yapılar için, tutanak tanzimi ile birlikte inşaat mühürlenir. Yapının mühürlendiğini belirten belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılır. Bu suretle durum mal sahibine veya müteahhide veya fenni mesule tebliğ edilmiş sayılır..." hükmüne; aynı Kanunun "Yıkım işleri" başlıklı 13. maddesinde, "Yıkım işleri: Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır.a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar,b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri,c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri,d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri.Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal valiliğe bildirilir. Vali, Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir. Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması mümkün olmadığı takdirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır.Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları % 20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.Dosyanın, Dairemizin 2025/1976, 2025/1978 esasa sayılı dosyalarıyla birlikte incelenmesinden, "İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... pafta, ... ada, ... sayılı parsel"de yer alan taşınmazda davalı idare elemanları tarafından yapılan denetimde, yedi adet ruhsatsız yapı yapıldığının tespitine ilişkin, ... tarihli ve ... sayılı yapı tatil tutanağının düzenlenmesi üzerine anılan yapı tatil tutanağı dayanak alınarak ruhsatsız yapıların yıkımına ilişkin encümen kararının alınması ve ruhsatsız yapıların 15 gün içerisinde yıktırılması aksi halde elektrik, su ve doğalgazının kesilerek yıkım işleminin davalı idare tarafından yapılacağı ve yıkım masraflarının % 20 fazlasıyla davacılardan tahsil edileceğine ilişkin işlem tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Dava konusu işlemlerin dayanağı olan ... tarihli ... sayılı yapı tatil tutanağının geri alınması istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddi işlemine karşı açılan davada, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairemizin 02/02/2023 tarih ve E:2025/1978, K:2026/313 sayılı kararıyla bozulmasına karar verildiğinden, anılan bozma kararı üzerine yeniden verilecek karara göre, bakılmakta olan davada da yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin kabulüne,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 02/02/2026 tarihinde kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY :Dosyanın, Dairemizin 2025/1978 esasına kayıtlı dosyasıyla birlikte incelenmesinden; dava konusu para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağına konu olan prefabrike yapıların, "Altunizade Bosna Bulvarı Raylı Sistem Hattı İnşaatı ve Elektromekanik Sistemleri ile Araçlarının Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri" işinin yürütülmesine yönelik şantiye tesisi olarak kullanılmak üzere yapıldığı, dolayısıyla kamu hizmetinin yürütülmesi amacına yönelik ruhsat gerektirmeyen yapılardan olduğu, bu yapılarla ilgili yıkım kararı verilmesine hukuken olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, temyize konu idare Dava Dairesi kararının, yukarıda belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşüncesiyle, Dairemiz kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.