Mersin Büyükşehir Belediyesinin terminal ücreti idari para cezasına karşı şirketin iyi niyetli ödemelerinin araştırılmaması nedeniyle kanun yararına bozma istemi.
Özet: Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma talebi üzerine, Mersin Büyükşehir Belediyesi tarafından terminal giriş-çıkış ücretlerine ilişkin yönetmelik ihlali nedeniyle bir şirkete kesilen 219.710,00 TL idari para cezasının onanması kararına karşı yapılan itirazın reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur; zira şirket tarafından yapılan iyi niyetli ödemelerin ve kira akdinin feshinden haberdar edilip edilmediğinin yeterince araştırılmadığı, bu nedenle ödeme fişleri ile ilgili şirket kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak şirketin itirazının kabul edilip cezanın iptal edilmesi gerekip gerekmediğinin tespit edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
7. Ceza Dairesi         2023/6674 E.  ,  2026/5973 K.
"İçtihat Metni"

HÂKİMLİĞİ : Mersin 3. Sulh Ceza Hâkimliği

SAYISI : 2018/3220 Değişik iş
İNCELEME KONUSUKARARLAR : İtirazın reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
22.07.2016 tarihli ve 727 sayılı Mersin Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin 21/40. maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı ... . Gıda. İht. İhr. Ltd Şti. hakkında ...'nın 22.06.2017 tarih ve 384 takip sayılı ihbarnamesi ile uygulanan toplam 219.710,00 Türk lirası idari para cezalarına yönelik başvurunun reddine dair Mersin 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 10.04.2018 tarihli ve 2017/2833 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın Mersin 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 09.05.2018 tarihli ve 2018/3220 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309/1. maddesi uyarınca, 27.12.2022 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.03.2023 tarihli ve KYB-2023/6345 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.03.2023 tarihli ve KYB-2023/6345 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Dosya kapsamına göre, muteriz şirketin 22/07/2016 tarihli ve 727 sayılı Mersin Büyükşehir
Belediyesi Meclisi kararı ile kabul edilen Yönetmeliğin 20/40. maddesinde yer alan "Terminale giriş çıkış ücreti ödemeden çıkmak, çıkış esnasında veya terminal dışında görevlilerce sorulduğunda makbuz ibraz etmemek yasaktır" şeklindeki düzenlemeye aykırı hareket ettiğinden bahisle şirket hakkında toplamda 219.710,00 Türk lirası idari para cezası uygulandığı, muteriz şirket vekilinin 20/07/2017 tarihli itiraz dilekçesinde söz konusu terminale giriş çıkışlarda gerekli ödemeleri eksiksiz yaptıklarını beyan ettiği ve dilekçe ekinde ödeme fişi fotokopilerini sunduğu, anılan belediye vekilinin başvuruya karşı vermiş olduğu 09/08/2017 tarihli cevâp dilekçesinde özetle, terminalin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerince ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne kiralandığını ancak daha sonra şartname ve sözleşme hükümlerine aykırı hareket edildiğinden dolayı kira sözleşmesinin feshedildiğini, muterizin ödeme yaptığı şirketin kiracılığının söz konusu olmadığını bildirdiği anlaşılmakla; kira akdinin feshinden muteriz şirketin haberdar edilip edilmediğine dair, varsa ilgili evrak ile terminale giriş çıkışlarda belediye adına ödemenin nereye ne şekilde yapılacağına ilişkin gerekli bilgilendirmeye konu evrakın anılan belediyeden temininden sonra, başvuran şirket vekilinin itiraz dilekçesi ekinde sunmuş olduğu ödeme fişleri ile gereğinde ... San. ve Tic. Ltd. Şti. Ünvanlı şirketin defter ve kayıtları üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlecek rapora ve tüm doysa kapsamında göre, muterizin düzenli şekilde ödeme yaptığı ve iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunun tespiti halinde başvurunun kabulü ile idari para cezasının iptaline karar verilmesi gerektiğinin anlaşılması karşısında, itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1608 sayılı Kanunun 1. maddesinin "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir.Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.
Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hallerde uygulanır." şeklinde düzenleme içerdiği, madde metninde açıkça ifade edildiği şekli ile belediye Kanun, nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun (5326 sayılı Kanun) 32. maddesi hükmüne göre idari para cezası verilmesi konusunda belediye encümenlerine yetki verildiği, idari para cezalarına konu eylemler nedeniyle belediye encümeni tarafından alınan kararlar uyarınca idari para cezası uygulandığının sabit olduğu, anılan aşamaya kadar idari para cezası uygulanmasına ilişkin usulî işlemlerin, 1608 sayılı Kanun ve 5326 sayılı Kanun hükümlerine uygun olduğu görülmekte ise de; muterize tebliğ edilen Mersin Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler Daire Başkanlığının 22.06.2017 tarihli ve 384 takip numaralı kararı ile uygulanan idari para cezası içeriğinde açıkça kabahati oluşturan fiillerin neler olduğu, hangi tarihlerde ve nerede işlendiği ile anılan tutanakta söz konusu ihlalin kimin hangi işlemleri neticesinde tespit edildiği de belirtilmediğinden 5326 sayılı Kanun'un 25. maddesinde sayılan şartları taşıyıp taşımadığı hususunda da kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağına ilişkin Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.
III. KARAR
Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dava dosyasının, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle, 18.05.2026 tarihinde karar verildi.