7. Ceza Dairesinin 1567 sayılı Kanuna muhalefet eylemi nedeniyle uygulanan idari para cezasında tahsil süresi, inceleme eksikliği ve zamanaşımı itirazlarını ele alan Kanun Yararına Bozma talebi.
Özet: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, ihracat bedelini yasal süresi içinde yurda getirmeyen bir şirkete uygulanan idari para cezasına yönelik itirazın reddedilmesi kararının kanun yararına bozulmasını istemiştir; zira, şirketin sunduğu döviz alım belgelerinin ilgili ihracatla bağlantısının ve süresinde işlemin tamamlanıp tamamlanmadığının yeterince araştırılmadığı, ayrıca Kabahatler Kanunu uyarınca idari yaptırıma konu fiilin işlendiği tarihten itibaren üç yıllık soruşturma zamanaşımı süresinin kararın verildiği tarihte dolmuş olduğu hususlarının gözetilmeden hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir.
7. Ceza Dairesi         2024/5084 E.  ,  2026/5970 K.
"İçtihat Metni"

HÂKİMLİĞİ : Tarsus 2. Sulh Ceza Hâkimliği

SAYISI : 2023/4278 Değişik iş
İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'a (1567 sayılı Kanun) muhalefet eyleminden dolayı kabahatli ...hakkında 34.616,71 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına dair Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığının 22.11.2022 tarihli ve 2022/105 idarî yaptırım defter, 2022/69 sayılı idarî yaptırım kararına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin Tarsus 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 23.10.2023 tarihli ve 2022/5489 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın Tarsus 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 03.11.2023 tarihli ve 2023/4278 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 14.05.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.07.2024 tarihli ve KYB-2024/57815 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.07.2024 tarihli ve KYB-2024/57815 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığının 22/11/2022 tarihli idari yaptırım kararıyla, 10/12/2019 tarihli ve 193309 00... 6 sayılı ... Beyannamesi kapsamında... Sanayi ve Gıda Maddeleri Ticaret Anonim Şirketi'nin gerçekleştirmiş olduğu ihracata ilişkin 102.060,00 Amerikan doları tutarlı bedelin, yasal 180 günlük tahsil süresi içerisinde (08/06/2020 tarihine kadar) yurda getirilmemesi sebebiyle, ihracat hesabının kapatılmasını teminen gönderilen Mersin İhtisas Vergi Dairesi Müdürlüğünün 06/04/2021 tarihli ve E.44796 sayılı ihtarnamesinin 02/06/2021 tarihinde tebliğini takiben, 90 günlük sürede bahse konu ihracat bedelinin yurda getirildiğine dair belge sunulmadığından bahisle kabahatli şirket hakkında, 1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 3. fıkrası uyarınca kabahat tarihindeki döviz satış kuruna denk gelen 692.334,216 Türk lirasının ... beyannamesine esas alınarak %5'i olan 34.616,71 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına karar verilmiş ise de;
1-Kabahatli vekilince ihracata konu bedelinin yurda getirilmesi gereken yasal süre içerisinde yurda getirildiğini ve Türk lirasına çevrildiğini iddia ederek bu hususa ilişkin ... Katılım Bankası A. Ş. ye ait 22/01/20 20... /01/2020 tarihli 2 adet döviz alım belgesinin dosyaya sunulduğunun anlaşılması karşısında;
Başvuru üzerine kurum ve kuruluşlardan kabahatli vekilince başvurusunda bahsettiği ve dilekçe ekinde sunulan döviz alım belgesi ile ödeme dekontları ve ... beyannamesi aslının temin edilmeden karar verildiği gibi benzer bir olayla ilgili Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 08/11/2022 tarihli ve 2022/9909 esas, 2022/15815 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, bahse konu döviz alım belgelerinin temini ile söz konusu bedellerin idari yaptırıma konu ihracat beyannamesine konu bedeller olup olmadığı ve ilgili beyanname işlemlerinin süresinde tamamlanarak kapatılıp kapatılmadığı hususlarının ilgili kurumlardan sorularak tespit edilip gerekirse bu hususta bilirkişi incelemesi yaptırılıp, sonucuna göre kabahatlinin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde,
2-Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 09/10/2017 tarihli ve 2016/5873 Esas, 2017/7831 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere kabahatler bakımından soruşturma zamanaşımı süresinin kabahat tarihinde başlayıp idarî para cezasına yönelik başvuru sonuçlanıncaya kadar cereyan edeceği, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Soruşturma zamanaşımı" kenar başlıklı 20. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında yer alan, "(1) Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idari para cezasına karar verilemez. (2) Soruşturma zamanaşımı süresi; a) Yüzbin Türk lirası veya daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahatlerde beş, b) Ellibin Türk lirası veya daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahatlerde dört, c)Ellibin Türk lirasında az idari para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıldır." şeklindeki düzenleme ile kabahatli şirketin idari yaptırıma konu fiili ihracat tarihi 11/12/2019, olan eylemi yönünden karar tarihi olan 03/11/2023 tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolduğu gözetilmeden itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
10.12.2019 tarihli ve 193309 00... 6 sayılı ... beyannamesi kapsamında gerçekleştirilen ihracat işlemine ilişkin bedellerin süresi içerisinde yurda getirilmeme gerekçesi ile muteriz hakkında idari yaptırım uygulandığı, muteriz vekilince dosyaya sunulan, 19.12.2022 tarihli başvuru dilekçesi, 30.10.2023 tarihli itiraz dilekçesi ve 11.11.2023 tarihli kanun yararına bozma istemli dilekçelerinde yer verilen ve kanun yararına bozma ihbarnamesine konu edilen ... Katılım Bankası A. Ş. ye ait 22.01.20 20... .01.2020 tarihli 2 adet döviz alım belgelerinin ise, idarî yaptırıma konu ihracat işlemi kapsamında olmayıp, içeriklerinde yer alan bilgilere göre 029768 sayılı ... beyannamesine ilişkin olduklarının anlaşılması, yine idari yaptırıma konu kabahat eylemi bakımından kabahat tarihi, fiili ihraç
tarihi olarak kabul edilemeyeceği gibi 1567 sayılı Kanun'un 3/3. maddesinde yer alan '' ...tayin edilen süreler içinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlü oldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşi kadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar...'' yönündeki düzenleme uyarınca, anılan kabahatin nispî idari para cezası gerektirdiği anlaşılmakla birlikte, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 20/3. maddesinde yer alan ''(3) Nispî idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde zamanaşımı süresi sekiz yıldır.'' hüküm dikkate alındığında, merci karar tarihi itibarı ile soruşturma zamanaşımı sürelerinin de gerçekleşmemiş olması karşısında, taleplerin ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.
III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünceler yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309. maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMLERİNİN oy birliğiyle AYRI AYRI REDDİNE,
Dosyasının, Hâkimliğine sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.05.2026 tarihinde karar verildi.