Danıştay 4. Dairesi, Van-Çatak-Bahçesaray yolu çığ felaketinde hizmet kusuru nedeniyle güvenlik korucusunun vefatı üzerine açılan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasının temyiz incelemesi.
Özet: Bir çığ olayında arama kurtarma faaliyeti esnasında vefat eden güvenlik korucusunun ailesinin, kamu idarelerinin hizmet kusuru nedeniyle açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi davalı idareleri kusurlu bularak kısmen tazminata hükmetmiş; Bölge İdare Mahkemesi ise, istinafın sadece manevi tazminat yönünden yapılmasını ve aleyhe bozma yasağını göz önüne alarak, maddi tazminat tutarının bilirkişi raporuna rağmen artırılamayacağına ve manevi zararın da yeni bir olgu olmadıkça artmayacağına karar vermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/1370Karar No : 2025/4136 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : I- (DAVALI) ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... II- (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... III- (DAVACILAR) 1- Kendi adına asaleten ... ve ... Adlarına velayeten ... 2- ... ... 7- ... 8- ...VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem : 04/02/2020 tarihinde Van- Çatak-Bahçesaray karayoluna çığ düşmesi nedeniyle icra edilen arama ve kurtarma faaliyetlerinin devamı sırasında 05/02/2020 tarihinde meydana gelen çığ düşmesi sonucu davacılardan ...'un eşi, ..., ...'un babası, ... ve ...'un çocuğu, ..., ..., ..., ..., ...'un kardeşi güvenlik korucusu ...'un vefat etmesinde, davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık olmak üzere eş ... için 1.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 767.878,42-TL) destekten yoksun kalma tazminatı, 150.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 300.000,00-TL) manevi tazminat, çocuk ... için 1.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 95.226,90-TL) destekten yoksun kalma tazminatı, 100.000,00 TL(ıslah edilmek suretiyle 200.000,00-TL) manevi tazminat, çocuk ... için 1.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 64.490,87-TL) destekten yoksun kalma tazminatı, 100.000,00 TL(ıslah edilmek suretiyle 200.000,00-TL) manevi tazminat, anne ... için 1.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 158.115,64-TL) destekten yoksun kalma tazminatı, 50.000,00 TL(ıslah edilmek suretiyle 150.000,00-TL) manevi tazminat, baba ... için 1.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 136.600,41-TL) destekten yoksun kalma tazminatı, 50.000,00 TL (ıslah edilmek suretiyle 150.000,00-TL) manevi tazminat, kardeşler ..., ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 30.000,00TL (ıslah edilmek suretiyle 60.000,00 TL) manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında Mahkemece yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi kök ve ek raporları ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, olay bölgesine sağlık, arama ve kurtarma ile ilk yardım ekiplerinin sorunsuz ve süratli bir şekilde ulaşabilmesi için trafik, emniyet ve çevre güvenliği tedbirlerinin alınmadığı ve bir çığ riskini göze alarak tehlikeli ortamda arama ve kurtarma faaliyetlerinin sürdürüldüğü, çığ düşmesinden korunmak için alınması gereken tedbirlerin alınmadığı, çığ riski olan yerlerde uyulması gereken kurallara uyulmadan ve çığ riski olan bölgede yapılacak yolda gereken ölçütlere dikkat edilmeden yol yapıldığı ve meydana gelen çığ olayının yaşanmasında davalı idarelerin mevzuat gereği üstlendikleri kamu hizmetini tam ve etkin bir şekilde yerine getirmedikleri görüldüğünden, davacıların murisleri olan güvenlik korucusu ...'un 05/02/2020 tarihinde meydana gelen çığ olayında çığ altında kalarak vefat etmesi olayında davalı idarelerin hizmet kusuru (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının %70, Karayolları Genel Müdürlüğünün %30 kusurlu) bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 1.222.282,24-TL maddi tazminat isteminin kabulüne, 1.300.000,00-TL manevi tazminat isteminin ise 500.000,00-TL'lik kısmının kabulüne, 800.000,00-TL'lik kısmının ise reddine, kabul edilen tazminatın yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce kusurları oranında ödenmesine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; olayda vefat eden ...'un dul ve yetimlerine bağlanan ölüm aylıklarının mahsubu yönünden Dairece ek aktüerya bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş ve 21/02/2024 tarihinde dosyaya sunulan raporda; mahsup sebebi ile tazminat tutarının azalmadığı aksine ( asgari ücretteki artış sebebi ile) destekten yoksun kalma tazminatı hak eden davacılar eş ... /çocuklar ... ve .../anne .../baba ... lehine tazminat tutarlarının arttığı ve davacılar vekilince de tazminat tutarlarının rapor doğrultusunda ıslah edildiği anlaşılmakta ise de, istinafa konu Mahkeme kararı davacı vekilince sadece manevi tazminat yönünden istinaf edildiğinden, aleyhe bozma yasağı ilkesi uyarınca maddi tazminat tutarı yönünden davacılar lehine olacak şekilde Mahkeme kararının kaldırılmasının hukuken olanaklı olmadığı, öte yandan manevi zararın niteliği gereği sonradan gelişen veya öğrenilen yeni bir olgu olmadığı sürece kişinin manevi varlığında oluşan zararın arttığından bahsedilemeyeceği, Mahkemece davacıların ıslah dilekçesi ile birlikte arttırdıkları manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiş olmasına rağmen Mahkeme kararının hüküm fıkrasında, manevi tazminatın ıslah edilen kısmı yönünden davalı idareler lehine 73.000,00.- TL vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmadığı, manevi tazminat yönünden sadece başlangıçta talep edilen 600.000,00-TL tutarın red edilen kısmı olan 100.000,00-TL manevi tazminat yönünden davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, davalı idarelerin istinaf başvurularının maddi tazminat yönünden reddine, manevi tazminat yönünden kararın 9. fıkrasının " Reddedilen manevi tazminat için karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/1. ve 10/2. maddeleri uyarınca hesaplanan 73.000,00-TL avukatlık ücretinin davacılardan alınarak 36.500,00-TL'lik kısmının davalı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına, 36.500,00-TL'lik kısmının ise davalı Karayolları Genel Müdürlüğüne verilmesine," kısmının çıkarılarak, davalı idareler lehine 16.000,00-TL vekalet ücretine hükmedilmesine, bu tutarın 8.000,00-TL'sinin davacılardan alınarak davalı Karayolları Genel Müdürlüğüne ve 8.000,00-TL'sinin davacılar tarafından davalı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına verilmesine şeklinde düzeltilmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1-Davacılar tarafından, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu, manevi tazminatın ıslah yoluyla artırılmasının mümkün olduğu, aksi yorumun adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olduğu, meydana gelen olayda bütün davalıların müştereken ve müteselsilen kusurlu olduğu, sadece Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğuna hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, istinaf aşamasında yapılan ikinci ıslah dilekçesinde belirtilen miktarların kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. 2-Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından, hükme esas alınan bilirkişi raporunun bilimsel dayanaktan yoksun olduğu, dava konusu olayın meydana gelmesinde idarelerine kusur atfedilemeyeceği, idarelerinin hasım mevkiinden çıkarılması gerektiği, Danıştay 1.Dairesinin 15/12/2020 tarih ve E:2020/1670, K.2020/1674 sayılı kararında idarelerinin dava konusu olayda kusurunun bulunmadığının belirtildiği, idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun mevcut olmadığı, idareleri ile illiyet bağı kurulabilecek bir zararın söz konusu olmadığı, davacılara adli yargıda açılmış bir dava nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiği, idarelerinin harçtan muaf olduğu, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğu, manevi tazminata faiz yürütülmemesi gerektiği ileri sürülmektedir.3-Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından, dava konusu olayın meydana gelmesinde idarelerine kusur yüklenemeyeceği, bilirkişi raporunun hükme esas alınmaya yeterli olmadığı, bilirkişi raporunda yer alan idarelerinin kusurlu olduğu tespitinin hiçbir somut veriye dayanmadığı, idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun mevcut olmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 30/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.