ticari nitelikteki açık satış noktası sözleşmesinin ihlali sonucu katkı ödemesi ve cezai şartın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası gerekçeli kararı.

Ticari nitelikteki açık satış noktası sözleşmesinin ihlali sonucu katkı ödemesi ve cezai şartın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası gerekçeli kararı.

Özet: Davacı şirket, davalı ile akdettiği açık satış noktası sözleşmesi uyarınca davalıya 100.000 TL katkı ödemiş olmasına rağmen, davalının sözleşmede taahhüt ettiği 8.500 litre ürün satışını ve ürünlerin etkin bulunurluğunu sağlamaması üzerine sözleşmeyi feshetmiş; ardından 100.000 TL katkı ödemesi ile 80.000 TL cezai şartın tahsili için başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi nedeniyle, itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı talebiyle dava açmıştır.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/318 Esas - 2026/135

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/318 Esas

KARAR NO : 2026/135

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/03/2025

KARAR TARİHİ : 04/03/2026

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davalı arasında, ... .... ... tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 01/08/2022 tarihinde Açık Satış Noktası Sözleşmesi

imzalanmış olduğunu,

sözleşme gereğince davalı taraf, müvekkil şirket’in bayi ve/veya distribütörleri aracılığıyla

pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 8.500 litre miktarındaki

ürünü satmayı ve müvekkil şirket markalı ürünlerin sürekli ve etkin bulunurluğunu

sağlamayı taahhüt etmiş olduğunu,

davalı tarafın işbu taahhüdüne karşılık olarak müvekkili şirket tarafından, davalı tarafın

işletmesine katkıda bulunmak ve yine davalı tarafın işyerindeki ticari faaliyetlerine olumlu

yönde katkı sağlamak amacıyla, davalı tarafa 100.000,00 – TL katkı ödemesi yapılması

taahhüt edilmiş ve işbu katkı ödemesi müvekkili şirket tarafından/aracılığıyla, Sözleşme’ye

uygun şekilde yerine getirilmiş olduğunu,

müvekkil şirket tarafından sözleşme kapsamındaki tüm edimler eksiksiz yerine getirilmiş

olmasına rağmen; davalı taraf sözleşme’ye aykırı şekilde, müvekkil şirket’e bilgi vermeden,

izin almadan, sözleşme’de belirtilen belirli bir miktardaki ürünü satma ve etkin bulunurluk

sağlama taahhüdüne açıkça aykırı hareket etmiş olduğunu,

Beyoğlu 48. Noterliği’nin 25.11.2024 tarihli 281389 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile

sözleşme’nin davalı tarafın aykırı eylemleri sebebiyle feshedildiği, sözleşme’nin feshine

dayanılarak İhtarname’nin davalı tarafa tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde, 100.000,00 TL

katkı ödemesinin, ödemelerin yapıldığı tarihten başlamak üzere işlemiş ve işleyecek T.C.

Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden

hesaplanacak faiz ile birlikte ve yine sözleşme uyarınca 80.000,00 TL cezai şart tutarının

ihtarnamede belirtilen banka hesabına ödenmesi gerektiğinin ihtar edilmiş olduğunu,

davalı tarafça müvekkili şirket’e ödeme yapılmaması sebebiyle müvekkili şirket tarafından

sözleşmeden doğan alacağı için ... ... Esas sayılı

dosyası ile, sözleşme kapsamında yer alan ve davalıya ödenmiş toplam 100.000,00 TL

katkı ödemesi ve 80.000,00 – TL cezai şartın tahsili için ilamsız icra takibi başlatılmış

olduğunu, ödeme emri kapsamındaki parasal değerlere itiraz edilmesi üzerine icra takibinin

durmuş olduğunu belirterek davanın kabulüne, icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, takip konusu

alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar

verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Dosya bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi 27/09/2025 tarihli raporunda: Taraflara ilaveten dava dışı ... Merkez Paz. Ve Dağt. Tic. Ltd. Şti. (Bayi veya

Distribütör) arasında 01.08.2022 tarihinde “Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart

Sözleşme – Miktar Taahhütlü) kurulmuş olduğu,

Sözleşme ile herhangi bir süreye bağlı olmaksızın davalı şirket davacı şirketten veya davacı

şirket bayisi ditiribütüründen ( ... Merkez Paz. Ve Dağt. Tic. Ltd. Şti.) 8.500 Litre ürün

satın almayı taahhüt etmiş olduğu,

Yine söz konusu sözleşme ile davacı şirket davalı şirkete işyerinin açılmasına veya

işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini artırmak amacı ile BAYİ

veya DİSTRİBÜTÖR ile işleticinin karşılıklı mutabakata vardığı 100.000 (kdv dahil.)

tutarında nakit ve/veya nakit bazlı katkı ödemeyi kabul etmiş olup, davacı şirket muhasebe

kayıtlarına göre söz konusu katkı 22.09.2022 tarihinde Bayi/Distribütör tarafından davalı

şirkete fatura karşılığı aktarılmış olduğu,

Taraflar arasında kurulmuş olan sözleşmenin 19’ncu maddesi “ … … ilgili mevzuatlara

aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son vermesi veya faaliyetini askıya

alması, …. 1 (bir) ay hiç ürün almaması, … alkollü içki satmak için gerekli kurumlardan

izin/ruhsat alamaması veya bunları yenileyememesi veya mevcut iznin herhangi bir

nedenle iptal olması, …. … ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile

işletmenin faaliyetine son verilmesi, faaliyetin askıya alınması, … gibi nedenler ile

ŞİRKET'in işbu Sözleşme'yi herhangi bir ihtar ve hükme gerek kalmaksızın derhal, tek

taraflı ve haklı nedenle feshetme yetkisi olduğu, İŞLETİCİ tarafından şimdiden kabul ve

taahhüt edilmiştir.” Şeklinde düzenlenmiş olduğu,

Davacı vekili tarafından davalı şirket aleyhine Beyoğlu 48’nci Noterliği 25.10.2024 tarih

281389 yevmiye numarasıyla keşide edilen ihtarname ile sözleşmenin feshinin davalı şirkete

ihtar edilmiş olduğu, ancak ihtarnamenin muhatabına tebliğ olunamadığı,

Taraflar arasında kurulmuş bulunan sözleşmenin 20’ci maddesi “işbu Sözleşme'nin feshine

sebebiyet vermesi halinde, işletici, ŞİRKET ve/veya BAYİ ve/veya DİSTRİBÜTÖR

tarafından kendisine verilen kredi ve/veya katkının henüz ödenmemiş kısmını talep etme

hakkını yitireceği, …. …. almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar, … …. verildiği

tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere T.C. Merkez Bankası tarafından

uygulanan avans işlemlerindeki güncel faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ye birlikte,

…. ayrıca ŞİRKET'e 80.000 TL (seksenbin TL ) Türk Lirası ceza koşulu ile birlikte ….

… itiraz etmeksizin derhal nakden ve defaten ödemeyi, kabul ve taahhüt eder..” şeklinde

düzenlenmiş olduğu,

Dosya içeriği belge ve bilgilerden yasal düzenlemeler kapsamında davalı şirkete TMSF

tarafından el konulmuş, İşletme Ruhsatı iptal edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum

taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 19’ncu maddesinde sözleşmenin fesih nedenleri

arasında sayılmış olduğu,

Davacı vekili tarafından ... 2. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2025/2979 e sayılı dosyası ile

davalı şirket aleyhine icra takibi başlatılmış olup, dosya kapsamında 30.01.2025 tarihinde

düzenlenmiş olan Ödeme Emrine göre 100.000,00 TL asıl alacak, 80.000,00 TL ceza şart

bedeli, 2.696,90 TL masraf ve ayrı ayrı işlemiş faizler olmak üzere toplam 251.352,68 TL

üzerinden takip başlatılmış, itiraz üzerine takibin durmuş olduğu,

Sözleşmenin 19’ncu maddesinde, önce ödenmeyen katkı payının ödenmeyeceği sonrasında

ise ödenmiş olan 100.000 TL nakit katkının ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte iadesi

ödeneceğine yönelik düzenleme hakkında hukuki yorum ve değerlendirme Sayın

Mahkemenin takdirinde olduğu,

ödenmiş olan katkı payının, teslim edilen ürün miktarına nazaran

hesaplanması yönünde bir kanaate sahip olması halinde davacı şirketin talep edebileceği

miktar (100.000 X (1-0,7608)) = 23.920 TL olarak hesaplanmış olduğu,

Sözleşmenin feshine neden olan hallerin gerçekleşmesi halinde 80.000 TL cezai şart

ödeneceği düzenlenmiş olup, davacının talep edip edemeyeceği hususu Mahkemenin

takdirinde olduğu bildirilmiştir.

Dosya tekrar bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi 31/01/2026 tarihli raporunda:Davalı şirketin 31.12.2024 tarihli bilançosunun tetkikinde;

Aktif Toplamı : 24.529.111,84 TL

Kısa Vadeli Borçlar Toplamı : 17.194.210,72 TL

Uzun Vadeli Borçlar Toplamı : 6.738.281,88 TL olup, bu borcun tamamı şirket

ortaklarına ait olduğu,

Şirket Öz Varlığı : 596.619,24 TL olarak tespit edildiği, 31.12.2024 tarihli bilanço aktif toplamı 24.529.111,84 TL ile Kısa vadeli ve uzun vadeli

borçlarının toplamı ( 17.194.210,72 + 6.738.281,88 ) = 23.932.492,60 TL arasında

(24.529.111,84 – 23.932.492,60) = 596.619,24 TL müspet fark olmakla, şirketin takipte talep

edilen 80.000 TL ödemesi halinde yaşanacak şirketin mali yapısındaki eksilmenin şirketin

mahfına sebep olmayacak mertebede olduğu Diğer taraftan 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun Örtülü Sermaye başlıklı 12/1.’nci

maddesi “Kurumların, ortaklarından veya ortaklarla ilişkili olan kişilerden doğrudan veya

dolaylı olarak temin ederek işletmede kullandıkları borçların, hesap dönemi içinde herhangi bir

tarihte kurumun öz sermayesinin üç katını aşan kısmı, ilgili hesap dönemi için örtülü sermaye

sayılır.” Şeklinde düzenlendiği bu düzenleme doğrultusunda konu irdelendiğinde şirket ortaklarının şirketten alacaklı oldukları

rakam 6.738.281,88 TL olup, şirketin öz varlığı olan 596.619,24 TL’nin üç katından fazlası

örtülü sermaye olması bakımından şirketin örtülü sermayesi; (596.619,24 X 3) = 1.789.857,72

TL üzerindeki ortaklara borç miktarı (6.738.281,88 - 1.789.857,72) = 4.948.424,16 TL olarak

hesaplandığı, bu bakımdan şirketin kısa ve uzun vadeli borçları (1.789.857,72 + 17.194.210,72) =

18.984.068,44 TL olacaktır. Buna göre şirketin öz varlığı (24.529.111,84 – 18.984.068,44) =

5.545.043,40 TL olarak hesap edilmiş olup, takibe konu 80.000 TL ceza şirket öz varlığının

(80.000 / 5.545.043,40 ) = 0,0144’ü yani % 1,44’ü oranına tekabül etmekle, şirketin bu cezayı

ödemesi halinde yaşanacak şirketin mali yapısındaki eksilmenin şirketin mahfına sebep

olmayacak mertebede olduğu bildirilmiştir.

Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve cezai şartın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davacı tarafından davalılar aleyhine ... 2. Genel İcra müdürlüğünün 2022/2979 esas sayılı dosyasında asıl alacak, cezai şart alacağı ve işlemiş faizleriyle birlikte toplam 251.352,68 TL alacağın tahsili için icra takibinin başlatıldığı, ödeme emrine borçlular tarafından itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve iş bu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı şirket davalı şirket ile davacı şirketin bayi distribütörü ... Merkez Pazarlama .. Limited Şirketi arasında 01/08/2022 tarihli açık nokta satış sözleşmesinin imzalandığı anlaşılmıştır.

Satış sözlşemesinin 2. Maddesi ile davalı şirketin işletmekte olduğu iş yerinde sözleşme tarihinden itibaren sözleşme konusu ürünlerin her tip marka ve türünü sözleşme hükümlerine tamamen uymak kayıt ve şartıyla satmayı ve bulundurmayı kabul ve taahhüt ettiği tespit edilmiştir.

Ayrıca sözleşmenin 19 ve 20.maddelerinde işleticinin sözleşme süresi içerisinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapması veya sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birisini ihlal etmesi veya sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde şirket veya bayi / distribütör kayıtlarındaki borçları ile şirketten veya bayi / distribütörden almış olduğu mali yardım , katkılar ve her türlü sabit yatırım harcamaların tümünü veya uygulanan iskonto tutarının verildiği tarihten itibaren işlemiş faiz de dahil olmak üzere bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte şirket ve/veya bayi - distribütöre nakden veya defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca şirkete 80.000,00 TL cezai şart ile birlikte şirket / veya bayi distribütörün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararının itiraz etmeksizin nakden veya defaten ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği nalaşılmıştır.

Davacı şirket tarafından sözleşmeye aykırılık nedeniyle taraflar arasındaki sözleşme 25/10/2024 tarih 281389 yevmiye numaralı Beyoğlu 48. Noterliğinin ihtarnamesi ile fesih edilerek 80.000,00 TL cezai şart ve 100.000,00 TL katkı tutarının verildikleri tarihten itibaren işlemiş faiz dahil olmak üzere bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi ile birlikte 3 gün içerisinde ödenmesi talep edilmiştir.

Davalı taraflarca cevap dilekçesi sunulmadığından ve bu nedenle davayı inkar etmiş olduklarından davaya dayanak olan sözleşmedeki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olup olmadığı konusunda davalı şirket yetkilisine isticvab davetiyesi tebliğ edilmiş ancak şirket yetkilisi duruşmaya katılmamıştır. Bu nedenle, sözleşmedeki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan ve ... 2. Genel İcra müdürlüğünün 2022/2979 esas sayılı dosyasında takibe konulan fatura ve cezai şart alacağının bulunup bulunmadığı, davalının sözleşmeye aykırı davranıp davranmadığı konusundan kaynaklandığı anlaşıldı.

Celp edilen yazı cevaplarından S.... .... .... ... ... ... 56 sayılı Başkanlık Oluru ile iptal edildiğinden Belediye Encümenince işyerinin kapatılması yönünde 25.01.2024 tarih ve 327.27 sayılı karar alındığının bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan delillerden; taralar arasındaki sözleşme ile herhangi bir süreye bağlı olmaksızın davalı şirket davacı şirketten veya davacı şirket bayisi ditiribütüründen ( ... Merkez Paz. Ve Dağt. Tic. Ltd. Şti.) 8.500 Litre ürün satın almayı taahhüt ettiği, ancak Ağustos 2022 ayından başlayarak Aralık 2023 ayına kadar toplamda 6.466,80 Litre Ürün davalı şirket tarafından teslim alındığı, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün 30.05.2025 tarih ve 293529 sayılı cevabi yazılarında, davalı şirketin, ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 11.10.2023 tarih ve 2023/11382 Değişik İş kararıyla TMSF'nin şirkete yönetim kayyımı olarak tayin edilmesine karar verildiği, Çankaya Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün 30.05.2025 tarih ve 1352169 sayılı cevabi yazılarda, “... 09.09.2020 tarih ve 152 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı, 24.01.2024 tarih ve 972356 sayılı Başkanlık Oluru ile iptal edildiğinden Belediye Encümenince işyerinin kapatılması yönünde 25.01.2024 tarih ve 327.27 sayılı karar alınmıştır.” şeklinde beyandan, işletme ruhsatının 25.01.2024 tarihinde iptal edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Bu haliyle sözleşme gereğince davalının 8.000 Litre miktarındaki ürünü sözleşmede belirtilen adreste işlettiği, işyerinde satmayı taahhüt ettiği ancak bilirkişi raporuna göre sadece 6.466,80 Litre ürün sattığı ve bu şekilde sözleşmedeki yükümlülükleri davalı şirketin yerine getirmediği, sözleşme gereğince davacı şirketin yaptığı katkı bedelini ve kararlaştırılan cezai şartı isteyebileceği kanaatine varılmakla; yapılan katkı bedelinin ve cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Mahkememizce cezai şartın borçlunun ekonomik yıkımına sebep olacak nitelikte olup olmadığı hususunda ek rapor alınmış, bilirkişi tarafından cezai şartın davalının ekonomik mahvına neden olacak miktarda olmadığı tespit edildiğinden cezai şartta indirim yoluna gidilmemiştir.

Davacı tarafça icra takibinde faiz talebinde bulunulmuş ise de; davacı tarafından gönderilen ihtarnamenin davalıya ulaşmaması nedeniyle temerrüdün gerçekleşmediği kanaatine varılarak icra takibine vaki itirazın kısmen iptaline karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar icra inkar tazminat talebinde bulunulmuş ise de alacağın varlığı yargılamayı gerektirmesi nedeniyle talebin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davanın KISMEN KABULÜNE,

-Davalının ... ... .... .... Esas nolu dosyasına yapmış olduğu itirazın İcra ve İflas Kanununun 67. maddesinin 1. fıkrası gereğince kısmen iptaline, icra takibinin 180.000,00 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin reddine

-İcra inkar tazminat isteminin reddine,

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 17.169,83 TL harçtan peşin alınan 3.035,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 14.134,13TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yatırılan 3.035,70 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 167,90 TL posta masrafı, 615,40 TL başvurma harcı ve 5.000,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan 5.783,30 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 4.141,58 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerine bırakılmasına,

7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 4.600,00 TL arabuluculuk giderinin kabul-ret oranına göre 1.305,82 TL'sinin davacıdan, 3.294,18 TL'sinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

9-HMK'nun 333.maddesi uyarınca taraflarca tarafından yatırılan gider ve delil avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2026