Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası kaynaklı haksız eylem zararı nedeniyle sigorta şirketinin rücu hakkına ilişkin itirazın iptali gerekçeli kararı.
Özet: Sigorta şirketi olan davacı, yetersiz ehliyetli sürücüsü tarafından dorseye arkadan çarparak ağır hasara yol açan otobüsün sahibi davalı şirkete karşı, poliçe kapsamında ödediği 120.000 TLlik tazminatı rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmektedir; kaza tespit tutanağı ve trafik bilirkişisi raporu otobüs sürücüsünü %100 kusurlu bulurken, davalı müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını iddia ederek takibin reddini ve kötü niyet tazminatı ödenmesini savunmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 05/09/2024
KARAR TARİHİ : 18/06/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/08/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ;28.09.2023 tarihinde “... İli ... İlçesi ... Mahallesinde” meydana gelen trafik kazasında, ... sevk ve idaresindeki davalı ... Tur. Oto. Ltd. Şti. adına davacı şirkete ZMM sigortalı ... plakalı OTOBÜS ile ... İlinden ... İline doğru seyir halindeyken 21+900 km geldiği sırada direksiyon hakimiyetini kaybederek aynı istikamette önünde seyir halinde bulunan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı dorseye arkadan çarpması sonucu yaralanmalı-maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası tanzim olunan Trafik Kazası Tespit Tutanağı’na göre; davacı şirkete ZMM sigortalı ... plakalı otobüsün yetersiz ehliyetname sahibi sürücüsü ..., kuralını ihlal ettiğinden tamamen kusurlu bulunduğunu, dava konusu trafik kazası sonucu ... plakalı dorse ağır hasar görmüş ve ... işlemine tabi tutulduğu, ... plakalı dorse ağır hasarlı hali ile 08.12.2023 tarihinde 111.800,00 TL’ye satıldığını, ... plakalı dorsenin rayiç değeri olan 264.000,00 TL’den 111.800,00 TL sovtaj bedeli tenzil edildikten sonra geriye kalan 152.200,00 TL zarar tutarından müvekkil şirkete ait ZMM poliçesi kapsamında poliçe limiti olan 120.000,00 TL lik kısmı 06.12.2023 tarihinde davacı şirket tarafından ... plakalı aracın hak sahiplerine ödendiğini,davacı şirketin haiz olduğu rücu hakkına binaen, ödenen tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte zararın sorumlusu davalı şirketten tahsili amacıyla, ... İcra Müdürlüğü 2024/... Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından 06.03.2024 tarihinde takibe ve borca itiraz edilmiş ve 07.03.2024 tarihinde icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, davalının ... İcra Müdürlüğü 2024/... sayılı dosyasına yapmış olduğu itiraz, yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olduğundan itirazın iptali ile takibin aynen devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dosyası kapsamında davacı, 28.09.2023 tarihinde davalı müvekkil şirkete ait ... sevk ve idaresindeki ... plakalı davacı şirkete ZMM sigortalı araçta ...'ın 2918 sayılı K.Y.T.K.’nın 56/1-c maddesinde düzenlenen "Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar" kuralını ihlal etmesi sonucu yaralanmalı-maddi hasarlı trafik kazası geldiğini ileri sürüldüğü, Sevk ve idarede bulunan ..., önünde giden çekiciyi güvenli ve gerekli bir mesafeden takip etmekte olmasına rağmen çekici sürücüsünden kaynaklanan kusur yüzünden çarpmak durumunda kaldığını, bu nedenle müvekkil şirkete herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, trafik kazası sonucu ... plakalı dorsede meydana gelen 132.807,94-TL zararın tazmini amacıyla ... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı dosyasına davalı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini ileri sürdüğünü, bahsi geçen iddia yerinde olmadığı, öyle ki olduğu iddia edilen zarar bakımından tarafımızca bir sorumluluk bulunmadığını, yargılama aşamasında alınacak rapor ile kusur oranı ve zarar tespit edilebileceğini, bu nedenle likit bir alacak olmadığı için davalının haksız olarak itiraz ettiğinden bahsedilemeyeceğini, bahsi geçen sebeplerle; ... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı dosyasına davalı müvekkil tarafından haksız ve kötü niyetli itiraz edildiği iddiası gerçeği yansıtmadığını, davalı müvekkil şirketin davacı sigortaya herhangi bir borcu bulunmadığını davalı hakkında açılmış bulunan işbu itirazın iptali davasının reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesini talep etmiştir. Trafik bilirkişisi raporunda özetle; ... Plaka Sayılı Otobüs Sürücüsü ...'ın: Karayolları Trafik Kanunu'nun (52/a, b, c), (56/c) ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin (101/a, b, c), (107) ve (157/a-4) maddeleri ile, aynı kanunun " Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller " başlıklı (84/d) " Arkadan Çarpma " maddesini ihlal ettiğinden % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,... Plaka Sayılı Çekici Sürücüsü ...'nun: Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden * 0 (yüzde sıfır) oranında kusursuz olduğu,'' şeklinde görüş bildirmiştir. Makine Mühendisi bilirkişi raporunda özetle; '' Dava konusu ... plakalı, ... tipi, 2016 model yarı römorkun olay tarihinden bir gün önce hasarsız haliyle piyasa rayiç değeri : 264.000.00 TL Dava konusu ... plakalı, ... ti model yarı römorkun olay tarihindeki hasarlı haliyle piyasa rayiç değeri (sovtaj değeri) 111.800,00 TL (.... 26.12.2023 tarihli havale tutarı) Dava konusu ... plakalı, ... tipi, 2016 model yarı römorkta toplam zarar tutarı : 152.200,00 TL ZMMS poliçesi kapsamında davacı sigorta şirketince 07.03.2024 tarihinde 120.000,00 TL ödeme yapıldığı belirlenmiş olup; icra takibine esas bedele uygun olduğu'' şeklinde görüş bildirmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, ZMSS poliçesi kapsamında üçüncü kişiye ödenen tazminatın, sigortalı aracın gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kişi tarafından kullanılması nedeniyle sigorta ettirenden rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın İİK’nin 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. ... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 120.000,00 TL rücuen tazminat ve 12.807,94 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 132.807,94 TL’nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmasının istendiği, ödeme emrinin tebliği üzerine davalının süresi içerisinde borca, faize ve ferilerine itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, sürücünün kullandığı araca uygun ve yeterli sürücü belgesine sahip bulunup bulunmadığı, davacı sigorta şirketinin rücu hakkının doğup doğmadığı, zarar gören üçüncü kişiye yapılan ödemenin gerçek zarara uygun olup olmadığı ve davalının takip konusu borçtan sorumlu bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.Dosya kapsamındaki trafik kazası tespit tutanağı ile 06/05/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre; davalıya ait ... plakalı otobüsün sürücüsü ...’ın, gece ve yağmurlu havada, ıslak, eğimli ve virajlı yolda aracının hızını yol ve hava şartlarına göre ayarlamadan ve önünde seyreden araçla arasında güvenli takip mesafesi bırakmadan ilerlediği, otobüsün ön kısmıyla aynı şeritte seyreden çekiciye bağlı yarı römorkun arka kısmına çarptığı belirlenmiştir. Sigortalı araç sürücüsünün KTK’nin 52, 56 ve 84. maddelerinde düzenlenen kurallara aykırı davranması nedeniyle kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu, yarı römorkun bağlı bulunduğu çekicinin sürücüsünün ise kusursuz olduğu tespit edilmiştir. Kazanın oluş biçimi, araçların çarpışma ve son konumları, yol ve hava şartları ile hasar bölgeleriyle uyumlu, gerekçeli ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. ... İl Emniyet Müdürlüğünden getirtilen kayıtlar ile sürücü belgesi bilgilerinden, ...’ın kaza tarihinde D1 sınıfı sürücü belgesine sahip olduğu anlaşılmıştır. KTY’nin 75. maddesi uyarınca D1 sınıfı sürücü belgesi minibüs, D sınıfı sürücü belgesi ise minibüs ve otobüs kullanma yetkisi vermektedir. Davalıya ait ... plakalı aracın otobüs niteliğinde olduğu gözetildiğinde, sürücünün bu aracı kullanmaya uygun D sınıfı sürücü belgesine sahip olmadığı ve aracın ilgili mevzuata göre gerekli sürücü belgesi bulunmayan kişi tarafından kullanıldığı sabittir.KTK’nin 95. maddesi ile ZMSS Genel Şartları’nın B.4/b maddesi uyarınca, tazminatı gerektiren olayın aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken sürücü belgesine sahip olmayan kişi tarafından sevk edilmesi hâlinde sigortacı, zarar gören üçüncü kişiye ödediği tazminatı sigorta ettirene rücu edebilir. Somut olayda sigortalı otobüsün bu aracı kullanmaya yeterli sürücü belgesi bulunmayan kişi tarafından sevk edildiği ve aynı sürücünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu anlaşıldığından davacı sigorta şirketinin davalı sigorta ettirene rücu koşulları oluşmuştur.Hasar miktarının tespiti amacıyla düzenlenen 18/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda; ... plakalı, 2016 model yarı römorkun kaza tarihindeki hasarsız piyasa rayiç değerinin 264.000,00 TL, hasarlı hâliyle sovtaj değerinin 111.800,00 TL olduğu, rayiç değerden sovtaj bedelinin indirilmesi sonucunda gerçek zararın 152.200,00 TL olarak gerçekleştiği belirlenmiştir. Hesaplanan onarım giderinin aracın rayiç değerine oranı ve onarımın ekonomik olmaması nedeniyle aracın pert-total kabul edilmesinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.Davacı sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye 06/12/2023 tarihinde poliçe limiti kapsamında ödediği 120.000,00 TL, bilirkişi tarafından belirlenen 152.200,00 TL gerçek zarar tutarının altında kalmaktadır. Bu nedenle yapılan ödemenin gerçek zarara ve poliçe teminatına uygun olduğu, davacının ödediği 120.000,00 TL’nin tamamını davalı sigorta ettirenden talep edebileceği sonucuna varılmıştır.Davacı, 120.000,00 TL tazminatı ödediği tarihte rücu alacağına hak kazanmıştır. Tarafların tacir, uyuşmazlığın ise her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması nedeniyle davacının ödeme tarihinden takip tarihine kadar avans faizi istemesi yerindedir. Takip talebinde 06/12/2023 ile 04/03/2024 tarihleri arasındaki dönem için istenen 12.807,94 TL işlemiş faizin de takip koşullarına uygun olduğu değerlendirilmiştir.Bu itibarla davalının takip konusu asıl alacak, işlemiş faiz ve ferilerine yönelik itirazının haksız olduğu anlaşıldığından davanın kabulüyle ... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin aynen devamına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1- Davanın KABULÜ ile, ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİ ile takibin aynen DEVAMINA,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 9.072,11 TL harçtan başlangıçta alınan 1.603,99 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 7.468,12 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 1.603,99 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 6.618,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 8.650,09 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.600,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 18/06/2026
Katip
e-imza
Hakim
e-imza