bursa 1. asliye ticaret mahkemesinin, trafik kazası sonucu vefat eden murisin mirasçılarının destekten yoksun kalma ve manevi tazminat taleplerini inceleyen gerekçeli kararı.

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, trafik kazası sonucu vefat eden murisin mirasçılarının destekten yoksun kalma ve manevi tazminat taleplerini inceleyen gerekçeli kararı.

Özet: Bu tazminat davası, 29.08.2020 tarihinde aşırı yüklü bir kamyonetin tam kusurlu sürücüsü tarafından çarpılması sonucu yaya halde vefat eden bir kişinin anne, baba ve kardeşi tarafından destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talepleriyle açılmış olup; mahkeme, davalı şoför ile araç işleten şirketin ve sigortacının sorumluluğunu değerlendirerek, bilirkişi raporları doğrultusunda anne ve baba için aktüeryal hesaplamalara dayanarak maddi tazminat miktarlarını belirlemiş, kardeşin destekten yoksun kalma alacağı olmadığını saptamış ve sigorta şirketinin poliçe teminatları çerçevesindeki sorumluluğunu ortaya koyarken, istinaf bozma kararı sonrası mesleki istihdam süresi gibi ek araştırmalar yapmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/

KARAR NO : 2026/

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

DAVACILAR:1-

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 1-

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 2-

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 3-

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 15/01/2021

KARAR TARİHİ : 17/06/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 17/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde ; 29.08.2020 Günü meydana gelen trafik kazasında davacıların murisi ... ...'nun vefat ettiğini, yaya olarak yürümekte iken davalı ...'nin sevk ve idaresindeki ... Plakalı kamyonetin müteveffa ... ...'nun çarparak ölümüne sebebiyet verdiğini kazada davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunun murisin vefatı nedeni ile davacıların destekten yoksun kaldıklarını bu sebeple şimdilik 1500 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken tahsilins, davacı ... için 250.000,00 TL Davacı ... için 250.000,00 TL Davacı ... için 250.000,00 TL Manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmişlerdir.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle ; yargılamada kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini, ölenin davacı kardeşine destek olabileceğinin ispatlanması gerektiğini ... Tarafından davacılara rücuya tabii bir ödeme yapılıp yapılmadığını araştırması gerektiğini, manevi tazminatın fahiş olduğunu , aktüel hesaplamanın mevzuat hükümlerine uygun yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesine talep etmişlerdir.

Davalı ... Oto Kiralama vekili cevap dilekçesinde özetle : Maddi ve manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, hısımlık ilişkisinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini, kazada kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, ceza davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, kaza ile ölüm arasında illiyet bağının kurulması gerektiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminata ilişkin davadır. 29/08/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacılar murisi ... ... vefat etmiştir.Kazaya neden olan ... plakalı araç davalı ... Oto Kiralama Ltd Şti 'ye ait olup, diğer davalı ... ...'da kaza anındaki aracın şoförüdür, diğer davalı sigorta şirketi davaya konu aracın hem ZMMS poliçesini düzenleyen hemde ... sorumluluk poliçesi düzenleyen sigortacısıdır. Davalı şirket araç işleten davalı ... ... aracı kullanan ve kazaya neden olan davalı sigorta şirketi ise her iki poliçe nedeniyle davacılara karşı sorumludur. Kazanın oluşumu incelendiğinde yaya halde bulunan ve evinin kapısının önünde bulunan müteveffaya ... plakalı aracın aşırı yüklü olması ve kontrolün kaybedilmesi nedeniyle geri doğru kaçarak müteveffaya çarptığı anlaşılmaktadır. Kazanın oluş biçimine göre davalı araç şoförü kazanın oluşumunda tam kusurludur. Dosya arasına alınan bilirkişi raporlarında da bu husus sabittir. Kazanın oluşumuna aracın istihap haddinin aşılmasının da etkili olduğu anlaşılmaktadır. Kaza dolayısıyla aracı işleten davalı şirketle aracı kullanan davalı ... ... davacıların zararından sorumludur.

Davacı ... müteveffanın kardeşi, ... ve ... ise müteveffanın anne ve babasıdır. Davacılar destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemişlerdir. Aktüer bilirkişiden rapor alınmadan önce müteveffanın öğrenim durumuna göre yapılabileceği meslekler araştırılmış ve ilgili Meslek Odasından aylık ortalama ücreti sorulmuştur. Aktüerya bilirkişi TRH 2010 tablosuna göre meslek odasından gelen yazı cevapları da dikkate alınarak hesaplama yapmış ve buna göre davacı ...'nun destekten yoksun kalma tazminatının 1.046.920,26 TL , Davacı ...'nun destekten yoksun kalma tazminatının 1.687.194,07 TL olduğu belirlenmiştir. Müteveffanın davacı ...'na destek olmadığı anlaşılmakla bu davacının destekten yoksun kalma alacağı bulunmamaktadır. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu öncelikle ZMMS poliçe teminatıyladır Bu teminat tükendikten sonra davalı sigorta şirketinin ... sorumluluk poliçesine göre sorumluluğu başlayacaktır.

Davalının ... sorumluluk sigortasındaki teminat limitinin mali sorumlulukta sınırsız, manevi tazminatta ise 2.500.000,00 TL limitli olduğu anlaşılmaktadır. Davacılar aynı zamanda manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır. Mahkememizce verilen 21/06/2023 tarih ve 2021/... Esas 2023/... sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 12/12/2024 tarih ve 2023/... Esas - 2024/... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmıştır.Acil Tıp Uzmanları Derneği(...) ve Paramelik Derneğine müzekkere yazılarak ilk ve acil yardım programı mezunu bir kimsenin mezun olduktan sonra ortalama ne kadar sürede iş bulacağı hususunda müzekkereler yazılmış, müzekkere cevapları ve istinaf kaldırma kararı da dikkate alınarak Aktüer Bilirkişiden ek rapor düzenlenmesi için dosya aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş 28/02/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda müteveffanın gelir araştırması ve TRH 2010 tablosuna göre yapılan hesaplamada Anne ...'ın destekten yoksun kalma zararının 1.672.542,01TL, baba ...'ın destekten yoksun kalma zararının 1.055.730,68 TL olacağının hesaplandığı tespit edilmiştir. Müteveffanın davacı ...'a destek olmadığı anlaşılmakla bu davacının detekten yoksun kalma tazminat alacağı istemi reddedilmiştir.Manevi tazminatın belirlenmesi konusunda ise; hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve .... sayılı ... Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözönünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (... 23/06/2004, .../...-...)... Mahkemesinin 14/03/2025 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2024/ esas 2024/ sayılı 25.12.2024 tarihli kararı ile yargılama giderlerinin davanın kabul-ret oranına göre paylaştırılması gerektiğine dair 6100 Sayılı HMK'nın 326/2. maddesinin "..Manevi Tazminat Davaları..." yönünden Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiğinden, manevi tazminat davası yönünden yargılama giderinin davalı sigortalı ve davalı sürücü üzerine bırakılarak, davalı sigortalı ve davalı sürücü lehine vekalet ücreti takdir edilmemiştir. ( Bkz. ... 13.HD. 27/03/2025 tarih, 2024/ esas, 2025/ karar, ... 25. HD. 29/04/2025 tarih, 2024/ esas, 2025/ karar, ... BAM 4. HD. 08/05/2025 tarih ve 2024/.... esas, 2025/... karar, ... 3. Hd. 06/05/2025 tarih, 2023/... esas, 2025/... karar sayılı ilamları)Son olarak ise, ... 4. Hukuk Dairesinin 09/09/2024 tarih ve 2022/ esas, 2024/ karar sayılı ilamında: "Tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır. Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. " şeklinde olup, bu haliyle dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığı vurgulanmıştır. Eldeki davada davacı tarafça KTK 97. Maddesi gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle artık davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerektiğinden zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Davacıların manevi tazminat istemlerinin ortaya çıkan ölüm olayı nedeniyle manevi zararın ağırlığı, kusur durumu, tarafların sosyo-ekonomik durumları dikkate alındığında, müteveffa ... ...'nun vefatı nedeniyle anne, baba ve kardeşin dava dilekçelerindeki talepleri doğrultusunda manevi tazminat istemlerinin kabulü ile, davacı ... için 250.000,00 TL, davacı ... için 250.000,00 TL ve davacı ... için 250.000,00 TL manevi tazminata hükmolunmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1-Davacı ...'nun maddi tazminat istemin REDDİNE,

2-Davacı ...'nun maddi tazminat isteminin KABULÜ ile; 1.046.920,26 TL maddi tazminat alacağının davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

3-Davacı ...'nun maddi tazminat isteminin KISMEN KABULÜ ile; 1.672.542,01 maddi tazminat alacağının davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

4-Maddi tazminat alacaklarına davalılar ... ... ve ... Oto Kiralama 'dan kaza tarihi olan 29/08/2020 tarihinden itibaren davalı sigorta şirketi bakımından 15/01/2021 dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

5-Davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, ZMMS poliçe teminatı tükendikten sonra davalı sigorta şirketinin ... sorumluluk sigortası sorumluluğunun başlatılmasına,

6-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Maddi tazminat yönünden; Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 185.766,47 TL harçtan başlangıçta alınan 2.566,75 TL peşin harcın ve ıslah yoluyla alınan 6.771,62 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 176.428,10 TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

7-Davacı taraflarca yapılan 2.566,75 TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı, 6.771,62 TL ıslah harcı toplamı 9.397,67 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacılar ... ve ...'na ödenmesine,

8-Davacı taraflarca yapılan 2.100,00 TL bilirkişi ücreti, 1.750,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.850,50 TL yargılama giderinin kabul (%99,45) - ret (%0,55) oranına göre hesaplanan 3.829,16 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacılar ... ve ...'na ödenmesine, bakiyesinin davacı ... MÜDÜRLÜOĞLU ve ... üzerinde bırakılmasına,

9-Davalı ... SİGORTA ŞİRKETİ tarafından yapılan 250,00 TL yargılama giderinin kabul (%99,45) - ret (%0,55) oranına göre hesaplanan 248,61 TL'sinin davacılar ... ve ...'ndan tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine, bakiyesinin adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına,

10-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 163.038,04 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya ödenmesine,

11-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 252.155,88 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya ödenmesine,

12-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 500,00 TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'ndan tahsili ile davalılara eşit oranda ödenmesine,

13-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 14.652,06 TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'ndan tahsili ile davalılara eşit oranda ödenmesine,

14-Davacı ...'nun manevi tazminat isteminin KABULÜ ile; 250.000,00 TL manevi tazminat alacağının davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

15-Davacı ... ...'nun manevi tazminat isteminin KABULÜ ile; 250.000,00 TL manevi tazminat alacağının davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

16-Davacı ... ...'nun manevi tazminat isteminin KABULÜ ile; 250.000,00 TL manevi tazminat alacağının davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

17-Manevi tazminat alacaklarına davalılar ... ... ve ... Oto Kiralama 'dan kaza tarihi olan 29/08/2020 tarihinden itibaren davalı sigorta şirketi bakımından 15/01/2021 dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

18-Davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... sorumluluk sigortası limitleriyle sınırlı tutulmasına,

Manevi tazminat yönünden; Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 51.232,50 TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

19-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya ödenmesine,

20-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya ödenmesine,

21-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya ödenmesine,

Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin, davalı ... OTO şirket vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya Mahkememize ulaştırılmak üzere aynı nitelikteki başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde kullanılabilecek ... olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 17/06/2026

Başkan

E-imzalı

Üye

E-imzalı

Üye

E-imzalı

Katip

E-imzalı