Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı tazminatının sigorta şirketinden tahsiline dair gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, park halindeki davacıya ait aracın, tam kusurlu diğer bir aracın çarpmasıyla yaşadığı maddi hasarlı trafik kazası sonucu oluşan değer kaybının, kusurlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından tahsili talebine odaklanmaktadır; davacı vekili, aracının kaza öncesi kusursuz olduğunu ve davalı sigorta şirketinin tazminattan sorumlu olduğunu ileri sürerken, davalı vekili ise davanın arabuluculuk şartı eksikliği ve poliçe teminat limitleri nedeniyle reddedilmesi gerektiğini savunmuş, bilirkişi raporunda ise tam kusur ve belirlenen değer kaybı miktarı ortaya konmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACILAR:1-
2-
3-
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 21/10/2024
KARAR TARİHİ : 11/06/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/08/2026
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; 22/07/2024 tarihinde .../... da müvekkil ... ait ... plakalı ... marka 2021 model araca, park halindeylen ... Anonim Şirketi’e ait ... sevk ve idaresinde bulunan ait ... plakalı araç arkadan çarptığını, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkilimize ait aracın arka kısmı tamamen hasar gördüğünü, kaza tespit tutanağı, 13-09-2024 tarihli ... nolu kesin ekspertiz raporu ve ... kusur sonucuna bakıldığında ... plakalı araç tam kusurlu olduğu, davalı sigorta şirketine müvekkilin uğradığı zararın giderilmesine yönelik 30/09/2024 tarihinde davalı sigorta şirketine iadeli taahhütlü posta yoluyla başvuruda bulunduklarını, kaza tarihine kadar aracın değişen herhangi bir parçası bulunmadığı gibi boyalı parçası ve kaportasında en ufak bir çizik bile söz konusu olmamış, iş bu kazadan önce kazaya karışmadığını , kaza anında müvekkile ait aracın km’si 20.890 olduğu , ancak meydana gelen olay sebebiyle müvekkilin sıfır olarak aldığı model aracında ciddi hasar meydana geldiğini, kazaya karışan ve tam kusurlu ... plakalı araç davalı şirket tarafından hazırlanmış olan ... nolu ZMSS poliçesi kaza tarihinde geçerliliğini korunduğu, Bu nedenle müvekkilin aracında oluşan değer kaybı tazminatından anılan poliçe kapsamında davalının sorumluluğu bulunduğu, davanın kabulü ile şimdilik 100-TL Değer kaybı tazminatı için 11/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza sebebiyle mezkur kazaya karışan aracın trafik sigorta poliçesi gereğince müvekkil ... Sigorta A.Ş.'ye husumet yöneltildiğini, trafik sigorta poliçesi ile ilgili düzenlemeler Türk Ticaret Kanunu'nda yapılmış olmakla huzurdaki dava müvekkil şirket yönünden ticari dava niteliğinde olduğu, davacı yanca arabulucuya başvurulmadan huzurdaki dava açılmış olduğundan başka bir araştırma yapılmaksızın huzurdaki davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddi gerektiği, şirketin poliçe ve kaza tarihi 22.07.2024 tarihinde araç başına maddi teminat limiti 200.000,00 TL' olduğu, davacıların aracındaki onarıma ilişkin Kasko Sigortacısı ... Sigorta'ya 24.10.2024 tarihinde hasar onarım rücu bedeli olarak 111.539,35 TL ödeme yapıldığı, bu kapsamda, müvekkil şirketin kabul anlamına gelmemek kaydıyla sorumluluğu ancak bakiye teminat limiti olan 88.460,65 TL üzerinden söz konusu olabileceği, davanın öncelikle usulden reddine; aksi takdirde esastan reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Trafik bilirkişisi ve Makine Mühendisi bilirkişi raporunda özetle;
1-) ... Plaka Sayılı Otomol ...'in: Karayolları Trafik Kanunu'nun (67/a) ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin (137) " Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken, taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır " maddeleri ile, Karayolları Trafik Kanunu'nun (84/j) ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin (157/a-10) " Manevraları Düzenleyen Genel Şartlara Uymama " maddelerini ihlal ettiğinden *4 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,2-) ... Plaka Sayılı Otomobi Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeli;(yüzde sıfır) oranında kusursuz olduğu, Park Eden Sürücü/Sahibinin: Karayolları Trafik nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden Ye O 3-) Davacı tarafa ait 2021 model ... marka ... tipi araçta 22.07.2024 tarihli kaza trafik kazası kaynaklı değer kaybı tazminatının Yerleşik Yargıtay İçtihatları kapsamında 75.000 TL hesaplandığı,'' şeklinde görüş bildirmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, trafik kazası sonucunda araçta meydana gelen değer kaybının, zarara neden olan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.Uyuşmazlık noktaları, dava şartlarının yerine getirilip getirilmediği, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, taraf araç sürücülerinin kusur oranları, davacı aracında dava konusu kaza nedeniyle değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuşsa zarar miktarı ile davalının temerrüt ve faiz başlangıç tarihinin belirlenmesi noktalarında toplanmaktadır.Davalı tarafından yetki ilk itirazında bulunulmuş ise de KTK m.110/2 ve HMK m.16 uyarınca motorlu araç kazalarından doğan hukuki sorumluluk davaları, sigortacının merkez veya şubesinin ya da sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde de açılabilir. Dava konusu kazanın .../...’da gerçekleştiği anlaşıldığından mahkememizin yetkili olduğu sonucuna varılmış ve davalının yetki ilk itirazı reddedilmiştir.Davalı, dava açılmadan önce KTK m.97 kapsamında yazılı başvuru yapılmadığını ileri sürmüş ise de dosyaya sunulan başvuru dilekçesi ve ... gönderi kayıtlarından, davacının değer kaybı istemini içeren 30/09/2024 tarihli başvurusunun 03/10/2024 tarihinde davalı sigorta şirketine tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Sigorta şirketinin yasal süre içerisinde başvuruya cevap vermediği ve ödeme yapmadığı gözetildiğinde, KTK m.97’de düzenlenen özel dava şartının yerine getirildiği kabul edilmiştir.Davacı, araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinin teknik inceleme ve piyasa araştırmasını gerektirdiğini belirterek davayı HMK m.107 kapsamında belirsiz alacak davası olarak açmıştır. Aracın hasar gören parçaları, onarım şekli, kilometresi, geçmiş hasar durumu ile kaza öncesi ve onarım sonrası rayiç değerinin uzman incelemesi olmaksızın davacı tarafından tam ve kesin olarak belirlenmesi mümkün olmadığından davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunduğu değerlendirilmiştir. Davacı tarafından bilirkişi raporundan sonra HMK m.107/2 uyarınca süresinde sunulan bedel artırım dilekçesi ile talep 75.000,00 TL’ye yükseltilmiş ve eksik harç tamamlanmıştır.KTK m.85 uyarınca motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına ya da bir şeyin zarara uğramasına neden olursa işleten, doğan zarardan sorumludur. KTK m.91 ve ZMMS Genel Şartları uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, işletene düşen hukuki sorumluluğu poliçe limiti içinde karşılamakla yükümlüdür. Araçta meydana gelen değer kaybı, doğrudan maddi zarar niteliğinde olup ZMMS teminatı kapsamındadır.TMK m.6 ve HMK m.190 uyarınca davacı; kazanın gerçekleştiğini, sigortalı araç sürücüsünün kusurunu, aracında değer kaybı doğduğunu ve zarar miktarını ispatlamakla yükümlüdür. Sigorta şirketinin sorumluluğunu azaltan veya kaldıran geçmiş hasar, aynı bölgeden önceki onarım ya da poliçe limitinin tüketildiği yönündeki vakıaların ispatı ise bu hususları ileri süren davalıya aittir.Kaza tespit tutanağı, taraf sürücülerinin anlatımları, olay yeri krokisi, araçların hasar bölgeleri ve ... kusur değerlendirmesi birlikte incelendiğinde; davalıya sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün, park hâlindeki ... plakalı aracın arka kısmına manevra sırasında çarptığı anlaşılmıştır. Sigortalı araç sürücüsünün manevra öncesinde gerekli kontrolleri yapmaması, park hâlindeki araçla arasında güvenli açıklık bırakmaması ve aracını dikkatli şekilde sevk ve idare etmemesi nedeniyle KTK m.67/a ve m.84/j uyarınca kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu; usulüne uygun şekilde park edilen davacı aracının sürücüsüne yüklenebilecek herhangi bir kusur bulunmadığı sabit görülmüştür.Davacıya ait araç 2021 model ... C3 olup kaza tarihinde 20.890 kilometrededir. ... kayıtlarından aracın dava konusu kazadan önce herhangi bir hasara karışmadığı ve bütün aksamlarının orijinal olduğu anlaşılmıştır. Kaza nedeniyle aracın arka kısmındaki birden fazla parçanın değiştirildiği, arka taban sacının onarıldığı ve taşıyıcı nitelikteki bazı kaporta parçalarının boyandığı tespit edilmiştir. Hasarın niteliği, değiştirilen ve onarılan parçaların sayısı ile konumu ve aracın hasar geçmişinin bulunmaması birlikte değerlendirildiğinde, yapılan onarım aracın teknik olarak kullanılabilir hâle gelmesini sağlasa da ikinci el piyasasında kazasız emsallerine göre daha düşük bedelle işlem görmesine neden olmuştur.Yerleşik uygulamaya göre gerçek değer kaybı, aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile usulüne uygun onarım sonrasındaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farktır. Bilirkişi heyetince aracın marka, model, kilometre ve donanımıyla uyumlu emsaller üzerinde yapılan piyasa araştırması sonucunda kaza öncesi rayiç değerinin 750.000,00 TL, onarım sonrası rayiç değerinin ise 675.000,00 TL olduğu belirlenmiş ve gerçek değer kaybı 75.000,00 TL olarak hesaplanmıştır.Bilirkişi raporunun kaza tespit tutanağı, hasar fotoğrafları, ekspertiz raporu, servis ve tramer kayıtlarıyla uyumlu; gerekçeli, denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu değerlendirilmiştir. Davalının, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki formüle göre yapılması gerektiğine ilişkin itirazına, gerçek zararın aracın kaza öncesi ve onarım sonrası rayiç değerleri arasındaki fark olduğu gözetilerek itibar edilmemiştir. Davalının geçmiş hasara ilişkin savunması da aracın dava konusu kazadan önce hasar kaydının bulunmadığını gösteren kayıtlar karşısında yerinde görülmemiştir.Kaza tarihi itibarıyla araç başına maddi zarar teminat limiti 200.000,00 TL olup davalı sigorta şirketince hasar onarım bedeli kapsamında 111.539,35 TL ödeme yapıldığı ve bakiye teminat limitinin 88.460,65 TL olduğu anlaşılmıştır. Hesaplanan 75.000,00 TL değer kaybı bakiye teminat limiti içerisinde kaldığından davalı sigorta şirketinin bu tutarın tamamından sorumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Davacı tarafından KTK m.97 kapsamında yapılan başvuru 03/10/2024 tarihinde davalıya tebliğ edilmiş; başvuruya rağmen ödeme yapılmadığından davalı sigorta şirketinin 11/10/2024 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilmiştir. Uyuşmazlığın sigorta şirketinin ticari faaliyeti kapsamında bulunması nedeniyle hükmedilen tazminata temerrüt tarihinden itibaren avans faizi uygulanmıştır.Açıklanan nedenlerle, davanın kabulü ile 75.000,00 TL değer kaybı tazminatının 11/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalı ... Sigorta A.Ş.’den tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.Davanın artırılan talep üzerinden tamamen kabul edilmesi nedeniyle yargılama giderleri davalı üzerinde bırakılmış ve kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca vekâlet ücretine hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KABULÜ ile, 75.000,00 TL değer kaybı tazminatının 11/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ( davalının sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olmasına)
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 5.123,25 TL harçtan başlangıçta alınan 427,60 TL peşin harç, 1.280,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 6.830,85 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 1.280,00 TL ıslah harcı ve 7.283,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 9.418,70 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 11/06/2026
Katip
e-imza
Hakim
e-imza