Adli yardım talebinin reddi nedeniyle mahkemeye erişim hakkı ihlali iddiasıyla yapılan yargılamanın iadesi başvurusunun, Anayasa Mahkemesi kararının somut olaya uygulanabilir bulunmaması gerekçesiyle esastan reddi ve temyiz talebinin onanması.
Özet: Davalıların, adli yardım taleplerinin reddi nedeniyle mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle, Anayasa Mahkemesi kararına dayanarak kesinleşmiş bir icra itirazının iptali kararına karşı yaptığı yargılamanın iadesi başvurusu, Anayasa Mahkemesi kararının somut uyuşmazlıktaki kararı ortadan kaldıracak nitelikte kesin bir hüküm oluşturmadığı ve dolayısıyla Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddesindeki şartın gerçekleşmediği gerekçesiyle ilk derece mahkemesince reddedilmiş, bu ret kararı bölge adliye mahkemesi ve temyiz incelemesi sonucunda da usul ve yasaya uygun bulunarak onanmıştır.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1890 Esas, 2025/1246 KararHÜKÜM : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 15. Asliye Ticaret MahkemesiSAYISI : 2024/270 E., 2024/410 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı yargılamanın iadesini talep eden davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARARI. DAVAYargılamanın iadesini talep eden davalılar vekili, 24.11.2023 tarihli yargılamanın iadesi talepli dilekçesinde özetle; dava dosyasında davalı müvekkilleri için istenen adli yardım taleplerinin kabul edilmediğini, bunun sonucu olarak istinaf harcını ve masraflarını yatıramadıklarını. mahkemece istinafın yapılmadığına karar verildiğini, bu kararın istinaf ve temyiz incelemesi sonrasında kesinleştiğini, Anayasa Mahkemesinin adli yardım talebinin reddinin mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak değerlendirdiğini, davalı şirket .... A.Ş. ile bu şirket ortağı davalı ...'nun adli yardıma muhtaç olduğunu, yargılamanın yenilenmesinin olağanüstü bir kanun yolu niteliği taşıdığını ileri sürerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 381. maddesi gereğince İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün 2018/21326 E. sayılı dosyasının istemlerinin Anayasa Mahkemesi kararına dayanması sebebi ile teminatsız olarak durdurulmasına, yapılacak inceleme neticesinde yargılamanın iadesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPYargılamanın iadesi davasında davalı-kesinleşen davada davacı Banka davaya cevap vermemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılamanın iadesini talep eden davalılar vekilinin HMK'nın 374 vd. maddesi gereğince "Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması" gerekçesine dayanarak yargılamanın iadesine karar verilmesini istediği, Anayasa Mahkemesi kararında mahkemeye bireysel olarak başvuran dava dışı kişiler ve onlar hakkındaki bireysel hükmün açıklandığı, işbu yargılamanın iadesi davasına esas itirazın iptali davasında verilen karara yönelik olarak olarak itirazın iptali hükmünü ortadan kaldıran kesin nitelikte bir kararın verilmediği gerekçesi ile yargılamanın iadesi için aranan HMK'nın 379/1-c hükmündeki yasal koşulun gerçekleşmediği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiş, hüküm, yargılamanın iadesini talep eden davalılar vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş, hüküm, yargılamanın iadesini talep eden davalılar vekilince temyiz edilmiştir.V. TEMYİZA. Dava ve Hukuki NitelendirmeDava, genel kredi sözleşmesinden ... alacağın müteselsil kefil ve asıl borçludan tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin itirazın iptali davasında verilen hükme yönelik yargılamanın yenilenmesi talebine ilişkindir. B. Değerlendirme ve GerekçeYapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, yargılamanın iadesini talep eden davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgililere yükletilmesine, 20.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.