Konya BAM: Trafik kazası kaynaklı kalıcı iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatında sigorta şirketinin sorumluluğu, müterafık kusur ve hatır taşıması indirimleri reddedilerek incelendi.
Özet: Bu hukuki evrak, yolcu olarak bulunduğu araçla karıştığı trafik kazasında ağır yaralanan ve kalıcı iş göremezliğe uğrayan davacının, kazaya karışan diğer aracın zorunlu trafik sigortacısı davalı şirketten maddi zararının tazmini talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin kararını özetlemektedir; ilk derece mahkemesi, diğer sürücüyü %100 kusurlu bularak, davacının maluliyet ve bakım gideri zararlarının bilirkişi raporlarıyla hesaplanması sonucunda, davalı sigorta şirketini sorumlu tutmuş; müterafık kusur veya hatır taşıması indirimi taleplerini reddederek, davacıya 333.026,57 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 3.577,50 TL bakıcı gideri ödenmesine karar vermiştir.
T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.KONYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ... KARAR NO : ...KARAR TARİHİ: 02/09/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ: 03/03/2026NUMARASI : ... Esas ... Karar DAVACI : ...... VEKİLLERİ : Av...DAVALI : ......VEKİLİ : Av...DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) İSTİNAF KARAR TARİHİ : 02/09/2026İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 02/09/2026 Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili 30/07/2024 tarihli dilekçesiyle; 12/07/2021 tarihinde müvekkilinin içerisinde yolcu olarak bulunduğu sürücü ......'ın sevk ve idaresindeki ...... plakalı araç ile sürücü ......'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, kalıcı iş göremezliğe maruz kaldığını ve bakım ihtiyacı doğduğunu, davaya konu kazaya karışan ...... plakalı aracın davalı şirket teminatında olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle uğramış olduğu maddi zararın tazmini için gerekli bilgi belge ve evraklarla birlikte davalı sigortaya başvuru yaptıklarını ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, dava konusu kaza nedeniyle Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, izah edilen nedenlerle müvekkilinin dava konusu kazada yaralanarak geçici ve sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle şimdilik 100 TL. Bakıcı gideri ve 1000 TL. Kalıcı iş göremezlik zararının davalı sigorta şirketinden alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekili 29/08/2024 tarihli cevap dilekçesiyle; dava konu kazanın 12/07/2021 tarihinde meydana geldiğini, ......'ın sevk ve idaresindeki olan ...... plakalı araç ile ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, kusur durumunun adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesinden alınması gerektiğini, davacının maluliyetinin belirlenmesini, ayrıca davacının müterafık kusurunun varlığının araştırılmasını ve hatır taşıması indirimi uygulanmasını, kazaya konu soruşturma dosyasının ilgili savcılıktan temin edilmesini ve davacının davasının reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle; "Yukarıda izah edilenler, bilirkişi raporları, adli tıp raporları, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02/12/2021 tarihli 2017/1179 E. Ve 2021/1563 karar sayılı ilamı ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... plakalı araç ile ......'ın sevk ve idaresindeki ...... plakalı aracın çarpışması neticesinde maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, kaza neticesi ...... plakalı araçta bulunan davacının yaralandığından bahisle mahkememizde tazminat davası açıldığı, davalı tarafın ise davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır. Söz konusu trafik kazasının meydana gelmesinde sürücü ......'ın %100 oranında kusurlu olduğunun alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği, davacının dava konusu trafik kazasına bağlı olarak maluliyetine ilişkin rapor aldırıldığı, davacının maddi zararının aktüer bilirkişi marifetiyle hesaplamasının yapıldığı, kazaya karışan ...... plakalı sayılı aracın davalı ...... şirketine 59580333/0 poliçe numarası ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, davacının maddi zararlarının tazmininde davalı ...... şirketinin ZMMS poliçesi uyarınca sigortacı sıfatı ile müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmakla; dosya içerisinde bulunan kaza tespit tutanağına göre, emniyet kemerinin takılı olup olmadığı "belirsiz" olarak işaretlendiğinden, davacının kemerinin takılı olmadığına dair dosya kapsamında herhangi bir delil olmayıp, takılı olmadığının ispatının davalı taraf üzerinde bulunması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmamış, ayrıca davacının araç sürücüsünün çocuğu olması nedeniyle hatır taşıması indirimi yapılmamış, dava ve değer artırım tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmaması nedeniyle, TRH 2010 yaşam tablosuna göre alınan rapor doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş ve; Davanın KABULÜ ile; 12/07/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıda meydana gelen yaralanmadan dolayı, 333.026,57 TL sürekli iş göremezlik zararı tazminatı, 3.577,50 TL bakıcı gideri zararı tazminatı olmak üzere toplam 336.604,07 TL maddi tazminatın (davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına ölüm ve sakatlık ile sağlık teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), temerrüt tarihi olan 08/09/2022’den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE" şeklinde hüküm kurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davalı ...... A.Ş vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükme esas alınan maluliyet değerlendirmesinin denetime elverişli olmadığını, dosyada bulunan 14/02/2025 tarihli Meram Tıp Fakültesi raporunda davacının sürekli iş göremezlik niteliğinde bir arızasının bulunmadığı belirtilmişken, 04/09/2025 tarihli Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi raporunda aynı kaza nedeniyle %2 oranında sürekli iş göremezlik tespit edildiğini, aynı olaya ilişkin olarak düzenlenen ve birbirleriyle açık şekilde çelişen bu iki rapor arasındaki aykırılık giderilmeksizin karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yargıtay kararları gereği kazazedelerin hastanede kaldığı günlerde bakımlarının hastane tarafından gerçekleştirildiği için geçici bakıcı hesaplaması yapılırken bu günlerin hesaplama dışı bırakılması gerektiğini, müvekkil sigorta şirketinin geçici iş göremezlik tazminatın, tedavi bakıcı giderlerinden sorumlu olmadığını, bakıcı tutulduğu belgelendirilmediğinden yapılan hesaplamada asgari net ücretin esas alınması gerektiğini, tüm bu nedenlerle Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/03/2026 tarih ve ... E. ... K. sayılı sayılı usul ve yasaya aykırı olan kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını neticede talepleri gibi karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Mahkemece verilen karar, davalı sigorta tarafından istinaf edilmiştir. Dava, trafik kazası nedeniyle yaralanma nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. - Kusura yönelik itirazında; Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir.Birbirini teyit eden nitelikteki kaza tespit tutanağı ile Mahkemece alınan kusur raporuna göre davalının sigortalısı sürücünün tamamen kusurlu olmasının delillere ve kazanın oluş şekline uygun bulunması nedeniyle buna yönelik itirazın reddine karar verilmiştir. - Maluliyete yönelik itirazda; ANAYASA MAHKEMESİNİN 09/10/2010 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 17/07/2020 TARİHLİ VE 2019/40 ESAS, 2019/40 SAYILI KARARINA GÖRE VE YİNE ANAYASA MAHKEMESİNİN 14/02/2023 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 2021/82 ESAS ,2022/167 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,YİNE DANIŞTAY 8.DAİRESİNİN 2022/786 ESAS 2025/6004 KARARI İLE YİNE DANIŞTAY 8. DAİRESİNİN 2022/772 ESAS 2025/4513 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE, DAİREMİZCE HER İKİ ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARI VE SONRASI DANIŞTAY DAİRESİNİN İPTAL KARARLARI GEREĞİNCE AKTÜER HESABININ PMF YAŞAM TABLOSUNA ve ZARAR GÖREN MAĞDURLARIN MALULİYETLERİNİN ÖZÜRLÜLÜK ÖLÇÜTÜ YÖNETMELİĞİ İLE ERİŞKİNLER İÇİN ENGELLİLİK YÖNETMELİĞİNİN UYGULAMA YÖNETMELİĞİNİN UYGULANMA İMKANI OLMAYACAĞINDAN BAHİSLE ÇALIŞMA GÜCÜ VE MESLEKTE KAZANMA GÜCÜ KAYBI ORANI TESPİT İŞLEMLERİYÖNETMELİĞİNE GÖRE BELİRLENMESİNE YÖNELİK DAİREMİZİN 2024/1471 VE 2024/1331 ESAS SAYILI DOSYALARINDA BUNA YÖNELİK VERİLEN DİRENME KARARLARIMIZIN YARGITAY HUKUK GENEL KURULU'NUN 08/04/2016 TARİHLİ 2025/488 ESAS 2026/223 KARAR VE 2025/489 ESAS VE 2026/224 SAYILI DOSYALARIYLA BOZULMAKLA VERİLEN, BU BOZMA KARARLARI ESAS ALINARAK, DAİREMİZİN YERLEŞİK UYGULAMASINDAN DÖNÜLMEK SURETİYLE BU ÇERÇEVEDE;Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, kaza tarihi itibariyle geçerli yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.Bu yönetmelikler ve geçerli olduğu tarihler;- 11.10.2008 tarihine kadar “Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü”, - 11.10.2008-01.09.2013 tarihleri arasında “Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği”,- 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası “Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” (Bu yönetmeliğin eki %60 maluliyeti belirlemek için düzenlenmiştir. %60‘ın altı ve üstü yoktur. Bu nedenle bir önceki yönetmelik çizelgesi uygulanacaktır.) (Maluliyet Bilirkişi Kongresi) - 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Genel Şartlar Ek 6. Maddesine göre 30/3/2013 tarihli “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik”,- 20 Şubat 2019 tarihinden sonra “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” şeklindedir. Ayrıca; Yargıtay HGK 17/06/2015 tarih 2013/17-2423 Esas,2015/1661 Kararında da belirtildiği üzere eğer sağlık kurulu raporunda belirlenen maluliyet oranı ile mahkemece alınan adli tıp heyet raporundaki maluliyet oranı arasında "önemli oranda fark varsa" bu çelişki Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu tarafından giderilmelidir. (Ayrıca bkz. YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2015/16768 ESAS, 2018/11503 KARAR sayılı ilamı)Mahkemece Selçuk Üniversitesi Adli Tıp Heyeti'nden “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre alınan raporunda davacı için yaralanmasının vücut genel çalışma gücünden % 2 oranında kaybettiği, yine davadan önce Tokat Üniversitesi Adli Tıp Heyeti tarafından yine aynı yönetmeliğe göre verilmiş raporda ise % 8 oranında kaybettiği, Necmettin Erbakan Üniversitesi Adli Tıp Heyeti'nden Mahkemece alınan raporda ise maluliyetin bulunmadığı belirlenmiştir. Mahkemece davacıda oluşan maluliyet oranının % 2 olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmış ve sonucuna göre hüküm kurulmuştur.Raporlar arasında açıkça ve büyük oranda bir çelişki bulunmaktadır. Mahkemece, davalının da itirazlarını karşılayacak şekilde Adli Tıp Kurumu Uzmanlar Komisyonu'ndan çelişkiyi giderecek yeni bir rapor alınarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması doğru görülmemiştir. KABULE GÖRE DE; -Bakıcı giderlerinin teminat dışı olduğuna ilişkin yapılan istinaf incelemesinde; Geçici iş göremezlik zararı bedensel zarar niteliğinde bir zarar türü olup geçici iş göremezlik zarar kaleminin sürekli sakatlık teminat limiti içinde değerlendirilmesi gerekmekte olup belirtilen teminat limiti göz önüne alınarak davalı sigortanın sorumluluğu bulunmaktadır. (Bkz. aynı yönde geçici iş göremezlik tazminatının sakatlık ve ölüm teminat limitinde yer aldığına dair Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/9892 Esas, 2025/17135 Karar; 2025/10719 Esas, 2025/16838 Karar; 2024/9922 Esas, 2025/16425 Karar sayılı ilamları)Öte yandan; Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler sağlık gideri teminatı kapsamında sayılmıştır. Ayrıca, 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır. Bu halde, kaza tarihi itibariyle sakatlık ve ölüm teminat limitini aşmayan, sağlık giderleri teminatında yer alacak tedavi ve bakıcı giderlerinin teminat dışı olduğuna yönelik istinaf itirazları yerinde değildir.- Bakıcı giderine ilişkin itirazlarında; Bakıcı giderine ilişkin de, bakım konusunda aile bireylerine böyle bir yükümlülük yüklenemeyeceği gibi, dışarıdan bir bakıcı tutulmuş olsa idi ne kadar zararının olduğu belirlenerek hüküm verilmesi gerekmektedir. Buna göre; olayda BK.’nun 43. maddesi (6098 sayılı TBK md. 52) gereğince hakkaniyet indirimi şartları bulunmamaktadır ve geçici iş göremezlik döneminde bu şekilde bakıcı gideri hesaplanması da yerindedir. (YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2014/21822 E , 2017/5957 K, 2017/1726 E 2017/11442 K )Davacının geçici iş göremezlik döneminde başkasının yardımına muhtaç olduğu süre de uzman heyet raporu ile belirlenmiş olup bu nedenle brüt asgari ücretle bakıcı gideri hesaplanması doğrudur. Anlatılan sebep ve gerekçelerle, tüm dosya kapsamı ve davanın niteliği nazara alınarak davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK m.353/1-a-6 uyarınca kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının HMK.nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 2-Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,3-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan, başvurma harcı dışında kalan, istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,4-İstinaf eden davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan masrafların İlk Derece Mahkemesi tarafından verilecek nihai kararda hüküm altına alınmasına,5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,7-Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına davalı tarafından sunulan; ...... numaralı, 800.000,00 TL bedelli teminat mektubunun İİK 36/5 maddesi gereğince talep halinde ilgilisine iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK m.353 uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi.02/09/2026 ...Başkan...e-imzalı ...Üye...e-imzalı ...Üye...e-imzalı ...Katip... e-imzalı Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.